Konstantyn se bekering—Tot Wat?
DIE beweerde bekering van Romeinse keiser Konstantyn is iets wat godsdienskenners al lank interesseer. Volgens sy eie verslag het die heidense Konstantyn in 312 v.G.J. op die vooraand van ’n geveg, wat hy gewen het, ’n visioen van ’n kruis gesien met die leuse: “Oorwin in hierdie teken.” Hy is kort daarna (in 313 G.J.) “bekeer” en het ’n einde gemaak aan die vervolging van Christene in die Romeinse Ryk. Konstantyn het die destydse vorm van die Christelike geloof as ’n staatsgodsdiens bevorder en selfs in interne kerkgeskille tussenbeide gekom. Maar hy het terselfdertyd ander dade gepleeg wat twyfel laat ontstaan het oor die egtheid van sy bekering en is eers kort voor sy dood sowat 24 jaar later gedoop.
In ’n artikel in Bible Review het muntkenner en doktorale student in die teologie Stanley A. Hudson bekendgemaak hoe die munte wat gedurende Konstantyn se bewind geslaan is boeiende inligting oor hierdie onderwerp voorsien. Tot Konstantyn se tyd het Romeinse munte gewoonlik gewilde Romeinse godhede afgebeeld. Maar Hudson berig dat heidense temas na Konstantyn se bekering al hoe minder voorgekom het—met een uitsondering. Groot hoeveelhede munte is geslaan met afbeeldings van Sol, die songod—voorheen Konstantyn se gunsteling. Waarom?
Hudson het twee moontlike redes aan die hand gedoen. Eerstens, Konstantyn se bekering kon—ten spyte van sy dramatiese visioen—baie geleidelik plaasgevind het. Of Konstantyn kon Sol in werklikheid met Jesus verwar het. Sinkretisme (kombinasie van verskillende geloofsvorme) is selfs vandag nie ongewoon nie. In Latyns-Amerika word die pre-Columbiaanse godinne Pacha-Mama en Tonantzin byvoorbeeld steeds aanbid onder die naam van die Maagd Maria. Net so kon Konstantyn Sol aanbid het onder die naam van Jesus.
Hierdie sinkretisme sal verduidelik waarom 25 Desember, ‘die geboorte van die onoorwonne son’, gekies is as die dag om die geboorte van Jesus te herdenk. Dit sal ons ook help om te verstaan waarom ’n muntstuk wat geslaan is om Konstantyn se dood te herdenk ’n inskripsie “DV Constantinus” (“Goddelike Konstantyn”) bevat. Dit toon dat Konstantyn ten spyte van sy bekering en latere doop na sy dood as ’n god beskou is, net soos die heidense keisers voor hom.
[Foto-erkenning op bladsy 7]
The Metropolitan Museum of Art. Bequest of Mrs F. F. Thompson, 1926 (26.229)