Mga Batan-on Nangutana . . .
Angay ba Akong Mobalhin Ngadto sa Mas Mauswagong Nasod?
SI Tara mibiya sa iyang nasod nga Trinidad, si Sheila mibiya sa Jamaica, ug si Erick mibiya sa Suriname. Ang tulo ka batan-on mibalhin ngadto sa mas mauswagong nasod. Ngano?
“Kaming mga batan-on sa Trinidad,” si Tara miingon, “naimpluwensiyahan ug dako sa among makita diha sa mga magasin ug sa TV. Ikasubo, kini naghatag kanamo ug dili realistiko nga panghunahuna sa Tinipong Bansa ug sa ubang mauswagong mga nasod.”
Ang asoy ni Sheila susama: “Nahinumdom ko nga gisultihan sa dagkong mga kahigayonan sa panarbaho ug sa libreng edukasyon.” Apan, siya midugang: “Wala ko masayod kon ngano, apan silang nakaadto niining mga nasora walay gihisgotang dili maayong mga kahimtang. Tingali maulaw sila nga moadmiter nga ang mga kahimtang didto dili ingon ka maayo sa ilang gidahom.”
Sa gihapon, nagbalhinbalhin ang mga tawo. Usa ka taho sa Los Angeles Times nagpakita nga gikan sa 1980 ngadto sa 1990, ang gidaghanon sa mga tawong mibalhin ngadto sa ubang mga nasod midoble ug gilaomang modoble pag-usab sa tuig 2000. Tuig-tuig kapin sa 700,000 ka tawo ang nagabalhin ngadto sa Tinipong Bansa. Ang Australia, Canada, Côte d’Ivoire, ug Saudi Arabia nagadawat ug kapin sa 50,000 ka lalin matag tuig, kadaghanan kanila nagapangitag mas mauswagong kinabuhi.
Kon nagpuyo ka sa kabos o nagakaugmad nga nasod, ikaw usab tingalig mahibulong kon ang imong kaugmaon ba mas masanag diha sa mas mauswagong yuta. Usa kini ka mabug-at nga desisyon. Sa unsang paagi makapili ka nga maalamon?
Ayaw Pagdalidali sa Imong Desisyon
Si Erick, sa Suriname, nagtuo nga dili ka angay magdalidali apan kinahanglan mokuha kag daghang impormasyon kutob sa imong mahimo. “Bisan sa Suriname,” siya miingon, “ang kadaghanang pamilya may mga paryente sa dagkong mga nasod, ug makakuha ka ug labing bag-ong impormasyon ug sayra ang kamatuoran sa mga kahimtang sa ekonomiya sa kalibotan.”
Sa dili ka pa mohukom, hinumdomi: “Mangapakyas ang mga laraw kon walay pakigbayloay sa hunahuna, apan diha sa daghang magtatambag adunay kalamposan.” (Proverbio 15:22) Busa hisgoti ang imong mga kapilian nga prangka uban sa imong mga ginikanan, Kristohanong mga ansiano, ug sa uban nga eksperyensiyado ug nagatagad kanimo.
Ayawg Tuohi ang Tanan Mong Madunggan
Kon makadungog ka ug maanindot nga mga taho bahin sa mauswagon halayong mga nasod, maayong may diyutayng pagduhaduha. “Ang tawong walay kasinatian nagatuo sa tagsatagsa ka pulong,” nagaingon ang maalamong sanglitanan, “apan ang tawong maalamon nagapalandong sa iyang mga lakang.”—Proverbio 14:15.
Si Sheila, nga nagpuyo sa Jamaica, miingon: “Ang akong magtutudlo sa Ingles miinsister nga ang pagbalhin ngadto sa Tinipong Bansa maoy labing maayong butang nga akong mahimo. Gisultihan ako sa ubang mga hamtong nga kon moadto ako sa Canada, sa Tinipong Bansa, o sa Inglaterra, ako mouswag bisag unsang natad pa ang akong pilion. Sa laktod, buang gayod ako kon akong balibaran ang maong higayon.”
Ang iya bang pagbalhin sa Tinipong Bansa tinuod nga nakatabang kaniya? “Sa kadaghanang paagi ang akong kinabuhi miuswag, apan ang akong mga higala nga nagpabilin sa Jamaica miuswag usab sa ilang mga kinabuhi. Kasagaran imong ibaylo ang usa ka problema sa lain. Kon diin ka nagpuyo dili awtomatiko nga mohatag ug dakong kalainan.”
Si Tara, kinsa mibalhin sa Tinipong Bansa gikan sa Trinidad, miuyon: “Ipresentar sa mga tawo ang mauswagong mga nasod ingong mga nasod sa kahigayonan—sa pagtuon, pagtrabaho, pagbaton ug daghang salapi, ug pagkinabuhi ubos sa mas maayong mga kahimtang. Apan karon naamgohan sa kadaghanan nga mibalhin nga nagkagrabe ang mga kahimtang bisan asa. Ang uban mipauli sa ilang kaugalingong nasod.”
Timbangtimbanga ang mga Bentaha ug Disbentaha
Aron makahimog timbang nga desisyon, palandonga dili lamang ang madanihong mga taho sa dagayang bahandi sa ubang mga nasod. Timbangtimbanga ang mga bentaha ug disbentaha nga mahimong malangkit sa pagbalhin—ekonomikal, sosyal, moral, ug espirituwal.
Pananglitan, ang ekonomiya tingalig lisod sa imong gipuy-an. Apan wala bay mga kahigayonan sa panarbaho nga duol sa balay? “Sa akong lumad nga nasod,” matud ni Tara, “hataas ang pagkawalay-trabaho, ilabina niadtong walay hataas nga edukasyon.” Busa siya mibalhin; ang iyang mga igsoon nagpabilin. “Ang akong duha ka manghod nga igsoong lalaki mikuhag kurso sa paghimog muwebles ug sa pag-upholster. Karon sila nagtrabaho sa mga pabrika ug nakakuhag daghang pribadong mga trabaho gikan sa mga tawong nakaangay sa ilang trabaho. Seguro mas maayo pa sila ug kahimtang kay kanako nga ania dinhi sa ‘yuta sa kahigayonan.’”
Kon mobalhin ka man gayod, tingalig atubangon mo ang kalibog sa kausaban sa kultura, tingali bisan ang bug-os nga pag-atake sa moral nga mga prinsipyo nga imong gipakahamili. Ang pagbalhin ba takos sa maong kapeligrohan? Unya, usab, ang materyalismo kaylap sa mauswagong mga nasod. Unsa kahay epekto niana sa imong espirituwalidad?
Pagkat-on Gikan sa mga Sayop ni Esau
Kon bahin sa pagtimbangtimbang sa mga bentaha ug disbentaha sa mga desisyon, si Esau sa panahon sa Bibliya may mabug-at nga problema. Siya subsob napakyas sa pagpalandong sa hinungdanong mga butang—ang iyang espirituwalidad ug ang iyang pamilya. Ingong resulta, ang pipila sa iyang labing dagkong mga desisyon miresultag mga katalagman.
Ang Bibliya nagpasidaan batok “kang bisan kinsa nga walay pagpabili sa balaang mga butang, sama kang Esau, kinsang katungod sa pagkapanganay iyang gipabayloan sa usa ka pagkaon.” (Hebreohanon 12:16) Kini nga katungod sa pagkapanganay balaan. Gihatagan sa Diyos ug higayon ang pamilya ni Esau nga mahimong linya sa kaliwat sa Mesiyas, ang yawi alang sa kaluwasan sa tanang katawhan. (Genesis 22:18) Apan “gitamay ni Esau ang katungod sa pagkapanganay.” Iyang gipabayloan dayon kana sa usa ka sabaw sa lentiha! (Genesis 25:30-34) Ang imong labing balaang bahandi mao ang imong relasyon uban sa imong Maglalalang. Ayawg ibaylo kana, kalimtan kana, o ipameligro kana alang sa bisan unsang materyal nga bentaha.—Marcos 12:30.
Sa ulahi, dihang si Esau mibalhin gikan sa iyang gipuy-an sa bata pa ngadto sa laing yuta, nagminyo siya sa duha ka babayeng Hitihanon. Kini nga kaminyoon tingalig sa pipila ka katarongan daw praktikal, apan sa espirituwal naghatag lamang kini ug mga problema tungod kay ang mga babaye wala magsimba sa Diyos sa mga ginikanan ni Esau, si Isaac ug Rebecca. Kadto nga mga asawa “mao ang kapaitan sa espiritu” sa iyang mga ginikanan.—Genesis 26:34, 35.
Kasagaran ang mga batan-on magminyo aron lang makasulod sa mas mauswagong nasod. Ang India gikataho nga dunay 4,000 ka kapikas sa usa ka tuig ang mibalhin sa Tinipong Bansa, nga aduna pay gibanabanang 10,000 nga nagpaabot nga makabalhin. Ang kaminyoon, hinunoa, maoy usa ka bililhong gasa gikan sa Diyos. Dili kini pakamenoson, gamiton ingong yanong tiket aron makatabok sa utlanan. Hunahunaa, usab, kon sa unsang paagi makapasakit kini kang Jehova ug sa imong matinumanong mga membro sa pamilya kon ikaw ‘makighiusa nga dili-timbang sa mao ra nga yugo uban sa dili magtutuo.’—2 Corinto 6:14.
Palamposa ang Imong mga Desisyon
Kon unsa ka maayo ang imong paglihok sa imong mga desisyon hayan mas hinungdanon kay sa desisyon mismo. Kon kaha magpabilin ka sa imong gipuy-an karon o mohukom nga mobalhin, ang pangunang butang mao ang pagpalampos sa imong desisyon.
Kon magpabilin ka: Ayawg sawaya kadtong mobalhin. Ang ilang desisyon maoy ilang kaugalingong kaakohan. (Roma 14:4; Galacia 6:4, 5) Tun-i nga maapresyar mo ang mga katahom ug mga bentaha nga talagsaon sa imong kaugalingong nasod. Ugmara ang dugang gugma alang sa katawhan ug empatiya sa ilang mga pakigbisog ug mga hagit.
Kon mobalhin ka: Ipahimutang nga maalamon ang butang hinungdanon samtang tun-an mo ang bag-ong mga kostumbre ug tingali bag-ong pinulongan. Ayaw pagpagapos sa pagtrabaho sa hataas nga mga oras aron lang makabaton ug materyal nga mga butang nga wala nimo kinahanglana sa miagi. Tingali unyag ikaw sa dili madugay puliki na kaayo nga wala nay panahon pa alang sa espirituwal nga mga butang.
“Hinungdanon kaayo sa kalibotan karon nga adunay trabaho,” miangkon si Sheila. “Apan, ang pamilya, mga higala, ug espirituwal nga mga butang ang mas hinungdanon. Kon mapakyas ang tanan, sila ang nagapalig-on kanatong magpadayon.” Ang Bibliya maalamong nagtambag kanato batok sa “paggamit [sa kalibotan] sa bug-os; kay ang talan-awon niining kalibotana nagakabalhin.” (1 Corinto 7:31) Kadtong tinuod nga nagmalamposon nagbutang sa ilang mga kabalaka bahin sa trabaho ug salapi sa hustong dapit—ulahi sa mga panginahanglan sa pamilya ug sa espirituwal nga mga tinguha.
Pilia ang bag-ong mga higala nga maampingon. Si Erick miingon: “Pakigkontak sa mga higalang nagapasiugdag makapalig-ong estilo-sa-kinabuhi.”
Hinumdomi ang Imong Tinuod nga mga Panginahanglan
Ang mga butang nga atong gikinahanglan aron malipay wala mausab. “Bisan asa pa kita mopuyo,” miingon si Sheila, “Ang mga kinahanglanon ni Jehova alang kanato nagpabiling mao ra gihapon.” Unsa kini sila? Tin-awng gipahayag kini ni Jesus: “Malipayon kadtong mahunahunaon sa ilang espirituwal nga panginahanglan.” “Ayaw pagkabalaka” kon bahin sa pagbaton ug igong pagkaon o sapot. Hatagig unang pagtagad “ang gingharian ug ang pagkamatarong [sa Diyos], ug kining tanang ubang mga butang idugang ra kaninyo.”—Mateo 5:3; 6:31, 33.
Ang pagkinabuhi niining mga prinsipyoha makatabang kanimo nga makakaplag ug mas maayong kinabuhi sa bisan diin nga yuta.
[Mga hulagway sa panid 18]
Ang mauswagong mga yuta morag mas madanihon kay sa tinuod nila nga kahimtang