Is dit ontwerp?
Die uil se vere
◼Vlugingenieurs beny die nagtelike uil. Waarom? Omdat hy so stil kan vlieg. “Geen ander voël vlieg so geruisloos nie”, sê die National Geographic-webwerf. Wat is die uil se geheim?
Dink hieraan: Wanneer die meeste voëls vlieg, veroorsaak die lug wat oor hulle vere beweeg, ’n turbulensie wat ’n redelike geraas kan maak. Maar in die uil se geval is dit anders. Sy klein slagpenvere het ’n fraiingrand wat die klankgolwe opbreek wat gevorm word wanneer die vlerke afbeweeg en lug oor die bokant daarvan vloei. Die donsvere op ander dele van die uil se liggaam help om die res van die klank te absorbeer.
Vliegtuigontwerpers wil graag die uil se geheim van feitlik geruislose vlug benut. Stiller vliegtuie sal lughawens met streng geraasbeperkings in staat stel om vliegtuie later in die nag—en vroeër in die oggend—te laat opstyg en land. ’n Paar verbeteringe is reeds in die pyplyn. “Ons leer nou eers hoe om hierdie kennis toe te pas”, sê Geoffrey Lilley, afgetrede professor van lugvaartkunde aan Engeland se Universiteit van Southampton. Hy voeg by dat dit dekades kan neem voordat so ’n stil vliegtuig ontwerp sal kan word.
Wat dink jy? Was die uil se klein slagpenvere wat geraas demp, ’n produk van die toeval? Of is dit ontwerp?
[Prent op bladsy 23]
Vergelyk ’n uil se veer aan die linkerkant met ’n valk se veer aan die regterkant
[Foto-erkennings op bladsy 23]
Langooruil: © Joe McDonald/Visuals Unlimited; reeks foto’s van nonnetjie-uil: © Andy Harmer/Photo Researchers, Inc.; vergelyking van vere: Courtesy of Eike Wulfmeyer/Wikimedia/GFDL