STUDIE 2
Woorde duidelik uitgespreek
JY MOET duidelik praat om doeltreffend te kan kommunikeer. Wat jy wil sê, is dalk interessant, selfs belangrik, maar baie daarvan sal verlore gaan as jou woorde nie maklik verstaan word nie.
Mense word nie aangespoor deur woorde wat hulle nie werklik verstaan nie. Selfs as iemand ’n sterk stem het en maklik gehoor kan word, sal sy woorde ander nie tot optrede beweeg as hy onduidelik praat nie. Dit is asof hy ’n vreemde taal praat wat die luisteraar nie verstaan nie (Jer. 5:15). Die Bybel herinner ons hieraan en sê: “Wie sal gereedmaak vir die geveg as die trompet ’n onduidelike sein gee? Net so ook: Hoe sal ’n mens weet wat gesê word tensy julle deur middel van die tong maklik verstaanbare woorde spreek? Julle sal in werklikheid in die lug praat.”—1 Kor. 14:8, 9.
Wat maak spraak onduidelik? Dit is soms omdat iemand nie sy mond wyd genoeg oopmaak nie. Stywe kaakspiere en lippe wat skaars beweeg, kan tot onverstaanbare spraak bydra.
As ’n mens te vinnig praat, kan dit ook veroorsaak dat jy moeilik verstaan word. Dit is soos om ’n opname van iemand wat praat, vinniger te speel as wat dit veronderstel is om gespeel te word. Die woorde is daar, maar baie daarvan is onverstaanbaar.
In sommige gevalle hou onduidelike spraak verband met die misvorming van die spraakorgane. Selfs diegene met so ’n probleem kan heelwat doen om te verbeter deur die wenke in hierdie studie toe te pas.
Dikwels praat iemand egter onduidelik omdat hy sy tong sleep—hy laat sy woorde inmekaarloop sodat dit moeilik is om hom te verstaan. Die probleem is dalk dat lettergrepe of belangrike letters oorgeslaan word of dat die laaste deel van woorde weggelaat word. Wanneer iemand woorde onoordeelkundig inmekaar laat loop, verstaan luisteraars dalk sommige gedagtes en frases, maar hulle moet die betekenis van ander gedagtes en frases raai. As woorde nie duidelik uitgespreek word nie, kan die doeltreffendheid van die onderrigting beslis daaronder ly.
Hoe om duidelik te praat. ’n Sleutelfaktor wat jou sal help om woorde duidelik uit te spreek, is om te verstaan hoe woorde in jou taal gevorm word. In die meeste tale bestaan woorde uit lettergrepe. Lettergrepe bestaan uit een of meer letters wat as ’n eenheid uitgespreek word. In sulke tale word elke lettergreep gewoonlik uitgespreek wanneer jy praat, hoewel almal nie dieselfde klem kry nie. As jy duideliker wil praat, moet jy stadiger praat en jou bes doen om elke lettergreep uit te spreek. Aan die begin sal dit miskien klink of jy die woorde te presies uitspreek, maar namate jy oefen, sal jy geleidelik vlotter begin praat. Jy sal ongetwyfeld ter wille van vlotheid sekere woorde inmekaar laat loop, maar jy moet dit vermy as dit die woorde onverstaanbaar sal maak.
’n Woordjie van waarskuwing: Wanneer jy jou uitspraak probeer verbeter, sal jy woorde moontlik uiters presies uitspreek wanneer jy praat en lees. Moet egter nie toelaat dat dit jou gewone manier van praat word nie. Dit sal aanstellerig en onnatuurlik klink.
As jy effens binnensmonds praat, moet jy leer om jou kop regop te hou en jou ken weg van jou bors af te beweeg. Wanneer jy uit die Bybel lees, moet jy dit hoog genoeg hou sodat jy jou kop net effens hoef te buig om van die gehoor na jou Bybel te kyk. Sodoende sal jy jou woorde duidelik kan uitspreek.
Jou spraak kan ook verbeter word as jy leer om nie te gespanne te wees nie. Dit is ’n bekende feit dat spanning in die gesig- en asemhalingspiere ’n nadelige uitwerking op die spraakmeganisme kan hê. Sulke spanning verhinder dat jou verstand, spraakorgane en asemhaling op die regte manier saamwerk—hierdie samewerking behoort glad en natuurlik te wees.
Die kaakspiere moet ontspanne wees om vinnig op die seine van die brein te kan reageer. Die lippe moet ook ontspanne wees. Hulle moet vinnig kan oop- en toemaak om al die klanke af te rond wat in die mond en keel gevorm word. As die kaak en lippe gespanne is, sal die mond nie behoorlik oopmaak nie, en die klank sal deur die tande geforseer word. Dit sal growwe, binnensmondse, onduidelike spraak tot gevolg hê. Om jou kaak en lippe te ontspan, beteken egter nie dat jy nalatig moet word in jou spraakgewoontes nie. ’n Mens moet nog steeds klanke vorm sodat die uitspraak duidelik is.
Wanneer jy jou situasie ontleed, sal jy dit dalk nuttig vind om hardop te lees. Let noukeurig op hoe jy jou wonderlike spraakorgane gebruik. Maak jy jou mond wyd genoeg oop sodat die spraakklanke onbelemmerd kan uitkom? Jy moet onthou dat die tong nie die enigste spraakorgaan is nie, al is dit een van die besigstes. Die nek, die onderkaak, die lippe, die gesigspiere en die keelspiere speel almal ’n rol. Lyk dit of jy praat sonder om jou gesig te beweeg? Dan is daar ’n sterk moontlikheid dat jy onduidelik praat.
As jy ’n bandopnemer het, kan jy jou eie stem opneem terwyl jy op ’n natuurlike manier praat, soos wanneer jy met iemand in die veldbediening praat. Maak ’n opname van etlike minute. Wanneer jy na daardie opname luister, kan dit jou help om enige probleem te identifiseer wat jy het om sekere woorde duidelik uit te spreek. Let op na gevalle waar jy woorde inmekaar laat loop, binnensmonds uitspreek of afkap, en probeer die oorsaak daarvan vasstel. Gewoonlik kan die swakheid oorkom word deur te werk aan die punte wat hier bespreek is.
Het jy ’n spraakgebrek? Oefen om jou mond bietjie wyer as gewoonlik oop te maak, en probeer jou woorde selfs versigtiger uitspreek. Haal diep asem, en praat stadig. Dit het al baie persone met spraakgebreke gehelp om duideliker te praat. As jy jou tong sleep, moet jy dit van jou tande af weghou wanneer jy die s- en z-klanke in woorde uitspreek. Al los dit nie jou probleem heeltemal op nie, moet jy nie moed opgee nie. Onthou dat Moses, ’n man wat moontlik ’n spraakgebrek gehad het, deur Jehovah gekies is om lewensbelangrike boodskappe aan die volk Israel sowel as aan Farao van Egipte oor te dra (Eks. 4:10-12). As jy gewillig is, sal hy jou ook gebruik, en hy sal jou met sukses in jou bediening seën.