Die wêreld van die aartsvaders
STEFANUS het ’n bekende toespraak met ’n paar geografiese feite begin: “[Jehovah] het aan ons voorvader Abraham verskyn terwyl hy in Mesopotamië was, voordat hy hom in Haran gevestig het, en hy het vir hom gesê: ‘Trek . . . na die land wat ek jou sal wys’” (Han 7:1-4). Hierdie opdrag het die grondslag gelê vir sleutelgebeure in die Beloofde Land waarby Abraham, Isak en Jakob betrokke was, gebeure wat verband gehou het met God se voorneme om die mensdom te seën.—Ge 12:1-3; Jos 24:3.
God het Abraham (of, Abram) geroep uit Ur van die Galdeërs, ’n florerende stad wat destyds op die oostelike oewer van die Eufraatrivier geleë was. Watter roete sou Abraham kies? Vanaf Galdea, ’n streek wat ook Sumer of Sinear genoem is, lyk dit dalk asof dit maklik sou wees om direk wes te reis. Waarom het Abraham dan so ver noord tot by Haran gegaan?
Ur was naby die oostelike punt van die Vrugbare Halfmaan geleë, wat van Palestina tot by die stroomgebied van die Tigris- en Eufraatrivier gestrek het. Hierdie gebied het voorheen moontlik ’n matiger klimaat gehad. Onder die boog van die halfmaan het die Siries-Arabiese woestyn gelê, met sy kenmerkende kalksteenkoppies en sandvlaktes. The Encyclopædia Britannica sê dat dit “’n feitlik ondeurdringbare versperring” tussen die Mediterreense kus en Mesopotamië was. Party karavane het daardeur getrek, van die Eufraatrivier af na Tadmor en dan na Damaskus, maar Abraham het nibe sy familie en kuddes deur hierdie wildernis gelei nie.
Abraham het eerder noord met die Eufraatriviervallei langs na Haran gereis. Van daar af kon hy ’n handelsroete volg na ’n drif by Karkemis en dan suid na Damaskus gaan en verder tot by wat later die See van Galilea genoem is. Die Via Maris, of “Die Seeweg”, het verby Megiddo na Egipte geloop. Abraham het egter deur die berge van Samaria gereis en uiteindelik by Sigem in tente gewoon. Later het hy met daardie hooglandroete verder suid gereis. Volg hom terwyl jy Genesis 12:8–13:4 lees. Let ook op ander plekke waar gebeure in sy interessante lewe afgespeel het: Dan, Damaskus, Hoba, Mamre, Sodom, Gerar, Berseba en Moria (Jerusalem).—Ge 14:14-16; 18:1-16; 20:1-18; 21:25-34; 22:1-19.
Kennis van sekere dele van die gebied werp lig op gebeure in Isak en Jakob se lewe. Byvoorbeeld, terwyl Abraham in Berseba was, waarheen het hy sy kneg gestuur om ’n vrou vir Isak te kry? Ver noord na Paddan-Aram in Mesopotamië (wat “Land tussen riviere” beteken). Stel jou nou die veeleisende kameelreis voor wat Rebekka na die Negeb, moontlik naby Kades, moes onderneem om Isak te ontmoet.—Ge 24:10, 62-64.
Later het hulle seun Jakob (Israel) ’n soortgelyke lang reis onderneem om met ’n aanbidder van Jehovah te trou. Jakob het ’n ietwat ander roete gekies toe hy na sy tuisland teruggekeer het. Nadat hy naby Pnuel deur die Jabbokdrif getrek het, het Jakob met ’n engel geworstel (Ge 31:21-25; 32:2, 22-30). Esau het hom in daardie gebied ontmoet, en daarna het hulle in verskillende streke gaan woon.—Ge 33:1, 15-20.
Nadat Jakob se dogter Dina by Sigem verkrag is, het Jakob na Bet-El getrek. Maar kan jy jou voorstel hoe ver Jakob se seuns gegaan het om sy kudde te laat wei, waar Josef hulle uiteindelik gekry het? Hierdie kaart (en bladsye 18-19) kan jou help om te sien hoe ver Bet-El van Dotan af was (Ge 35:1-8; 37:12-17). Josef se broers het hom aan handelaars verkoop wat op pad na Egipte was. Watter roete dink jy het hulle gevolg in ’n gebeurtenis wat die weg berei het vir die Israeliete se trek na Egipte sowel as die uittog uit Egipte?—Ge 37:25-28.
[Kaarte op bladsy 7]
(Sien publikasie vir oorspronklike teksuitleg)
Abraham se reise (Sien publikasie)
Isak se reise (Sien publikasie)
Jakob se reise (Sien publikasie)
Hoofweë (Sien publikasie)
Aartsvaders (oorsig)
A4 GOSEN
A5 EGIPTE
B4 SUR
B5 PARAN
C3 Damaskus
C3 Dan (Laïs)
C4 Sigem
C4 Bet-El
C4 Hebron (Kirjat-Arba)
C4 Gerar
C4 Berseba
C4 SEÏR
C4 Kades
C5 EDOM
D1 Karkemis
D2 Tadmor
D3 Hoba
E1 PADDAN-ARAM
E1 Haran
F2 MESOPOTAMIË
G1 Nineve
G2 VRUGBARE HALFMAAN
G3 Babilon
H4 GALDEA
H4 Ur
[Berge]
C4 Moria
[Watermassas]
B3 Middellandse See (Groot See)
[Riviere]
B3 Eufraat
G2 Tigris
Aartsvaders (in Beloofde Land)
KANAÄN
Megiddo
GILEAD
Dotan
Sigem
Sukkot
Mahanaim
Pnuel
Bet-El (Lus)
Ai
Jerusalem (Salem)
Betlehem (Efrat)
Mamre
Hebron (Magpela)
Gerar
Berseba
Sodom?
NEGEB
Rehobot?
Beër-Lahai-Roï
Kades
Hoofweë
Via Maris
Koningsweg
[Berge]
Moria
[Watermassas]
Sout- see
[Riviere en strome]
Jabbok
Jordaan
[Prent op bladsy 6]
Eufraatrivier naby Babilon
[Prent op bladsy 6]
Abraham het in Berseba gewoon en sy kuddes daar naby laat wei
[Prent op bladsy 6]
Jabbokstroomvallei