Geniet jou naweek!
OMTRENT almal sien daarna uit, en wanneer dit aanbreek, is dit dikwels die hoogtepunt van die week. Party mense gebruik dit om op uitstappies te gaan, ander om hulle te vermaak, party vir hulle aanbidding en ander bly eenvoudig by die huis en gebruik dit om te slaap.
Ons praat van die tydjie tussen die einde van een werkweek (of skoolweek) en die begin van die volgende—die naweek! In die Westerse wêreld begin die naweek een of ander tyd gedurende Vrydag en duur dit tot Sondag. Maar waar kom die idee van die naweek vandaan? En as jy woon waar ’n vyfdaagse werkweek iets algemeens is, wat is produktiewe maniere om die naweek te gebruik?
Van rusdag tot naweek
Sabbatswette wat sowat 3 500 jaar gelede aan die nasie Israel gegee is, het bepaal: “Ses dae mag werk gedoen word, maar op die sewende dag is dit ’n sabbat van volkome rus. Dit is iets heiligs vir Jehovah. Elkeen wat op die sabbatdag werk doen, moet gewis doodgemaak word” (Eksodus 31:15). Die Sabbat was ook ’n geleentheid vir Israelitiese ouers om na die geestelike behoeftes van hulle gesin om te sien.
Die Joodse Sabbat het van sononder Vrydag tot sononder Saterdag geduur. Maar volgens The World Book Encyclopedia het verklaarde Christene “Sondag ’n dag van spesiale aanbidding gemaak omdat hulle geglo het dat Jesus se opstanding op daardie dag plaasgevind het. Teen die vierde eeu n.C. het die kerk sowel as die staat in Europa dit amptelik as ’n rusdag erken.”
Interessant genoeg, ’n rusperiode van meer as een dag is ’n redelik onlangse verwikkeling. Van die 1870’s af het die werkweek in Brittanje teen middagete op Saterdag geëindig. Die halwe dag lange vakansie het saam met Sondag die naweek uitgemaak. Saterdagmiddag het begin met ’n gesinsete, wat, volgens die tydskrif Atlantic Monthly, “dikwels gevolg is deur ’n weeklikse bad in die buurt se badhuis”.
In die Verenigde State is die naweek selfs langer gerek, tot ’n vakansie van twee dae. Volgens een bron is die eerste vyfdaagse werkweek in 1908 deur ’n fabriek in Nieu-Engeland ingestel. Die reëling was vir Joodse sowel as “Christen”-werkers aanvaarbaar, aangesien elke groep sy eie rusdag gehad het—Saterdag vir Jode en Sondag vir “Christene”. Die vyfdaagse werkweek het gou gewild geword. Die motorvervaardiger Henry Ford het dit voorgestaan, omdat hy besef het dat gesinsuitstappies oor naweke die vraag na motors sou vergroot.
Het jy planne vir die naweek?
Vandag het die tweedaagse naweek ’n vaste deel van die Westerse lewenswyse geword. As jy in daardie deel van die wêreld woon, sal jou werksmaats jou heel moontlik teen die einde van enige werkweek vra: “Watter planne het jy vir die naweek?” Daardie vraag wek ’n paar interessante moontlikhede.
Aangesien jou tyd die hele week lank deur ’n werkgewer gereguleer is, is die naweek dalk jou geleentheid om weer te begin voel dat jy in beheer van jou lewe is. Dit gee jou moontlik die geleentheid vir ’n ruskansie van jou weeklikse roetine. Dit kan jou ’n kans gee om die nodige rus te kry of om tyd saam met jou geliefdes deur te bring. Of miskien gee dit jou eenvoudig die kans om aan een van die gewildste tydverdrywe oor naweke deel te neem—inkopies vir ontspanning. “Om in die winkels rond te loop, is groot pret”, sê Brigitte, wat in Duitsland woon.
Opnames toon dat baie mense verkies om in hulle vrye tyd bloot te ontspan. Vir diegene wat verkies om die naweek by die huis te bly, is daar baie moontlike afleidings: om tuinwerk binne of buite die huis te doen, seëls te versamel, musiek te maak of daarna te luister, video’s te kyk, kos te maak, briewe te skryf, te lees, naaldwerk te doen, te brei, aan sport deel te neem en te skilder, om maar net ’n paar te noem. Party verkies bedrywighede wat dit vir hulle moontlik maak om tyd saam met hulle kinders en huweliksmaat deur te bring, soos om legkaarte te bou of bordspeletjies te speel.a
Veroordeel die Bybel dit dat ’n mens jou tyd aan sulke skynbaar onbelangrike dinge wy? Nie noodwendig nie. Salomo het geskryf: “’n Hand vol rus is beter as ’n dubbele hand vol harde werk en ’n gejaag na die wind” (Prediker 4:6). Vermaak, rus en ontspanning het definitief ’n plek in die lewe van ’n Christen indien matigheid voor oë gehou word.
Uiterstes
Daarenteen kan te veel van selfs ’n goeie ding teenproduktief en skadelik wees. Liggaamlike oefening hou byvoorbeeld sekere voordele in (1 Timoteus 4:8). Maar party naweekatlete beoefen hulle sport met amper godsdienstige ywer. Omdat hulle vasbeslote is om te wen deur die regte tegniek te ontwikkel, bestee party groot hoeveelhede tyd en geld aan afrigting en duur sporttoerusting.
Daar is ook gesondheidsgevare daaraan verbonde om onfikse liggame te ver te druk. Een nuustydskrif het verslag gedoen oor middeljarige naweeksportentoesiaste wat in hulle vasbeslotenheid om hulle jeug te herwin, allerhande sportbeserings opdoen. Ander stel hulle lewe in gevaar deur aan sogenaamde waag- of adrenaliensportsoorte deel te neem.b Die Bybel se raad om “matig” te wees, is dus heel gepas (Titus 2:2). Oefening moet ’n mens verkwik, nie uitput of in gevaar stel nie.
Party verkies dit dus om aan minder waaghalsige fisiese bedrywighede deel te neem. Stap en voetslaan is byvoorbeeld baie gewild in Duitsland. Trouens, een tydverdryf wat ’n groot aanhang in Europa het, is tydloop (challenge walking). Hierin ding jy nie teen ander mee nie, maar teen die horlosie. Die idee is om ’n vasgestelde roete deur ’n landelike gebied binne ’n gegewe tyd af te lê. Wat ’n aangename manier is dit tog om oefening te kry en terselfdertyd pragtige natuurskoon te geniet! En dit is iets wat die hele gesin kan geniet.
Oorvol naweke
Partykeer prop mense hulle naweek so vol bedrywighede dat hulle min of geen daarvan geniet nie. Wanneer die nuwe week begin, voel hulle, nie verkwik nie, maar baie moeg. Die Duitse tydskrif Focus het verslag gelewer oor ’n studie waarin 27 persent van diegene wat ondervra is, gevind het dat hulle vrye tyd dikwels te bedrywig en stresvol is.
“Rus is die bewaker van doeltreffendheid”, het die tydskrif Time gesê. Jesus Christus het eweneens besef dat mense rus en ontspanning nodig het. Volgens Markus 6:31 het Jesus vir sy dissipels gesê: “‘Kom julle alleen na ’n eensame plek en rus ’n bietjie.’ Want daar was baie wat gekom en gegaan het, en hulle het nie eens vrye tyd gehad om te eet nie.” Hoewel oefening, inkopies, en dies meer dus hulle plek het, kan dit baie verkwikkend wees om tyd opsy te sit om net te lees, te rus of te slaap. Maar daar is iets anders wat tot die genot van enige naweek kan bydra.
Geestelike behoeftes
Jesus het in sy Bergpredikasie gesê: “Gelukkig is dié wat bewus is van hulle geestelike behoefte” (Matteus 5:3). Een van die doelstellings van die oorspronklike Sabbatsrusdag was om mense die geleentheid te gee om na hulle geestelike behoeftes om te sien. Kan naweke vandag vir ’n soortgelyke doel gebruik word? Neem byvoorbeeld Jehovah se Getuies. Die meeste van hulle gemeentes hou hulle vernaamste Christelike vergaderinge op Saterdag of Sondag. Naweke word ook gebruik vir groter samekomste, soos kring- en streekbyeenkomste. Baie van Jehovah se Getuies gebruik dikwels van hulle tyd oor naweke om van huis tot huis te gaan om die Bybel met hulle bure te bespreek.
Soos alle ander mense het Jehovah se Getuies natuurlik hulle werk, huis en gesin om na om te sien. Wanneer dit moontlik is, beplan hulle dus ook ontspanning vir hulleself en hulle gesin. Maar geestelike dinge geniet voorrang. Is dit vir hulle ’n las? Let op die ondervindinge van die volgende individue.
Voordat hulle Getuies geword het, het Jürgen en Doris, ’n Duitse paartjie, hulle naweke deurgebring deur by ’n sportklub te oefen. Melle en Helena het hulle tyd deurgebring deur kunsgalerye te besoek. Vir ’n man genaamd Helmut was naweke die tyd om in die ope lug te wees en die natuur te geniet. En ’n vrou genaamd Silvia het haar naweke by die disko deurgebring. Maar sedert hulle Jehovah se Getuies geword het, het die manier waarop hulle hulle vrye tyd deurbring, dramaties verander.
Jürgen en Doris verduidelik: “Die ontspanning wat ons geniet het, het ons verveeldheid verdryf, maar ’n mens kan nie sê dat dit ons lewe verryk het nie. Deesdae help ons ander om die Bybel te verstaan, en dit gee nie net ’n betekenis en doel aan hulle lewe nie, maar ook aan ons s’n.” Wat van Melle en Helena? “Die Bybel gee riglyne wat tot die beste lewenswyse lei, en dit gee ons groot vreugde om met ander mense daaroor te praat.” Waarom kry Helmut nou soveel meer uit die lewe? “Ek weet dat wat ek in die openbare bediening doen vir Jehovah belangrik is”, sê hy. En Silvia sê: “Die predikingswerk beteken kontak met mense en interessante gesprekke, en ek geniet albei.”
Gesels gerus met Jehovah se Getuies die volgende keer as hulle jou besoek. ’n Kort gesprek met een van hulle kan die eerste stap daartoe wees om meer betekenis in die lewe te vind, nie net oor die naweek nie maar elke dag van die week!
Ongeag wat jy geniet om met jou vrye tyd te doen, maak jou naweek opbouend en aangenaam. As jy in die Duitssprekende wêreld woon, wens ons jou “schönes Wochenende”. As Spaans jou taal is, dan “¡Buen fin de semana!” As jy Oekraïens is, kan ons sê: “Бажаю вам приємно провести вихідні.” Waar jy ook al woon en wat jy ook al doen, geniet jou naweek!
[Voetnote]
a Sien die artikel “Jongmense vra . . . Moet ek rekenaar- of videospeletjies speel?” in die Ontwaak! van 22 Augustus 1996 en die reeks “Elektroniese speletjies—Is daar ’n donker kant?” in die nommer van 22 Desember 2002 vir inligting oor die moontlike gevare van sekere elektroniese speletjies.
b Sien die artikels “Jongmense vra . . . Waagsport—Moet ek dit probeer?” in die Ontwaak! van 8 Julie 1994 en “Sensasiesoekers—Waarom die dodelike aantrekkingskrag?” in die nommer van 8 Oktober 2002.
[Lokteks op bladsy 13]
’n Genotvolle naweek is ’n gesonde kombinasie van rus, ontspanning en geestelike bedrywighede