Nyiña inyu Kaat i likoda li niñ yés ni nson wés
1-7 MATUMB
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | ÑAÑGA BÔT 7-8
“Biniigana di nla ôt inyu litén li Israel i ñoñ”
it-1 508 § 5
Likoda
I Loñ Israel, mintebek mi bôt nwom mi bé boñ ngim mam inyu litén jolisôna. (Esra 10:14) Jon ngéda lap i bi tééba, “dikoo di mbok di matén” tjon di bé lona makébla. (Ñañga bôt 7:1-11) Yak ngéda Néhémia, biprisi, Lôk Lévi ni “dikoo di mbok di matén” bon ba bi ‘boñ malômbla, ba sane ki mo inyu loñ yosôna.’ (Néhémia 9:38–10:27) Ngéda ba bé ke mu ñoñ, ba bééna “mintebek mi bôt mu likoda, bôt ba lipém,” ipôla yap nyen 250 bôt i bi jôp lôñ yada ni Kôra, Datan, Abiram, ni Ôn inyu kolba Môsi bo Arôn. (Ñañga bôt 16:1-3) Inyu noñ oda i Yéhôva, Môsi a bi pohol 70 mimañ mi litén li Israel inyu hôla nye i begee “mbegee i litén” i a bé bé le a begee nyetama. (Ñañga bôt 11:16, 17, 24, 25) Lôk Lévi 4:15, MN a mpôdôl “mimañ mi litén,” i nene ki le bet ba bé ño litén ba bé minhôôlak mi bôlôm, bakéés, ni bet ba mandap ma bikôkôa.—Ñañga bôt 1:4, 16; Yôsua 23:2; 24:1.
it-2 835 § 9
Ruben
I ñoñ, litén li Ruben li bé li ôñne i nwelmbok u lap bebee ni litén li Siméôn ni li Gad. Ngéda ba bé ba telep inyu ke, ntôñ matén maa Ruben a bé éga u bé noñ unu ntôñ matén maa le Yuda, Isakar, ni Zébulôn. (Ñañga bôt 2:10-16; 10:14-20) I oda ini yo ki yon ba bé lama noñ ngéda ba bé lona makébla inyu mayibil ma lap.—Ñañga bôt 7:1, 2, 10-47.
w04 1/8 25 § 1
Balôm ba matode ba kaat Ñañga bôt
8:25, 26. Inyu tibil tjek minson mi bon ba Lôk Lévi inoñnaga ni nwii nwap, ba bé ba kal mimañ mi bôt le ba gwel ha bañ ngim minson. Ndi to hala, ba bé le ba hôla ini Lôk Lévi ipe. To hala kii bikristen bi gwé bé ngim nwii i ba nlama waa téé likalô, litiñ lini li niiga bés le ibale ñunuk kristen u nla ha bé gwel ngim minson, u nla boñ mam mape kii ngui yé i nti nye.
Tik ngok i mbuu
it-2 637
Mbôkgwéé
I Israel, babôkgwéé ba bôlôm bon ba bé lama yila baéga ba mandap ma bikôkôa, bo ki bon ba bé lama pot inyu litén. Inoñnaga ni malômbla Yéhôva a lômbla ni Abraham, Yéhôva a bi sébél litén jolisôna le “mbôkgwéé” wé, ngéda a bi sôñ biniñ gwap. (Manyodi 4:22) Yéhôva a bi téé le, ‘babôkgwéé, bon bôlôm ba bôt yak ni hiki mbôkgwéé nu lém’, ba bé lama ba mpubhaga inyu yé. (Manyodi 13:2) Jon, bon bôlôm, babôkgwéé bobasôna ba bé ba Yéhôva.
8-14 MATUMB
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | ÑAÑGA BÔT 9-10
“Lelaa Yéhôva a ñéga litén jé”
it-1 386 § 5
Libôga
I limut li bôt lini li bé ke ñoñ, li kenek li télbak bahoma bahoma (bebee le 40 ma bahoma inoñnaga ni nsoñgi Môsi nyemede a bi ti i kaat Ñañga bôt 33) li bé ntjegek loñge. Dilo tjodisôna ond i bé i kéhi i ngii lap, bon ba Israel ba bé ba yén ha homa nu. Ngéda ond i bé i habi, yak bon ba Israel ba bé ba habi. Jon Bibel i nkal le ‘Ni oda i Yéhôva nyen ba bé yén ngim homa, ni oda i Yéhôva ki nyen ba bé ke.’ (Ñañga bôt 9:15-23) Ba bé hem sép i silba iba inyu yis litén oda i Yéhôva. (Ñañga bôt 10:2, 5, 6) Ba bé hem sép i nya i yé tôbôtôbô inyu yis litén le ba bé lama ke. Lisañ li bisu ba bi lôndôs i sép i, li bé i nwii u nyônôs ima, hala wee, “nwii [1512 B.N.Y.], i sôñ nyônôs iba, hilo 20.” Nkuu malômbla u bé bôk, ntôñ u matén maa Yuda a bé éga u bé noñ, hala wee Yuda, Isakar ni Zébulôn. I mbus, Lôk Gersôn ni Mérari ba bé noñ, ba beglak gwom bi lap bi ba bé lama begee. I mbus ha, ntôñ u matén maa Ruben a bé éga, hala wee Ruben, Siméôn ni Gad, u bé noñ. I mbus, Lôk Kôhat i bé noñ i bak i bééga gwom bi homa mpubhaga, i mbus, ntôñ u matén Éfraim a bé éga, hala wee Éfraim, Manasé ni Benyamin, u bé noñ. Ntôñ u bé sôk won Dan a bé éga, hala wee Dan, Aser ni Naftali. Litén li bé ntjegek loñge kayéle mintôñ mi mi bééna ngui, mi ban-ga ngandak bôt nwon mi bé bôk, mi sôgôk ki.—Ñañga bôt 10:11-28.
w11 15/4 4-5
Kii i nkwés bés nkaa le Yéhôva nyen a ñéga litén jé?
Lelaa di nla unda le di ngwés le Yéhôva nyen éga bés? Ñôma Paul a bi béhe bés le: “Nôglana i bôt ba nkena mam ipôla nan, suhlana ki bébomede isi yap.” (Lôk Héber 13:17) Hala a ntomb bé i boñ hala hiki ngéda. Hégda le u yé man Lôk Israel: Hala a yé ngim ngéda le ni yé ke. I mbus, ond i ntelep homa. Dilo tjañen ni ga yén ha? Baa hilo hiada? Ngim sonde tole ngandak sôñ? U mbadba ‘too u nlama hohol mambegee moñ momasôna?’ I bibôdle, u nla ndik pémés gwom u gwé ngôñ. I mbus, w’a hohol gwom gwobisô inyule u nwaa hun bibot gwoñ. I mbus ndigi le u mal hohol gwom gwoñ gwobisôna, u ntehe ond i ntelep, u témb u kahal kañ mambegee moñ bihôô bihôô! Hala a bé tomb bé. Ndi Bibel i nkal le ‘ba bé lama ke.’—Ñañga bôt 9:17-22.
Yak bés, kii di yé di boñ ngéda ba nti bés biniigana bi mondo? Baa di mboñ biliya i ‘pala bii gwo i bisélél’? Tole di nke ni bisu i boñ mam i nya di meya di mboñ? Baa di ngwélél biniigana bi bi nsôk pam, bi bi ñunda lelaa di nlama éga gwigil bi Bibel, tééne bôt ba mpot hilémb hipe likalô, kena bibégés bi ndap lihaa? Baa di noñ biniigana i bilôk bikéé bi nsal lôñni bidokta bi nti? Baa di noñ biniigana ba nti bés inyu makoda makeñi? Di ñéba ki le di nkon maséé le Yéhôva nyen a ñéga bés ngéda di neebe maéba. Ngéda di nlama yoñ makidik inyu yés, di nigbene bañ yi yés ndi di yéñ yi mahoñol ma Yéhôva ni biniigana bi ntôñ wé. Nlélém kiki boñge ba nsolop ipañ bagwal bap ngéda mbebi i nhôñ, yak bés di nlama solop ipañ Yéhôva ni ntôñ wé ngéda mandutu ma nkwél bés.
Tik ngok i mbuu
it-1 207 § 7
Makoda
Nseñ u makoda makeñi. Ngand Pasa Lôk Israel i bé tégbaha hiki nwii, i ñunda bés le i nlôôha ba nseñ i nit bitelbene Yéhôva a nyoñ inyu kot litén jé ni i jés jo i pes mbuu. Man munlôm nye ki nye nu a bé bé liké, a bak mpubhaga, ndi a tjél lo tégbaha Pasa a bé lama nôla. (Ñañga bôt 9:9-14) Jon ngéda kiñe Hézékia a bi sébél Lôk Yuda inyu lo tégbaha ngand Pasa i Yérusalem, a bi kal le: “A bé bon ba Israel, témba yak Yéhôva . . . Ni bana bañ minledek mi miño, kikii basañ banan, ndi sémlana ndigi Yéhôva bébomede, ni jôp homa wé mpubhaga, nu a téé mpubhaga mba ni mba, ni gwélél Yéhôva Nyambe nan, le kundul yé i nyodi béni . . . . Inyule Yéhôva Nyambe nan a ñunda karis, a nkona ki ngoo, a’ kibil bé bé su, ibale ni ntémp nyeni.” (2 Miñañ 30:6-9) Man Lôk Israel nu a bé tjél lo tégbaha ngand Pasa a bé éba le a ntjôô Yéhôva. To hala kii bikristen bi ntégbaha bé ngand Pasa ni mangand mape bon ba Lôk Israel ba bé tégbaha, Paul a mbéhe bés le: “Di béñgna ki bés ni bés kayéle hiki wada a tinde numpe i gwéha ni minson minlam, di tjôô bañ to makoda més, kiki bahogi ba gwé lem, ndi di tina makénd bés ni bés, ni kôndge ki boñ hala kiki ni ntehe kel i yé i kôôge bebee.”—Lôk Héber 10:24, 25; béñge CONGRÉGATION.
15-21 MATUMB
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | ÑAÑGA BÔT 11-12
“Inyuki di nlama bé ba bôt ba njelel?”
w01 15/6 17 § 20
Di yila ndik bañ baemble bañga
20 I len ini, libim li bañga bikristen li mboñ biliya le ba kwo bañ i nyega malal. Ndi di nlama yoñ yihe le di ba bañ bôt ba ba nyéñ manjom inyu tjelel, inyule hala a nla ôbôs maada més ni Yéhôva. Ñôma Paul a mbéhe bés le: “Di noode bañ to Yéhôva kiki bahogi ipôla yap ba bi noode nye, kayéle nyoo i nol bo. Di huñbe bañ to kiki bahogi ipôla yap ba bi huñbe, ndi ntjébôt a nol bo.” (1 Korintô 10:9, 10) Bon ba Israel ba bi huñbene Môsi bo Arôn. Ba bi huñbene yak Yéhôva, ba tjeelak inyu mana a bé ti bo ni njel manyaga. (Ñañga bôt 16:41; 21:5) Baa ndéñg i bi unbene Yéhôva iloo minhuñbe ba bi huñbene nye? Ñañ u Bibel u ñéba le nyoo i bi nol ngandak bôt i i bi huñbe. (Ñañga bôt 21:6) Lisañ li bisu, i bôt ba bi nôla inyu minhuñbe ba bé loo 14 700. (Ñañga bôt 16:49) Jon yak bés di yoñ yihe le di bii bañ hônba i Yéhôva i biwénél ngéda di ndiihe bé mam malam a nti bés.
w06 15/7 15 § 7
‘Di yoñ yihe ni minhuñbe’
7 Kinje mahéñha! Lôk Israel i bi tubul Yéhôva tjémbi di bibégés inyu ti nye mayéga ngéda a bi kobol bi Égiptô, a yapna bo Tuye Nkôibaga. (Manyodi 15:1-21) Ndi, mandutu ba bi boma i ñoñ, ni kiki ba bé kon Lôk Kanaan woñi, ma bi boñ le ba kahal tjelel, ba ti ha bé Yéhôva mayéga. Iloole ba ti Yéhôva mayéga inyule a bi héya bo libak li minkol, ba bi bôdôl tjelel inyu mam ba bééna bé kii kal yap. Minhuñbe nwap mi bé unda le ba bé ti bé mayéga inyu mam Yéhôvaa bé bôñôl bo. Hala a nhélés bé bés le a kal le: “Letee ni ngéda imbe i béba litén ini i ga kônde huñbene me?”—Ñañga bôt 14:27; 21:5, MN.
it-2 715 § 1
Jomol
Minhuñbe. Minhuñbe mi nwééha, mi mboñ ki le mut a nimis makénd. Ndék ngéda i mbus le Yéhôva a bi kobol bon ba Israel i Égiptô, ba bi bôdôl huñbene Yéhôva ba kalak le Môsi bo Arôn ba kôli bé éga bo. (Manyodi 16:2, 7) Manjelel map ma bi boñ le Môsi a waa, kayéle a bat le a wo. (Ñañga bôt 11:13-15) Ngéda mut a mbéna huñbe, hala a nla kena nye i nyemb. Yéhôva a bé tehe le i minhuñbe bon ba Israel ba bé huñbene Môsi mi bé kolba énél Yé. (Ñañga bôt 14:26-30) Ngandak ikété yap i bi wo inyule ba bé huñbe.
Tik ngok i mbuu
it-2 207
Mana
Mana ma bé lelaa? Mana ma bé pôna “mbôô kôriañda,” i “pôn-ga” bedelium, i pôbôk, i bak ngiiña kiki perl. Line jé ki “li bé wengoñle line li biôlô bi mbuma ni wéi” tole “ôlô i mbuma ni môô.” I mbus le ba bé ba kok mo ni ngok kôgôl, tole ba tét mo ni mintjobo, ba bé ba lamb mo dibee, ngéda ipe, ba bé ba bôm mo kiki biôlô.—Manyodi 16:23, 31; Ñañga bôt 11:7, 8.
22-28 MATUMB
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | ÑAÑGA BÔT 13-14
“Lelaa hémle i nla ti bés ñem ngui?”
w06 1/10 16-17 § 5-6
Hémle i ntina ñem ngui, i nhôla ki i kon Djob woñi
5 I bôt ba mbep iba bana le Yôsua bo Kaleb, ba bé maséé i jôp i Hisi hi Likak. Jon ba kal le Lôk Kanaan “ba yé bés koga.” Ba bi kônde le: “Yéhôva a yé ni bés; ni kon bañ woñi.” (Ñañga bôt 14:9) Baa hala a nkobla le Yôsua bo Kaleb ba bé kon njék? To jam! Bo iba, ni litén jolisôna ba bi tehe kiki Yéhôva a bi wéha litén li Égiptô nyuu ni mop map ni njel jôm li dimala. I mbus, ba bi tehe kiki Yéhôva a bi tjé Faraô ni mintôñ nwé mi gwét i Tuye Nkôibaga. (Tjémbi 136:15) Inyu hala nyen, nwéhél i bé bé inyu jôm li bôt ba mbep bana ba bi kon woñi, ni i bôt ba bi noñ bo. Inyu éba le a bé ñunbak, Yéhôva a bi kal le: “Letee ni ngéda mbe b’a bôdôl bé me ñem, ngéda ba mal tehe biyimbne gwobisôna me bi boñ ikété yap?”—Ñañga bôt 14:11.
6 Yéhôva a bé yi le ngitophémle yon i bi tinde litén i kon woñi. Ñ, maada ma tôbôtôbô ma yé ipôla hémle ni ñem ngui, kayéle ngéda ñôma Yôhanes a pôdôl gwét bi mbuu likoda li hiai hi bisu li bé lama jo, a bi kal le: “I jam lini jon li bi ti bés ngui i yémbél nkoñ ‘isi: Hémle yés.” (1 Yôhanes 5:4) I len ini, nlélém hémle Yôsua bo Kaleb ba bééna yon i ntinde iloo didun disamal di Mbôgi Yéhôva, hala wee boñge, mimañ mi bôt, ba ba yé mbôô ni ba ba nkon i añal ñañ nlam u Ane i nkoñ ‘isi wonsôna. Ñoo nye ki nye, ndi to yom yo ki yo i nla bé tômbôs bagwélél ba Djob.—Rôma 8:31.
Tik ngok i mbuu
it-1 740
Loñ Djob a ti Israel
IBABE PEENA, loñ Djob a ti Israel i bé ilam. Ngéda Môsi a bi om bôt ba mbep i béñge Hisi hi Likak, ni le ba lona matam mé, ba bi lona faigé grénad, liyuu li matam ma nkôô wai li bôt iba ba bé ba bééga i ngii kék! To hala kii ba bi kon woñi inyu ngitophémle yap, ba bi añal le: I hisi hi, “hi nkuli ni manyuñ ni wéi.”—Ñañga bôt 13:23, 27.
29 MATUMB–4 MATÔP
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | ÑAÑGA BÔT 15-16
“Keñgle ngôk, bôdôl bañ wemede ñem”
w11 15/9 27 12
Baa Yéhôva a nyi we?
12 Mu kii litén li bé ke i jôp i Hisi hi Likak, Kôra a bé tehe le litén li gwé ngim mandutu, le ba bé éga bé jo loñge. Kôra ni 250 ma dikoo di mbok di litén ba bi gwés lona mahéñha. Kôra ni dikoo di mbok di, ba bé hoñol le ba gwé maada malam ni Yéhôva. Ba kal Môsi le: “Sôga ha, inyule ntôñ wonsôna u yé mpubhaga, hi wada wap, yak Yéhôva a yé ikété yap.” (Ñañga bôt 16:1-3) Kinje ngôk ni lipamal! Môsi a kal bo le: “Yéhôva a’ éba bonjee ba yé bé.” (Añ Ñañga bôt 16:5.) Ilole kel i bé noñ ha i bé mal, Kôra ni bet ba bé nit nye ba bi tjiba.—Ñañga bôt 16:31-35.
w11 15/9 27 § 11
Baa Yéhôva a nyi we?
11 Môsi ni Kôra ba bé maselna, ba bé diihe bé bitelbene bi Yéhôva nya yada. Maboñok map ma bi tihba maada hiki wada wap a bééna ni Yéhôva. Kôra a bé man Lôk Kôhat, i litén li Lévi. A bi bana minsima minkeñi; kiki hihéga, a bé wada ipôla bet ba bi tehe Yéhôva a mpéyés litén jé i Tuye Nkôibaga. A bi nit makidik ma Yéhôva i kolba bet ba bi ndogop i Hikôa Sinai, a bé ki wada mu bet ba bé begee nkuu malômbla. (Manyodi 32:26-29; Ñañga bôt 3:30, 31) I mam ma momasôna ma ñéba le a bi téñbe ni Yéhôva inyu ngim ngéda. Jon litén li bé ti nye lipém.
Tik ngok i mbuu
w98 1/9 20 § 1-2
Bii mam ma nlôôha nseñ i bisu!
I mis ma Yéhôva, i jam li li bé bé hisiina hi jam. Bibel i nkal le: “Ni Yéhôva a kal Môsé le: ‘Mut nu a’ nôla ndigi.’” (Ñañga bôt 15:35) Inyuki Yéhôva a bi tehe le i yom mut nu a bi boñ i bé béba?
Bôt ba bééna dilo disamal inyu tjap tjéé, i boñ bibôlô bi ndap kiki bo i bôñha bijek ni i bôñgôl ndap. Hilo hi nyônôs hisaambok hi bé ntebek inyu mam ma mbuu. Béba yo ki yo i bé bé i tjap tjéé, ndi i boñ hala i hilo ba bé lama bégés Yéhôva i bé béba ngandak. To lakii bikristen bi ta bé isi Mbén Môsi, ndi baa i jam li, li nla bé hôla bés i yi bagal mam, hala wee i bii mam ma nlôôha nseñ kiki jam li bisu i niñ yés?—Filipi 1:10.
5-11 MATÔP
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | ÑAÑGA BÔT 17-19
“Men me yé . . . ngababum yoñ”
w11 15/9 13 § 9
Baa u nwas le Yéhôva a ba ngaba yoñ?
9 Hoñol le, Lôk Lévi i bé lama bé bana ngababum. Kiki bibégés bipubi bi bé lama ba jam li bisu i niñ yap, jon ba bé lama nigbene Yéhôva nu a bi kal bo le: “Men me yé ngaba yoñ.” (Ñañga bôt 18:20) To lakii di nsal bé i témpel kiki biprisi ni Lôk Lévi, yak bés di nla nigle libak jap ngéda di mbôdôl Yéhôva ñem le a ga ti bés mam momasôna di gwé ngôñ. Botñem di gwé le Yéhôva a gwé ngui i ti bés kii yosôna di gwé ngôñ i nlama ke ni bisu i keñep mu kii di niñ i dilo di nsôk.—Masoola 13:17.
w11 15/9 7 § 4
Yéhôva a yé ngaba yem
4 Yéhôva a bi kal le a bé lama ba ngababum i bon ba Lôk Lévi, kii hala a bé kobla? Hala a bé kobla le, iloole a ti bo disi kiki ngababum, a bi ti bo nsima i bana minson mimpubhaga. “Nson prisi u Yéhôva” won u bé ngababum yap. (Yôsua 18:7) Minlôñ mi nkéña Ñañga bôt 18:20 mi ñéba le ba bé lama bé ba liyep. (Añ Ñañga bôt 18:19, 21, 24, MN.) Ba bé lama ti Lôk Lévi ‘jôga jada ikété jôm li hiki yom i loñ Israel inyu nson ba bé gwel’. Ba bé lama kôhna jôm isi mbôgôl li gwom ba bé bumbul i Israel, yak jôm isi mbôgôl li bilém. Yak bon ba Lôk Lévi ba bé lama ti jôga jada isi jôm ikété ‘mam ma nlôôha ba malam’ i gwom gwobisôna ba bé kôhna inyu nit biprisi. (Ñañga bôt 18:25-29) Ba bé ti ki biprisi “jôga li ntééba le li ba lipubhaga” li bon ba Israel ba bé lona kiki makébla inyu bibégés. Jon biprisi bi bé lama ba nkwoog nkaa le Yéhôva a bé lama ti bo kii yosôna i bé béda bo.
Tik ngok i mbuu
g02 8/6 14 § 2
Bas—Lémbél ilam
Bas i yé yimbne i yom i i nhéñha bé, i i nom. Inyu hala nyen ikété Bibel, ba bé sébél malômbla ma ma nom le “malômbla ma bas,” inyule bet ba bé lômbla ba bé je bijek bi gwé bas ilole ba nsane mo. (Ñañga bôt 18:19) Isi Mbén Môsi, ba bé kônde bas i ngii bisesema ba bé ligis i juu li bisesema; ibabé pééna, hala a bé éba le bisesema bi bi bééna bé hies.
12-18 MATÔP
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | ÑAÑGA BÔT 20-21
“Yén nwee to ikété ndééñga”
Yéña ñemlima, ndi n’a lémél Yéhôva
19 Di ga keñgle mahôha mahogi. Di témb ki di hoñol Môsi. Ngandak nwii, a bi bana ñemlima, a lémlak ki Yéhôva. Bebee le mamélél ma 40 nwii ikété ndutu mu liké jap ñoñ, Môsi a bi nimis ñemlima. Manyañ nu muda bebek i nwet a bi hôla nye i pei Égiptô a bak nkéñéé man, a bé a ma tip nwo i Kades, ba jô nye. Yak ha ki, bon ba Israel ba bi témb ba bôdôl tjelel le ba bé tééda bé bo loñge. Lini lisañ, ba bi bôdôl “ndañbene Môsi” inyule malép ma bé hañ. Tolakii ba bi tehe ngandak manyaga Yéhôva a bi boñ ni njel Môsi ni lelaa Môsi a bi yoñ ndun ni bo ntandaa ngéda ibabé i bem nseñ wo ki wo mu kiki a bé éga bo, litén li bi bôdôl tjelel. Ba bé tjelel ndik bé inyule malép ma bé hañ, ndi yak inyu Môsi kiki bo le nyen a bi boñ le malép ma héñél bo.—Ñañga bôt 20:1-5, 9-11.
Yéña ñemlima, ndi n’a lémél Yéhôva
20 Môsi a bi lôôha unup kayéle a nimis ñem nwee. Iloole a pôdôs liaa ni hémle, kiki Yéhôva a ti nye oda, Môsi a pôdôs litén ni hiun, a kal jo le nyen a bé lama boñ manyaga. I mbus a bép liaa ngélé iba, ngandak malép i pam. Ngôk ni hiun bi bi tinde nye i boñ béba jam kiyaga. (Tjémbi 106:32, 33) Inyu ngélé yada ndigi nu Môsi a bi hañ ñemlima, a bi nimis nsima i jôp i Hisi hi Likak.—Ñañga bôt 20:12.
21 Mu hihéga hi, di ñôt biniigana bi mahee. Pog, di waa bañ sal inyu tééda ñemlima. Ibale di nyoñ bé yihe, i nla pam le ngôk u tiimba puhul ñem wés kayéle di pot tole di boñ ngim jam i téé bé. Iba, nduña i nla tômbôs bés, jon di nlama boñ biliya bi ngui i bana ñemlima, to ngéda di ntégbaha mangéda mabe.
w09 1/9 19 § 5
Nkéés nu telepsép
Pog, Djob a bi ti bé Môsi kunde le a pôdôs bon ba Israel tole a kal bo le ba yé bôt ba ndok. Iba, Môsi bo Arôn ba bi ti bé Djob lipém. Djob a nkal le: “Ni nhémle bé me i téé me le me ba Numpubi.” I (nlôñ 12) ngéda Môsi a bi kal le “d’a pémhene bé malép,” i bé wengoñle nye Môsi bo Arôn bon ba bé lama boñ manyaga ma, he Yéhôva bé. I mbagi Yéhôva a bi pémés i bé nlélém ni i a bi bôk a pémés. Aa, makidik a bi bôk a yoñ le bôt ba ndok ba ga jôp bé i Kanaan, mon a bi tiimba yoñ inyu Môsi bo Arôn. (Ñañga bôt 14:22, 23) Ina, Môsi bo Arôn bon ba bé babôgna. Ba ba ntéé i ngii ngandak mam, ba ga lôôha bat bo.—Lukas 12:48.
Tik ngok i mbuu
w14 15/6 26 § 12
Baa u ntehe bibomb bi bôt bape kiki Yéhôva a ntehe gwo?
12 Inyu hiki béba Arôn a bi boñ, Yéhôva a bé le a kogse nye i nlélém ngéda. Yéhôva a bi yimbe le Arôn a bé bé béba mut. I nene le Arôn a bé a nwas le ngim mam tole ngim bôt i tinde nye i boñ mam ma téé bé. Ndi ngéda ba bé ba yis nye mahôha mé, a bé a hoo neebe mo a nit ki makidik ma Yéhôva. (Manyodi 32:26; Ñañga bôt 12:11; 20:23-27) Jon Yéhôva a bi yoñ makidik i béñge ndik hémle i Arôn ni suhulnyuu yé. Ngandak nwii i mbus, ba bé ba ngi bigdaga le Arôn ni mbôda yé ba bé bôt ba nkon Yéhôva woñi.—Tjémbi 115:10-12; 135:19, 20.
19-25 MATÔP
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | ÑAÑGA BÔT 22-24
“Yéhôva a nhielel ndiihe bisai”
bt 53 § 5
‘Añal ñañ nlam inyu Yésu’
5 I len ini kiki ngéda kôba, ngolba i nsôña bé bagwélél ba Yéhôva i téé likalô. Ngéda ba bé ba nyégsa bagwélél ba Yéhôva i nyodi i homa wap inyu ke homa numpe tole ngéda ba bé ba ep bo i ndap mok, i ngolba i i bé hôla ndik le ñañ nlam u ke ni bisu i tjama mu bahoma ba. Kiki hihéga, i Gwét bi Ntôla II, i Mbôgi Yéhôva i bé i ñamb mok mi Nazi i bi pam i añal ñañ nlam nyoo i nya i yé hélha. Man Lôk Yuda wada nu a bé i mok mi a nkal le: “Ñem ngui u Mbôgi Yéhôva u bi kwés me nkaa le hémle yap i bé i umne Bitilna, jon i mbus ngéda, yak me me bi yila Mbôgi Yéhôva.”
it-1 909
Njék
Njék i kolba Yéhôva. Mpôdôl Balaam a bi bana mahoñol ma njék i tiihe litén li Yéhôva le ndi kiñe loñ Môab le Balak i ti nye moni. Ndi Yéhôva a bi kéñ nye njel. Inyu pôdôl Balaam, ñôma Pétrô a bi kal le: “Nuga nson i i nla bé pot i bi pôdôs nye ni kiñ mut binam, i kéñ maboñok ma njék ma mpôdôl nunu.” Ñôma Pétrô a bi gwélél buk i hop Grikia ini le pa·ra·phro·niʹa, i i nkobla le “maboñok ma njék.”—2 Pétrô 2:15, 16; Ñañga bôt 22:26-31.
Tik ngok i mbuu
w04 1/8 27 § 2
Balôm ba matode ba kaat Ñañga bôt
22:20-22—Inyuki Yéhôva a bi lôôha unbene Balaam? Yéhôva a bi béhe Balaam le a tiihe bañ litén jé. (Ñañga bôt 22:12) Ndi to hala, i ke a bé ke ni bôt ba Balak, mahoñol mé ma bé le a tiihe bon ba Israel. Balaam a bé gwés le a lémél kiñe i loñ Môab ni le i ti nye makébla. (2 Pétrô 2:15, 16; Yuda 11) To hala kiki Yéhôva a bi nyégsa Balaam i sayap litén jé, Balaam a bi ti Balak maéba le a gwélél dingonda dilam di Lôk Môab inyu tinde bon ba Israel i bégés Baal. (Ñañga bôt 31:15, 16) Yéhôva bi unbene Balaam ngandak inyule a bé hép nkus.
26 MATÔP–2 MPUYE
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | ÑAÑGA BÔT 25-26
“Baa u nla ba mahéñha?”
‘Ni ke malal ma nyega ngwéé!’
NLOP tjobi a nke i loñge homa i het a nyi le a ga gwel ntén hiobi a gwé ngôñ i gwel. A ntibil yaga pohol jéle yé, mbus a leñ nlop wé i lép. A mbem letee hiobi hi je, hileñga hi hôdôp, nlop tjobi a gwé ndik le a bédés i yom a ngwel.
2 Nlélém kiki tjobi, bôt ba binam ba nla gwéla. Kiki hihéga, bon ba Israel ba bé bebee ni majubul ma Hisi hi Likak, ngéda ba bé yééne i tegep homa i Môab. Kiñe i Môab i bi bôn le i nti Balaam ngandak moni, ibale a ntiihe Lôk Israel. Sôk bi sôk, Balaam a bi yéñ njel le bon ba Israel ba kôhna ndiihe ni bomede. A bi tibil pohol jéle yé. A bi om bingond bilam bi Môab ikété ñamb u Lôk Israel, inyu yoña bon bôlôm bap.—Ñañga bôt 22:1-7; 31:15, 16; Masoola 2:14.
‘Ni ke malal ma nyega ngwéé!’
4 Inyuki ngandak bon ba Israel i bi kwo mu hiandi hi Balaam? Ba bé hoñol ndigi bomede, ba bi hôya ki mam momasôna Yéhôva a bi boñ inyu yap. Bon ba Israel ba bééna ngandak manjom i téñbe ni Nyambe. A bi kobol bo i Égiptô, a jés bo i ñoñ, a tat ki bo mu liké jap letee ni i Hisi hi Likak. (Lôk Héber 3:12) Ndi to hala, malal ma nyega ma bi yoña bo. Ñôma Paul a tila le: “Di ke bañ ki to ndéñg [malal ma nyega], kiki jôga ikété yap li ba ke, ni bo ba kôba mim.”—1 Korintô 10:8.
Tik ngok i mbuu
it-1 933 § 5-6
Minwaa mi nkoñ
Inyu ti hiki litén yé ngababum, i bé béda mam ima. Li bisu, ba bé ba leñ mbam (sort); li yônôs iba, ba bé ba béñge nsoñgi u bôt ba litén. Bebek mbam yon i bé éba imbe pes hiki litén li bé lama ke. Kiki hihéga, i Ñombok, i Nwelmbok, i Hiôñk tole i Likôl, i tegep mbok, ipañ lép tole dikôa. Momol to njôñ bi bé bé ipôla matén inyule makidik mbam i bé ti ma bé lôl yak Yéhôva. (Bingéngén 16:33) Yéhôva a bé éga mam kayéle ngaba i hiki litén i bé kiha ni bibañga bi isañ wap Yakôb a bi pot ngéda a bé a niñi i nañ yé nyemb. Bibañga bi, di nléba gwo i kaat Bibôdle 49:1-33.
I mbus le mbam i bé kal imbe pes mbok litén li bé lama ke, jam li yôhne iba li bé le ba kal bikeñi bi nkoñ wé bi bi bé lama ba inoñnaga ni nsoñgi u bôt ba litén. Ñañga bôt 33:54, MN a nkal le: “Ni nlama leñ mbam inyu kébha mahaa mana disi. Ibale bôt ba yé ngandak, ngababum yap y’a ba ikeñi; ibale bôt ba yé ndék, ngababum yap y’a ba ititigi. I homa mbam y’a kwél inyu ngim mut, ha nyen ngababum yé y’a ba. N’a kôhna disi ikété ngababum i matén ma basôgôlsôgôl banan.” Mut a bé bé le a héñha pes mbok litén li bé lama ke, ndi ba bé le ba héñha bikeñi bi ngababum. Kiki hihéga, ngéda ba bi tehe le hisi ba bi ti litén li Yuda hi bé nkeñi, ba bi héya ndék mu ba ti litén li Siméôn.—Yôsua 19:9.