Wagtoring – AANLYN BIBLIOTEEK
Wagtoring
AANLYN BIBLIOTEEK
Afrikaans
  • BYBEL
  • PUBLIKASIES
  • VERGADERINGE
  • g97 8/8 bl. 24-27
  • Jou niere—’n lewensonderhoudende filter

Video nie beskikbaar nie.

Jammer, die video kon nie laai nie.

  • Jou niere—’n lewensonderhoudende filter
  • Ontwaak!—1997
  • Onderhofies
  • Soortgelyke materiaal
  • Wat is binne-in jou niere?
  • Twee stadiums van bloedfiltrasie
  • Afvalprodukte word uitgeskei
  • Pas jou niere op!
  • ‘Dis net tydelik!’—My lewe met niersiekte
    Ontwaak!—1996
  • Die “niere” en die “hart” in die Skrif
    Die Wagtoring kondig Jehovah se Koninkryk aan—1984
  • Nierstene—Hoe ’n ou kwaal behandel word
    Ontwaak!—1993
  • ’n Lewensbelangrike vloeistof—Water
    Ontwaak!—2003
Sien nog
Ontwaak!—1997
g97 8/8 bl. 24-27

Jou niere—’n lewensonderhoudende filter

DEUR ONTWAAK!-MEDEWERKER IN IERLAND

DIE aarde en die menslike liggaam het iets in gemeen: Albei het ’n filter nodig om lewe te kan onderhou. Die aarde moet beskerm word teen die voortdurende aanslag van skadelike strale van die son. Die osoonlaag van ons atmosfeer dien as ’n filter en hou hierdie strale teë en laat lewensonderhoudende lig deur na die aarde toe. En jou liggaam? Baie van die chemiese prosesse in jou liggaam skei gifstowwe en afval in jou bloedstroom af. Indien dit toegelaat word om daar te bly, sal dit ernstige probleme vir jou veroorsaak; jy kan selfs sterf. Dit moet voortdurend teëgehou en verwyder word.

Hierdie filtrering is een van die hooffunksies van jou niere. Maar hoe kan hierdie klein organe skadelike stowwe identifiseer, isoleer en verwyder terwyl dit terselfdertyd seker maak dat lewensnoodsaaklike elemente agterbly om jou liggaam te voed? En hoe kan jy jou niere help om jou gesond te hou?

Wat is binne-in jou niere?

Mense het gewoonlik twee niere—een aan elke kant van die ruggraat in die laer deel van die rug. Elkeen is ongeveer 10 sentimeter lank, 5 sentimeter breed en 2,5 sentimeter dik en weeg 110-170 gram. As die nier van bo na onder deurgesny word, kan ’n paar duidelike kenmerke gesien word, soos op die meegaande diagramme gesien kan word.

Om ’n idee te kry van hoe die nier werk, kan jy jou ’n stadion voorstel met duisende toeskouers wat inkom om ’n gebeurtenis by te woon. Eers moet die skare in talle klein rye verdeel. Dan gaan die mense in elke ry een vir een deur sekuriteitshekke, waar persone sonder kaartjies weggewys word. Die toeskouers met kaartjies gaan deur na hulle toegewese sitplekke.

Net so moet die baie elemente waaruit jou bloed bestaan deur jou hele liggaam sirkuleer. Terwyl dit gebeur, moet hulle egter herhaaldelik deur jou niere gaan deur middel van groot bloedvate, die nierarterieë, een vir elke nier. (Sien die illustrasie op bladsy 24.) Waar die nierarterie die nier binnekom, vertak dit in kleiner vate in die binnenste en buitenste lae van die nier. Die verskeie elemente in jou bloed word dus in kleiner en hanteerbaarder “rye” gekanaliseer.

Uiteindelik bereik die bloed klein trossies, wat elk uit ongeveer 40 styf gekinkelde, oneindig klein bloedvaatjies bestaan. Elke trossie, wat ’n glomerulus genoem word, word omhul deur ’n dubbele membraan wat as Bowman se kapsule bekend staan.a Saam maak die glomerulus en Bowman se kapsule die eerste deel uit van die nier se ‘sekuriteitshek’, ’n nefron—die basiese filtreereenheid van jou nier. Daar is meer as ’n miljoen nefrone in elke nier. Maar hulle is so klein dat jy ’n mikroskoop sal moet gebruik om een van hulle te ondersoek!—Sien die diagram van ’n nefron, wat baie vergroot is, op bladsy 25.

Twee stadiums van bloedfiltrasie

Die bloedselle en proteïene in jou bloedstroom is onontbeerlik. Dit voorsien jou liggaam van noodsaaklike dienste soos suurstofvoorsiening, verdediging en herstelwerk. Die eerste fase van filtrasie skei die bloedselle en proteïene van alle ander elemente af om te voorkom dat hulle verlore gaan. Hierdie gespesialiseerde taak word deur Bowman se kapsules verrig. Maar hoe?

Bloedvate wat die glomerulus binnekom, verdeel in klein kapillêre bloedvaatjies met baie dun wande. Bloeddruk kan dus water en ander klein molekules deur hulle fyn membrane forseer, uit jou bloedstroom uit, tot in Bowman se kapsule en die gekronkelde buis wat daaraan verbind is. Hierdie buis word die gekronkelde tubulus genoem. Die groter proteïenmolekules en al die bloedselle bly in die bloedstroom en vloei verder deur die kapillêre bloedvaatjies.

Nou raak die filtrasie meer selektief. Jou niere moet doodseker maak dat niks wat vir jou liggaam van waarde is verlore gaan nie! Die vloeistof wat op hierdie stadium deur die tubulus vloei, is ’n waterige mengsel wat uit opgeloste bruikbare molekules asook afvalstowwe en ongewenste stowwe bestaan. Gespesialiseerde selle aan die binnewand van die tubulus herken bruikbare molekules, soos water, soute, suikers, minerale, vitamiene, hormone en aminosure. Dit word op ’n doeltreffende wyse verwyder deurdat dit weer in die wand van die tubulus opgeneem word en in die omliggende netwerk van kapillêre bloedvaatjies teruggevoer word om weer in jou bloedstroom te kom. Die kapillêre bloedvaatjies smelt weer saam as klein aartjies wat op hulle beurt saamsmelt om die bloedvat te word wat die nieraar genoem word. Hierdeur verlaat jou bloed, wat nou gefiltreer en skoon is, die nier en gaan voort om lewe in jou liggaam te onderhou.

Afvalprodukte word uitgeskei

Maar wat van die vloeistof wat in die tubulus agterbly? Dit bevat natuurlik stowwe wat jou liggaam nie wil hê nie. Terwyl die vloeistof verder in die tubulus afvloei na die groter versamelbuis stel ander selle in die wand van die tubulus nog uitskeidings daarin vry, waaronder ammoniak, kalium, ureum, urinesuur en oortollige water. Die eindproduk is urine.

Die versamelbuise van verskeie nefrone smelt saam en stel urine vry deur openinge in die eindpunte van die piramides. Die urine vloei in die nierbekken in en verlaat dit dan deur middel van die ureter, die buis wat die nier en die blaas met mekaar verbind. Urine word in jou blaas gestoor voor dit uit jou liggaam uitgeskei word.

Ten spyte daarvan dat hulle mikroskopies klein is, doen die meer as tweemiljoen nefrone in jou niere ’n baie indrukwekkende werk. The New Encyclopædia Britannica sê: “Nefrone . . . filtreer elke 45 minute die waterinhoud van die bloed, die hele een en ’n kwart gelling [5 l] daarvan.” Teen die tyd dat verskeie stowwe weer geabsorbeer is en al die prosesse voltooi is, kan ’n normale, gesonde liggaam elke 24 uur ongeveer twee liter afval in die vorm van urine uitskei. Wat ’n hardwerkende en deeglike filtreerstelsel!

Pas jou niere op!

Jou niere kan hulleself skoonmaak en onderhou en kan lank aanhou werk. Maar jy moet jou deel doen om hulle te help om hulle werk te doen. Baie water moet deur jou niere gaan om jou liggaam gesond te hou. Trouens, voldoende waterinname word as ’n vername manier beskou om nierinfeksies en die vorming van nierstene te voorkom.b As jy water drink, help dit ook jou spysvertering- en kardiovaskulêre stelsel, sê dr. C. Godec, voorsitter van die Departement van Urologie van die Long Island-kollegehospitaal, New York.

Hoeveel water? Dr. Godec en baie ander dokters stel voor dat elkeen van ons ten minste twee liter water per dag moet inneem benewens ander voedsel en drinkgoed. “Die meeste mense is ontwater”, het dr. Godec aan Ontwaak! gesê. Hy het opgemerk dat water goed is vir jou niere en jou hart, solank hulle gesond is. “Maar jy moet genoeg drink”, het dr. Godec gesê. “Die meeste mense doen dit nie.”

Vir party mense is water makliker om te drink as dit effens gegeur is, soos met suurlemoen. Ander verkies die smaak van bronwater of water wat deur geaktiveerde houtskool gefiltreer is. Wat die geval ook al is, suiwer of baie effens gegeurde water is beter vir jou niere as enige ander drinkgoed. Om die waarheid te sê, die suiker in vrugtesappe en versoete drankies verhoog die liggaam se behoefte aan water. Drankies wat alkohol of kafeïen bevat, veroorsaak dat die liggaam water verloor.

Dit kan nogal ’n uitdaging wees om die gewoonte aan te leer om twee liter water per dag te drink. Om maar een ding te noem, dit is vir baie mense ongerieflik of ’n verleentheid om meer dikwels as gewoonlik die toilet te besoek. Maar jou liggaam sal jou bedank vir die ekstra moeite wat jy doen. Buiten dat dit help om jou gesond te hou, kan dit selfs jou voorkoms verbeter as jy genoeg water drink. Dokters wys daarop dat goeie voeding en die inname van baie vloeistof doeltreffender is om jou vel mooi te hou as enige velprodukte vir uitwendige gebruik.

Ongelukkig is ons dorsmeganisme onvolmaak, en dit raak selfs minder sensitief namate ons ouer word. Ons kan dus nie net op ons dors staatmaak om vir ons te sê hoeveel water ons nodig het nie. Hoe kan jy seker maak dat jy genoeg drink? Party mense begin die dag deur twee glase water te drink, en drink dan met gereelde tussenposes nog ’n glas. Ander hou ’n deursigtige houer met water binne sig en binne bereik—’n herinnering om gereeld deur die dag ’n slukkie te neem. Watter metode jy ook al gebruik, om genoeg skoon, suiwer water te drink, is ’n goeie manier om waardering te toon vir jou niere—die wonderlike filter wat jou aan die lewe hou.

[Voetnote]

a Vroeg in die 1840’s het die Engelse chirurg en histoloog William Bowman hierdie klein kapsule en die funksie daarvan beskryf. Dit is na hom vernoem.

b Sien die Ontwaak! van 22 Augustus 1993, bladsye 20-2, en 8 Maart 1986, bladsy 18.

[Venster op bladsy 25]

Die nefron—Die basiese filtreereenheid

DAAR is meer as ’n miljoen nefrone in elke nier. Die tubulêre stelsel wat in elke individuele nefron gevind word, is gemiddeld drie sentimeter lank en ’n skrale 0,05 millimeter wyd. Maar as ’n mens die tubuli van net een nier kon ontrafel, sou hulle ongeveer 30 kilometer lank wees!

Bowman se kapsule is in werklikheid die ingestulpte punt van die gekronkelde tubulus van die nefron. Hierdie tubulus is omring deur ’n netwerk van baie klein bloedvate wat kapillêre bloedvaatjies genoem word. Die tubulus loop uit in ’n groter versamelbuis, wat die afval en gifstowwe wegvoer wat deur die ne­fron teëgehou word.

[Diagram op bladsy 24, 25]

Die nieraar neem bloed wat pas gefiltreer is na die liggaam

Die nierarterie neem ongefiltreerde bloed na die nier

Die nierpiramides is keëlvormige strukture wat urine by die nierbekken besorg

Die skors bevat die glomerulus van elke nefron

Die nierbekken is ’n tregter wat urine opvang en dit na die ureter voer

Die ureter voer die urine van die nier na die blaas

[Diagram op bladsy 25]

Die nefrone, ongeveer tweemiljoen mikroskopiese buisvormige filters, maak die bloed skoon

Bowman se kapsule

Glomerulus

Urine word deur gekronkelde tubulus opgeneem en gaan dan na die blaas

Kapillêre bloedvaatjies

    Afrikaanse publikasies (1975-2025)
    Meld af
    Meld aan
    • Afrikaans
    • Deel
    • Voorkeure
    • Copyright © 2025 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Gebruiksvoorwaardes
    • Privaatheidsbeleid
    • Privaatheidsinstellings
    • JW.ORG
    • Meld aan
    Deel