Opvoeding—Gebruik dit om Jehovah te loof
“Hy wat uit homself spreek, soek sy eie heerlikheid; maar hy wat die heerlikheid soek van die een wat hom gestuur het, hy is waaragtig.”—JOHANNES 7:18.
1. Wanneer en hoe het die opvoedingsproses begin?
OPVOEDING het lank, lank gelede begin. Dit was kort nadat Jehovah God, die Groot Opvoeder en Onderrigter, sy eersgebore Seun geskep het dat die opvoedingsproses begin het (Jesaja 30:20, NW; Kolossense 1:15). Hier was Iemand wat by die Groot Opvoeder self kon leer! Gedurende tallose millenniums van intieme assosiasie met die Vader het daardie Seun—wat later as Jesus Christus bekend gestaan het—’n kosbare opvoeding in die eienskappe, werke en voornemens van Jehovah God ontvang. Later kon Jesus as ’n mens op aarde sê: “Ek [doen] niks op eie inisiatief . . . nie; maar net soos die Vader my geleer het, spreek ek hierdie dinge.”—Johannes 8:28.
2-4. (a) Wat was volgens Johannes hoofstuk 7 die omringende omstandighede toe Jesus die Loofhuttefees in 32 G.J. bygewoon het? (b) Waarom was die Jode dronkgeslaan oor Jesus se onderrigvermoë?
2 Hoe het Jesus die opvoeding gebruik wat hy ontvang het? Gedurende sy aardse bediening van drie en ’n half jaar het hy die dinge wat hy geleer het onvermoeid aan ander oorgedra. Dit was egter met ’n belangrike doel voor oë. En wat was dit? Kom ons ondersoek Jesus se woorde in Johannes hoofstuk 7, waar hy verduidelik het wat die oorsprong sowel as die doel van sy onderrigting was.
3 Let op die agtergrond. Dit was die herfs van 32 G.J., bykans drie jaar nadat Jesus gedoop is. Die Jode het vir die Loofhuttefees in Jerusalem byeengekom. Gedurende die eerste paar dae van die fees is daar heelwat oor Jesus gepraat. Toe die fees halfpad verby was, het Jesus na die tempel gegaan en begin leer (Johannes 7:2, 10-14). Soos altyd het hy bewys dat hy ’n uitmuntende Onderrigter is.—Matteus 13:54; Lukas 4:22.
4 Vers 15 van Johannes hoofstuk 7 sê: “Daarom het die Jode hulle begin verwonder en gesê: ‘Hoe is dit dat hierdie man geleerd is, terwyl hy nie aan die skole gestudeer het nie?’” Verstaan jy waarom hulle dronkgeslaan was? Jesus het nie aan een van die rabbynse skole gestudeer nie; hy was dus nie geleerd nie—of so het hulle gedink! Tog kon Jesus gedeeltes in die Heilige Geskrifte met gemak vind en lees (Lukas 4:16-21). Wat meer is, hierdie Galilese timmerman het hulle selfs in die Wet van Moses onderrig! (Johannes 7:19-23). Hoe was dit moontlik?
5, 6. (a) Wie was volgens Jesus se verduideliking die bron van sy onderrigting? (b) Op watter manier het Jesus sy opvoeding gebruik?
5 Soos ons in verse 16 en 17 lees, het Jesus verduidelik: “Wat ek leer, is nie myne nie, maar behoort aan hom wat my gestuur het. As iemand Sy wil wil doen, sal hy aangaande die leer weet of dit van God kom en of ek uit myself spreek.” Hulle wou weet deur wie Jesus geleer is, en hy het onomwonde vir hulle gesê dat sy opvoeding van God kom!—Johannes 12:49; 14:10.
6 Hoe het Jesus sy opvoeding gebruik? Soos in Johannes 7:18 opgeteken staan, het Jesus gesê: “Hy wat uit homself spreek, soek sy eie heerlikheid; maar hy wat die heerlikheid soek van die een wat hom gestuur het, hy is waaragtig, en daar is geen onregverdigheid in hom nie.” Hoe gepas is dit tog dat Jesus sy opvoeding gebruik het om Jehovah, “die Volmaakte in kennis”, te verheerlik!—Job 37:16.
7, 8. (a) Hoe moet opvoeding gebruik word? (b) Wat is vier basiese oogmerke van ’n gebalanseerde opvoeding?
7 Ons leer dus ’n waardevolle les by Jesus—opvoeding moet gebruik word, nie om onsself te verheerlik nie, maar om Jehovah te loof. Daar is geen beter manier om opvoeding te gebruik nie. Hoe kan jy dan opvoeding gebruik om Jehovah te loof?
8 Om op te voed, beteken “om deur formele onderrigting asook oefening onder toesig op te lei, veral in ’n vaardigheid, ambag of beroep”. Kom ons beskou nou vier basiese oogmerke van ’n gebalanseerde opvoeding en hoe elkeen gebruik kan word om Jehovah te loof. ’n Gebalanseerde opvoeding moet ons help (1) om goed te lees, (2) om duidelik te skryf, (3) om verstandelik en sedelik te ontwikkel en (4) om die praktiese opleiding te verkry wat vir die daaglikse lewe nodig is.
Om goed te leer lees
9. Waarom is dit belangrik om ’n goeie leser te wees?
9 Eerste op die lys is om te leer om goed te lees. Waarom is dit so belangrik om ’n goeie leser te wees? The World Book Encyclopedia verduidelik: “Lees . . . is fundamenteel tot die leerproses en een van die belangrikste vaardighede in die alledaagse lewe. . . . Bekwame lesers help om ’n voorspoedige, produktiewe gemeenskap te skep. Terselfdertyd lei hulle self ’n sinvoller, bevredigender lewe.”
10. Hoe help dit ons om ’n sinvoller, bevredigender lewe te lei as ons God se Woord lees?
10 As lees oor die algemeen ons kan help om “’n sinvoller, bevredigender lewe” te lei, hoeveel te meer sal dit die geval wees wanneer ons God se Woord lees! Wanneer ons dit lees, word ons verstand en hart ontvanklik vir Jehovah se gedagtes en voornemens, en as ons hierdie dinge duidelik verstaan, gee dit sin aan ons lewe. Daarbenewens sê Hebreërs 4:12 dat ‘die woord van God lewend is en krag uitoefen’. Namate ons God se Woord lees en daaroor peins, kom ons nader aan die Outeur daarvan en word ons beweeg om veranderinge in ons lewe aan te bring sodat ons hom in groter mate kan behaag (Galasiërs 5:22, 23; Efesiërs 4:22-24). Ons voel ons ook gedronge om die kosbare waarhede wat ons lees aan ander mee te deel. Dit alles bring lof aan die Groot Opvoeder, Jehovah God. Daar is beslis geen beter manier om ons leesvermoë te gebruik nie!
11. Wat moet by ’n gebalanseerde program van persoonlike studie ingesluit word?
11 Hetsy oud of jonk, ons word aangespoor om goed te leer lees, want lees speel ’n belangrike rol in ons Christelike lewe. Benewens die feit dat ons God se Woord gereeld moet lees, verg ’n gebalanseerde program van persoonlike studie ook dat ons die Bybelteks uit Ondersoek die Skrif elke dag lees, sorgvuldig deur Die Wagtoring en Ontwaak! lees en vir Christelike vergaderinge voorberei. En wat van die Christelike bediening? Om in die openbaar te getuig, herbesoeke by belangstellendes te doen en tuisbybelstudies te hou, vereis alles ongetwyfeld goeie leesvermoë.
Om duidelik te leer skryf
12. (a) Waarom is dit belangrik om duidelik te leer skryf? (b) Wat was die grootste skryfwerk wat nog ooit gedoen is?
12 ’n Tweede oogmerk is dat ’n gebalanseerde opvoeding ons moet help om te leer om duidelik te skryf. Wanneer ons skryf, word ons woorde en gedagtes nie net oorgedra nie, maar word dit ook bewaar. Baie, baie eeue gelede het omtrent 40 Joodse manne die woorde wat later die geïnspireerde Skrif gevorm het op papirus of perkament neergeskryf (2 Timoteus 3:16). Dit was beslis die grootste skryfwerk wat nog ooit gedoen is! Jehovah het ongetwyfeld die herhaaldelike oorskrywing van hierdie heilige woorde deur die eeue heen gerig sodat dit ons in ’n betroubare vorm bereik het. Is ons nie dankbaar dat Jehovah sy woorde eerder op skrif laat stel het as om op die mondelinge oordraging daarvan staat te maak nie?—Vergelyk Exodus 34:27, 28.
13. Wat dui daarop dat die Israeliete geweet het hoe om te skryf?
13 In die ou tyd kon slegs sekere bevoorregte klasse lees en skryf, soos die skrifgeleerdes in Mesopotamië en Egipte. In skerp teenstelling met die nasies is almal in Israel aangemoedig om te leer lees en skryf. Die bevel in Deuteronomium 6:8, 9 dat die Israeliete op die deurposte van hulle huise moes skryf, hoewel dit klaarblyklik figuurlik was, het te kenne gegee dat hulle geweet het hoe om te skryf. Kinders is van ’n vroeë ouderdom af geleer hoe om te skryf. Sommige geleerdes is van mening dat die Gezer-kalender, wat een van die oudste voorbeelde van antieke Hebreeuse skrif is, ’n skoolseun se geheue-oefening was.
14, 15. Wat is van die positiewe en heilsame maniere waarop ons ons skryfvermoë kan gebruik?
14 Maar hoe kan ons ons skryfvermoë op ’n positiewe en heilsame manier gebruik? Ongetwyfeld deur by Christelike vergaderinge sowel as kring- en streekbyeenkomste aantekeninge te maak. ’n Brief, al is dit “met min woorde” geskryf, kan iemand wat siek is, bemoedig of kan dankie sê vir ’n geestelike broer of ’n suster wat goedhartig of gasvry teenoor ons was (1 Petrus 5:12). As iemand in die gemeente ’n geliefde aan die dood afgestaan het, kan ’n kort briefie of ’n kaartjie namens ons ‘vertroostend praat’ (1 Tessalonisense 5:14). ’n Christensuster wie se ma aan kanker gesterf het, het verduidelik: “Een van my vriende het vir my ’n mooi brief geskryf. Dit het my werklik gehelp, want ek kon dit oor en oor lees.”
15 ’n Uitstekende manier waarop ons ons skryfvermoë kan gebruik, is om Jehovah te loof deur ’n brief te skryf om van die Koninkryk te getuig. Soms is dit dalk nodig om in aanraking te bly met nuwe belangstellendes wat in afgesonderde gebiede woon. Siekte kan dit tydelik vir jou moeilik maak om van huis tot huis te gaan. Dan kan ’n brief moontlik skriftelik sê wat jy normaalweg persoonlik sou sê.
16, 17. (a) Watter ondervinding lig die waarde daarvan toe om ’n brief te skryf om van die Koninkryk te getuig? (b) Kan jy van ’n soortgelyke ondervinding vertel?
16 Beskou ’n ondervinding. Baie jare gelede het ’n Getuie ’n brief geskryf om van die Koninkryk te getuig vir die weduwee van ’n man wie se dood in die plaaslike koerant berig is. Daar was geen antwoord nie. Toe, in November 1994, meer as 21 jaar later, het die Getuie ’n brief ontvang van die vrou se dogter. Die dogter het geskryf:
17 “In April 1973 het u aan my ma geskryf om haar ná die dood van my pa te vertroos. Ek was toe nege jaar oud. My ma het wel die Bybel bestudeer, maar sy is steeds nie ’n kneg van Jehovah nie. Haar studie het egter uiteindelik tot my verbintenis met die waarheid gelei. In 1988 het ek met my Bybelstudie begin—15 jaar nadat ons u brief ontvang het. Op 9 Maart 1990 is ek gedoop. Ek is so dankbaar vir u brief van jare gelede en so bly om u te laat weet dat daardie saadjies wat u geplant het wel met Jehovah se hulp gegroei het. My ma het vir my u brief gegee om te hou, en ek wil graag weet wie u is. Ek hoop werklik dat hierdie brief u sal bereik.” Die dogter se brief, met haar adres en telefoonnommer, het inderdaad die Getuie bereik wat soveel jare tevore geskryf het. Stel jou die jong vrou se verbasing voor toe sy ’n telefoonoproep ontvang het van die Getuie—wat steeds briewe skryf om ander van die Koninkrykshoop te vertel!
Om verstandelik, sedelik en geestelik te ontwikkel
18. Hoe het ouers in Bybeltye na die verstandelike en sedelike opvoeding van hulle kinders omgesien?
18 ’n Derde oogmerk is dat ’n gebalanseerde opvoeding ons moet help om verstandelik en sedelik te ontwikkel. In Bybeltye is die verstandelike en sedelike opvoeding van kinders as een van die vernaamste pligte van ouers beskou. Kinders is nie net geleer hoe om te lees en skryf nie, maar nog belangriker, hulle is opgevoed in God se Wet, wat al hulle lewensbedrywighede geraak het. Opvoeding het dus onderrigting ingesluit oor hulle godsdiensverpligtinge en die beginsels ten opsigte van die huwelik, gesinsverhoudinge en geslagsedelikheid, sowel as hulle verpligtinge teenoor hulle medemens. Sulke opvoeding het hulle gehelp om nie net verstandelik en sedelik te ontwikkel nie, maar ook geestelik.—Deuteronomium 6:4-9, 20, 21; 11:18-21.
19. Waar kan ons opvoeding kry wat vir ons sal toon wat die beste sedelike waardes is waarvolgens ons kan lewe en wat ons sal help om geestelik te ontwikkel?
19 Wat van vandag? ’n Goeie sekulêre opvoeding is belangrik. Dit help ons om verstandelik te ontwikkel. Maar waar kan ons opvoeding kry wat vir ons sal toon wat die beste sedelike waardes is waarvolgens ons moet lewe en wat ons sal help om geestelik te ontwikkel? In die Christengemeente het ons vrye toegang tot ’n program van teokratiese opvoeding wat nêrens anders op die aarde beskikbaar is nie. Deur middel van ons persoonlike studie van die Bybel en Bybelpublikasies, sowel as die onderrigting wat by die gemeentelike vergaderinge en kring- en streekbyeenkomste voorsien word, kan ons hierdie kosbare, voortdurende opvoeding—Goddelike opvoeding—gratis ontvang! Wat leer dit ons?
20. Wat leer Goddelike opvoeding ons, en wat het dit ten gevolge?
20 Wanneer ons die Bybel begin bestudeer, leer ons basiese skriftuurlike leringe, ‘die grondleringe’ (Hebreërs 6:1). Namate ons daarmee voortgaan, neem ons “vaste voedsel” in—dit wil sê dieper waarhede (Hebreërs 5:14). Maar nie net dit nie, ons leer Goddelike beginsels wat ons leer hoe om te lewe soos God wil hê ons moet lewe. Ons leer byvoorbeeld om gewoontes en gebruike te vermy wat ‘die vlees verontreinig’ en om eerbied vir gesag en vir ander mense en hulle besittings te hê (2 Korintiërs 7:1; Titus 3:1, 2; Hebreërs 13:4). Daarbenewens begin ons besef hoe belangrik dit is om eerlik en vlytig in ons werk te wees en om volgens Bybelbevele oor geslagsedelikheid te lewe (1 Korintiërs 6:9, 10; Efesiërs 4:28). Namate ons hierdie beginsels al hoe meer in ons lewe toepas, groei ons geestelik en word ons verhouding met God hegter. Daarbenewens maak ons godvrugtige gedrag van ons goeie burgers, ongeag waar ons woon. En dit beweeg ander moontlik om die Bron van Goddelike opvoeding—Jehovah God—te verheerlik.—1 Petrus 2:12.
Praktiese opleiding vir die daaglikse lewe
21. Watter praktiese opleiding het kinders in Bybeltye ontvang?
21 ’n Vierde doelwit van ’n gebalanseerde opvoeding is om ’n mens die praktiese opleiding te gee wat vir die daaglikse lewe nodig is. In Bybeltye het ouerlike opvoeding praktiese opleiding ingesluit. Dogters is huishoudelike vaardighede geleer. Die slothoofstuk van Spreuke toon dat dit baie verskillende dinge moet ingesluit het. Dogters kon dus spin, weef, kook en na die huishouding oor die algemeen omsien asook handel dryf en eiendomstransaksies behartig. Seuns is gewoonlik hulle vader se sekulêre werk geleer, hetsy dit in die landbou of die een of ander ambag of vaardigheid was. Jesus het timmermanswerk by sy pleegvader, Josef, geleer; daarom is hy nie net “die timmerman se seun” genoem nie, maar ook “die timmerman”.—Matteus 13:55; Markus 6:3.
22, 23. (a) Waarvoor moet opvoeding kinders voorberei? (b) Wat moet ons beweegrede wees as ons op verdere opvoeding besluit wanneer dit lyk of dit nodig is?
22 Vandag sluit ’n goed gebalanseerde opvoeding ook voorbereiding in om eendag na die behoeftes van ’n gesin om te sien. Die apostel Paulus se woorde wat in 1 Timoteus 5:8 opgeteken staan, toon dat dit ’n heilige verpligting is om vir ’n mens se gesin te sorg. Hy het geskryf: “Ja, as iemand vir dié wat syne is, en veral vir dié wat lede van sy huisgesin is, nie sorg nie, het hy die geloof verloën en is hy erger as ’n ongelowige.” Opvoeding moet kinders dus voorberei vir die verantwoordelikhede wat hulle in die lewe sal aanvaar en hulle ook toerus om hardwerkende lede van die gemeenskap te word.
23 Hoeveel sekulêre opvoeding moet ons nastreef? Dit wissel moontlik van land tot land. Maar as die arbeidsmark meer opleiding vereis as die minimum wat deur die wet bepaal word, is dit die ouers se verantwoordelikheid om hulle kinders te help om ’n besluit oor aanvullende opvoeding of opleiding te neem, terwyl hulle die potensiële voordele sowel as die nadele van sulke bykomende studies in oorweging neem. Maar wat moet ’n mens se beweegrede wees as jy op verdere opvoeding besluit wanneer dit lyk of dit nodig is? Beslis nie rykdom, selfverheerliking of lof nie (Spreuke 15:25; 1 Timoteus 6:17). Onthou die les wat ons uit Jesus se voorbeeld geleer het—opvoeding moet gebruik word om Jehovah te loof. As ons verdere opvoeding kies, moet ons beweegrede die begeerte wees om onsself genoegsaam te kan onderhou sodat ons Jehovah in die grootste mate moontlik in die Christelike bediening kan dien.—Kolossense 3:23, 24.
24. Watter les wat ons by Jesus geleer het, moet ons nooit vergeet nie?
24 Laat ons derhalwe ywerig wees in ons pogings om ’n gebalanseerde sekulêre opvoeding te verkry. Laat ons die voortdurende program van Goddelike opvoeding wat in Jehovah se organisasie voorsien word ten volle benut. En mag ons nooit die waardevolle les vergeet nie wat ons geleer het by Jesus Christus, die bes opgevoede mens wat ooit op hierdie aarde gewandel het—opvoeding moet gebruik word, nie om onsself te verheerlik nie, maar om lof te bring aan die grootste Opvoeder van almal, Jehovah God!
Wat is jou antwoord?
◻ Hoe het Jesus sy opvoeding gebruik?
◻ Waarom is dit belangrik om goed te leer lees?
◻ Hoe kan ons ons skryfvermoë gebruik om lof aan Jehovah te bring?
◻ Hoe help Goddelike opvoeding ons om sedelik sowel as geestelik te ontwikkel?
◻ Watter praktiese opleiding moet ’n gebalanseerde opvoeding insluit?
[Venster op bladsy 13]
Praktiese hulp vir opvoeders
By die “Vreugdevolle Lowers”-Streekbyeenkomste gedurende 1995/96 het die Wagtoringgenootskap ’n nuwe brosjure met die titel Jehovah se Getuies en opvoeding vrygestel. Hierdie volkleurbrosjure met 32 bladsye is veral vir opvoeders gepubliseer. Dit is tot dusver in 58 tale vertaal.
Waarom ’n brosjure vir opvoeders? Om hulle te help om die opvattings van leerlinge wat kinders van Jehovah se Getuies is beter te verstaan. Wat bevat die brosjure? Op ’n duidelike en positiewe manier verduidelik dit ons beskouing oor kwessies soos aanvullende opvoeding, verjaarsdae en Kersfees, asook die saluering van die vlag. Die brosjure verseker opvoeders ook opnuut dat ons wil hê dat ons kinders hulle skoolopleiding ten beste moet benut en dat ons dit ons plig ag om met opvoeders saam te werk en om ’n lewendige belangstelling in ons kinders se opvoeding te toon.
Hoe kan die Opvoeding-brosjure gebruik word? Aangesien dit vir opvoeders saamgestel is, laat ons dit vir onderwysers, skoolhoofde en ander skoolbeamptes aanbied. Mag hierdie nuwe brosjure al sulke opvoeders help om ons beskouings en opvattings te verstaan, asook die rede waarom ons soms die reg eis om te verskil. Ouers word aangespoor om die brosjure te gebruik as ’n grondslag vir persoonlike besprekings met hulle kinders se opvoeders.
[Prent op bladsy 10]
In eertydse Israel is daar groot waarde aan opvoeding geheg