Leiding wat voortrefliker is as instink
“As persoonlike sedelikheid bloot op die uitoefening van keusevryheid neerkom, en daar geen beginsels is waarteen die gehalte van daardie keuses sedelik beoordeel kan word nie, is dit onvermydelik dat wette dan gebruik sal word om die gevolglike sedelike leemte te vul.”—DR. DANIEL CALLAHAN.
CALLAHAN se bekommernis het ongelukkig ’n werklikheid geword, want die toenemende sedelike leemte in baie wêrelddele het regerings gedwing om tallose wette te maak om misdaad te bekamp. By die eerste Nigeriese Spitsberaad vir Moeders het die president van Nigerië groot kommer uitgespreek oor die land se toekoms. Hy het nie die politiek of armoede in gedagte gehad nie, maar “’n baie ernstiger probleem”—die “algemene agteruitgang van . . . fundamentele waardes in die gesin, by die werk, in die gemeenskap en op nasionale vlak”.
In Brittanje het ’n opname onder 1 736 moeders getoon dat “die tradisionele gesinseenheid besig is om te verbrokkel omdat sedelike waardes drasties verlaag het en daar ’n toename in enkelouers is”. In China gaan sedelikheid ook erg agteruit. Daar het mense vroeër in die lewe en met meer maats as ooit tevore geslagsomgang, het die tydskrif Time berig. “Dit is my lewe, en ek kan doen net wat ek wil”, het ’n jong Chinese vrou gesê wat gespog het dat sy al meer as 100 seksmaats gehad het.
Die sedelike agteruitgang het ook diegene in gesagsposisies geraak. “Mense sien nie meer op na hulle leiers as sterk sedelike voorbeelde nie”, het Javed Akbar in die Kanadese koerant Toronto Star gesê. Politikusse, sakeleiers en selfs godsdiensleiers “het blykbaar nie die nodige sedelike inbors nie”, het hy gesê.
Waarom die agteruitgang?
’n Aantal invloede dryf hierdie afwaartse tendens aan. Een is ’n algemene gees van opstandigheid teen tradisionele waardes. ’n Opname wat in die Suide van die Verenigde State gedoen is, het byvoorbeeld getoon dat die meerderheid van universiteitstudente met wie ’n onderhoud gevoer is, gemeen het dat “reg en verkeerd ’n saak van persoonlike opinie is”.
Die politieke skrywer Zbigniew Brzezinski het ’n ander faktor gemeld. Hy het geskryf dat mense in vandag se samelewing “hulle hoofsaaklik toespits op die onmiddellike bevrediging van persoonlike begeertes, in ’n milieu waarin individuele en gesamentlike hedonisme die oorheersende dryfkrag agter mense se gedrag word”.a Sedelike onafhanklikheid, gierigheid en selfbevrediging het dalk ’n sekere aantrekkingskrag, maar bevorder dit ware geluk, tevredenheid en beter verhoudings met ander?
“Die wysheid word deur sy werke geregverdig”, het Jesus gesê (Matteus 11:19). Het die agteruitgang in waardes vir mense groter geluk en sekuriteit meegebring? Dink aan sommige van die gevolge: meer wantroue, onsekerheid, mislukte verhoudings, kinders wat sonder ’n vader of moeder grootword, pandemies van seksueel oordraagbare siektes, ongewenste swangerskappe, dwelmverslawing en geweld. Hierdie werklikhede is beslis nie ’n aanduiding van tevredenheid en sukses nie, maar eerder van hartseer en mislukking.—Galasiërs 6:7, 8.
Jeremia, ’n profeet van God, het in sy dag soortgelyke probleme gesien en het die volgende geïnspireerde opmerking gemaak: “Ek weet goed, o Jehovah, dat aan die mens sy weg nie behoort nie. Dit behoort nie aan die mens wat loop om sy voetstappe te rig nie” (Jeremia 10:23). Ja, God het ons nie geskep om onafhanklik van hom te wees nie, om self te kies wat reg en verkeerd is nie. Wat vir ons goed lyk, kan in werklikheid baie skadelik wees. “Daar is ’n weg wat vir ’n mens reg lyk, maar die einde daarvan is later die weë van die dood”, sê die Bybel in Spreuke 14:12.
’n Innerlike vyand!
Wat is een rede waarom ons leiding in sedelike sake nodig het? Omdat ons harte ons kan bedrieg. “Die hart is verraderliker as enigiets anders en is desperaat. Wie kan dit ken?” sê die Bybel in Jeremia 17:9. As jy iemand ken wat verraderlik sowel as desperaat is, sal jy hom vertrou? Natuurlik nie! Tog het elkeen van ons ’n hart wat juis daardie eienskappe kan openbaar. Daarom gee God ons hierdie reguit maar liefdevolle waarskuwing: “Hy wat op sy eie hart vertrou, is dwaas, maar hy wat in wysheid wandel, sal ontkom.”—Spreuke 28:26.
Dít is die sleutel: Ons moenie op ons eie onvolmaakte vermoëns vertrou nie, maar moet in goddelike wysheid wandel, en sodoende sal ons baie slaggate vermy. Wat meer is, kosbare wysheid is geredelik beskikbaar aan almal wat dit werklik wil hê. “As een van julle dan wysheid kortkom, laat hom aanhou om God te vra, want hy gee aan almal mildelik en sonder om te verwyt.”—Jakobus 1:5.
Vertrou God “met jou hele hart”
Die Bybel beskryf ons Skepper en sê: “Die Rots, volmaak is sy werk, want al sy weë is geregtigheid. ’n God van getrouheid, by wie daar geen onreg is nie; regverdig en reg is hy” (Deuteronomium 32:4). Ja, Jehovah is soos ’n yslike rots. Ons kan ten volle op hom vertrou vir betroubare sedelike en geestelike leiding, ongeag watter veranderinge om ons plaasvind. Spreuke 3:5, 6 sê: “Vertrou op Jehovah met jou hele hart en moenie op jou eie begrip steun nie. Slaan ag op hom in al jou weë, en hy sal jou paaie reguit maak.”
Trouens, wie kan vir ons beter leiding voorsien as ons Skepper, die een wat “selfs die hare op [ons] kop” tel? (Matteus 10:30). Daarbenewens is hy ’n ware vriend, wat vir ons so lief is dat hy altyd met ons eerlik is—selfs wanneer die waarheid dalk vir ons moeilik is om te aanvaar.—Psalm 141:5; Spreuke 27:6.
Let ook daarop dat Jehovah ons nie dwing om ons aan sy leiding te onderwerp nie. Hy probeer ons eerder op grond van liefde bereik. “Ek, Jehovah, is . . . die Een wat jou leer om jouself te bevoordeel, die Een wat jou laat loop op die weg wat jy moet bewandel. Ag, as jy maar aan my gebooie aandag sal skenk! Dan sal jou vrede net soos ’n rivier word, en jou regverdigheid soos die golwe van die see” (Jesaja 48:17, 18). Is jy nie aangetrokke tot so ’n God nie? Wat meer is, hy het sy wysheid geredelik aan ons beskikbaar gemaak deur middel van sy geïnspireerde Woord, die Heilige Bybel, die wyds verspreide boek ter wêreld!—2 Timoteus 3:16.
Laat God se Woord die weg verlig
Die psalmis het aangaande die Heilige Skrif geskryf: “U woord is ’n lamp vir my voet en ’n lig vir my pad” (Psalm 119:105). ’n Lamp vir ons voet help ons om onmiddellike gevare te sien, terwyl ’n lig vir ons pad die weg vorentoe belig. Eenvoudig gestel, God se Woord kan ons veilig deur die lewe lei deur ons te help om verstandige, sedelik onberispelike besluite in alle sake te maak—dié wat verband hou met die hede en dié wat ons in die toekoms kan raak.
Neem die Bergpredikasie as voorbeeld. In daardie kort toespraak, wat in Matteus hoofstukke 5 tot 7 opgeteken is, het Jesus Christus gepraat van geluk, liefde, haat, barmhartigheid, sedelikheid, gebed, die najaging van rykdom en baie ander onderwerpe wat vandag net so relevant is soos dit destyds was. Die dinge wat hy gesê het, het van soveel insig getuig dat “die skare verstom was oor die manier waarop hy geleer het” (Matteus 7:28). Neem gerus ’n paar oomblikke om daardie toespraak self te lees. Jy sal waarskynlik ook beïndruk wees.
“Hou aan vra” om God se hulp
Toegegee, dit is nie altyd maklik om te doen wat reg is in God se oë nie. Trouens, die Bybel vergelyk ons innerlike stryd teen die sonde met ’n oorlog (Romeine 7:21-24). Met God se hulp kan daardie oorlog egter gewen word. “Hou aan vra”, het Jesus gesê, “en vir julle sal gegee word; hou aan soek, en julle sal vind . . . Want elkeen wat vra, ontvang; en elkeen wat soek, vind” (Lukas 11:9, 10). Ja, Jehovah sal niemand verwerp wat opreg probeer wandel op die smal pad wat tot die ewige lewe lei nie.—Matteus 7:13, 14.
Let op die voorbeeld van Frank, wat aan tabak verslaaf was toe hy die Bybel saam met Jehovah se Getuies begin studeer het. Nadat hy 2 Korintiërs 7:1 gelees het en tereg tot die slotsom gekom het dat sy gewoonte in God se oë ’n “verontreiniging van die vlees” is, het Frank hom voorgeneem om op te hou rook. Om sy besluit deur te voer, was egter nie maklik nie. Eenkeer het hy op sy hande en knieë op die vloer rondgekruip op soek na ou sigaretstompies om te rook!
Hierdie onwaardige gedrag het Frank laat besef hoe verslaaf hy aan tabak geword het (Romeine 6:16). Hy het dus ernstig om hulp gebid, die heilsame assosiasie van die plaaslike Christengemeente van Jehovah se Getuies ten volle benut en sy slegte gewoonte oorkom.—Hebreërs 10:24, 25.
Bevredig jou geestelike behoefte
Frank se ondervinding is net een van baie wat toon dat die Bybel verhewe sedelike en geestelike leiding voorsien, sowel as die aansporing om in ooreenstemming met daardie leiding op te tree. Dit is dus geen wonder nie dat Jesus gesê het: “Die mens sal nie van brood alleen lewe nie, maar van elke woord wat uit Jehovah se mond kom.”—Matteus 4:4.
Wanneer ons God se kosbare waarhede ter harte neem, vind ons in elke opsig daarby baat—verstandelik, emosioneel, geestelik en fisies. Psalm 19:7, 8 sê: “Die wet van Jehovah is volmaak; dit bring die siel terug [of, vernuwe die siel]. . . . Die bevele van Jehovah is reg; hulle maak die hart bly; die gebod van Jehovah is rein; dit laat die oë straal [met hoop en ’n helder begrip van God se voorneme].”
Deur middel van sy Woord doen Jehovah meer as om ons net te help om ons sedelike kompas akkuraat in te stel en om nou die beste lewe moontlik te lei. Hy werp ook lig op die toekoms (Jesaja 42:9). Soos die volgende artikel toon, is daardie toekoms helder vir almal wat God se leiding aanvaar.
[Voetnoot]
a Hedonisme is die opvatting dat plesier die hoofdoel in die lewe is.
[Venster/Prent op bladsy 4, 5]
Jou persoonlike sedelike “kompas”
Die mens het ’n kosbare gawe—’n gewete. Gevolglik het mense van elke nasie en stam, sowel as elke eeu, gedragskodes gehad wat baie met mekaar in gemeen het (Romeine 2:14, 15). Die gewete is egter nie ’n onfeilbare gids nie; dit kan beïnvloed word deur blootstelling aan valse godsdiensopvattings, mensefilosofieë, vooroordeel en verkeerde begeertes (Jeremia 17:9; Kolossense 2:8). Net soos ’n vlieënier sy navigasie-instrumente moet kalibreer, moet ons dus ons sedelike en geestelike kompas nagaan en dit, wanneer nodig, aanpas volgens die regverdige standaarde van “ons Wetgewer”, Jehovah God (Jesaja 33:22). In teenstelling met menslike gedragstandaarde, wat van die een geslag na die ander kan verander, bly God se volmaakte standaarde altyd dieselfde. “Ek is Jehovah; ek het nie verander nie”, sê hy.—Maleagi 3:6.
[Venster op bladsy 7]
Leiding om sukses en geluk te vind
HOE OM GELUK TE VIND
“Gelukkig is dié wat bewus is van hulle geestelike behoefte.”—MATTEUS 5:3.
“Dit verskaf groter geluk om te gee as om te ontvang.”—HANDELINGE 20:35.
“Gelukkig is . . . dié wat die woord van God hoor en dit nakom!”—LUKAS 11:28.
HOE OM VERTROUE OP TE BOU
‘Praat die waarheid, elkeen van julle met sy naaste.’—EFESIËRS 4:25.
“Laat die steler nie meer steel nie.”—EFESIËRS 4:28.
“Laat die huwelik onder almal eerbaar wees en die huweliksbed sonder verontreiniging.”—HEBREËRS 13:4.
HOE OM GOEIE VERHOUDINGS TE SMEE
“Alles wat julle . . . wil hê dat die mense aan julle moet doen, moet julle ook net so aan hulle doen.”—MATTEUS 7:12.
’n Man moet “sy vrou so liefhê soos homself; die vrou . . . moet diep respek vir haar man hê”.—EFESIËRS 5:33.
“Hou aan om . . . mekaar vryelik te vergewe.”—KOLOSSENSE 3:13.
HOE OM KONFLIK TE VERMY EN OP TE LOS
“Moet niemand kwaad vir kwaad vergeld nie.”—ROMEINE 12:17.
“Die liefde is lankmoedig en goedhartig. . . . Dit hou nie boek van die kwaad nie.”—1 KORINTIËRS 13:4, 5.
“Laat die son nie ondergaan terwyl julle in ’n ergerlike gemoedstemming is nie.”—EFESIËRS 4:26.