Yn Ôl Marc
8 Yn y dyddiau hynny, roedd ’na unwaith eto dyrfa fawr, a doedd ganddyn nhw ddim byd i’w fwyta. Felly galwodd y disgyblion ato a dweud wrthyn nhw: 2 “Rydw i’n teimlo piti dros y dyrfa, oherwydd maen nhw eisoes wedi bod gyda mi am dri diwrnod a does ganddyn nhw ddim byd i’w fwyta. 3 Os ydw i’n eu hanfon nhw adref yn llwgu, fe fyddan nhw’n mynd yn wan ac yn cwympo ar y ffordd, ac mae rhai ohonyn nhw wedi dod o bell i ffwrdd.” 4 Ond atebodd ei ddisgyblion ef: “O le bydd rhywun yn cael digon o fara yn y lle unig hwn i fwydo’r bobl hyn?” 5 Ar hynny, gofynnodd iddyn nhw: “Sawl torth sydd gynnoch chi?” “Saith,” medden nhw. 6 A gofynnodd i’r dyrfa eistedd ar y llawr. Yna fe gymerodd y saith torth, dweud diolch i Dduw, eu torri nhw, a dechreuodd eu rhoi nhw i’w ddisgyblion eu dosbarthu, ac fe wnaethon nhw eu dosbarthu i’r dyrfa. 7 Roedd ganddyn nhw hefyd ychydig o bysgod bychain, ac ar ôl iddo eu bendithio nhw, fe ddywedodd wrthyn nhw am ddosbarthu’r rhain hefyd. 8 Felly fe wnaethon nhw fwyta a chael digon, a chodon nhw saith basged fawr yn llawn tameidiau a oedd dros ben. 9 Nawr roedd tua 4,000 o ddynion. Yna fe wnaeth eu hanfon nhw i ffwrdd.
10 Ar unwaith, aeth i mewn i’r cwch gyda’i ddisgyblion a dod i ardal Dalmanwtha. 11 Wedyn, daeth y Phariseaid a dechrau dadlau ag ef, yn mynnu ganddo arwydd o’r nef, i roi prawf arno. 12 Roedd Iesu’n teimlo’n drist iawn yn ei galon a dywedodd: “Pam mae’r genhedlaeth hon yn ceisio arwydd? Yn wir rydw i’n dweud, ni fydd unrhyw arwydd yn cael ei roi i’r genhedlaeth hon.” 13 Ar hynny, fe wnaeth eu gadael nhw, mynd i’r cwch unwaith eto, a mynd i’r lan gyferbyn.
14 Fodd bynnag, fe wnaethon nhw anghofio mynd â bara gyda nhw, a doedd ganddyn nhw ddim byd yn y cwch oni bai am un dorth. 15 Ac fe wnaeth eu rhybuddio nhw yn blwmp ac yn blaen: “Cadwch eich llygaid yn agored; gwyliwch rhag lefain y Phariseaid a lefain Herod.” 16 Felly dechreuon nhw ddadlau â’i gilydd dros y ffaith nad oedd ganddyn nhw fara. 17 Gan sylwi ar hyn, dywedodd wrthyn nhw: “Pam rydych chi’n ffraeo oherwydd does gynnoch chi ddim bara? Ydych chi eto heb sylweddoli a heb ddeall? Ydych chi’n dal i gael trafferth deall yn eich calonnau? 18 ‘Er bod gynnoch chi lygaid, onid ydych chi’n gweld; ac er bod gynnoch chi glustiau, onid ydych chi’n clywed?’ Onid ydych chi’n cofio 19 pan wnes i dorri’r pum torth ar gyfer y 5,000 o ddynion, faint o fasgedi yn llawn tameidiau y gwnaethoch chi eu casglu?” “Deuddeg,” medden nhw wrtho. 20 “Pan wnes i dorri’r saith torth ar gyfer y 4,000 o ddynion, faint o fasgedi mawr yn llawn o dameidiau y gwnaethoch chi eu codi?” “Saith,” medden nhw wrtho. 21 Gyda hynny, fe ddywedodd wrthyn nhw: “Onid ydych chi eto’n deall?”
22 Nawr fe ddaethon nhw i Bethsaida. Yma daeth pobl â dyn dall ato, ac roedden nhw’n erfyn arno i gyffwrdd ag ef. 23 A gafaelodd yn llaw’r dyn dall a mynd ag ef y tu allan i’r pentref. Ar ôl poeri ar ei lygaid, gosododd ei ddwylo arno a gofynnodd iddo: “Wyt ti’n gweld unrhyw beth?” 24 Edrychodd y dyn i fyny a dweud: “Rydw i’n gweld pobl, ond maen nhw’n edrych fel coed yn cerdded o gwmpas.” 25 Unwaith eto, gosododd ei ddwylo ar lygaid y dyn, ac roedd y dyn yn gweld yn glir. Cafodd ei olwg ei adfer, ac roedd yn gallu gweld popeth yn eglur. 26 Felly anfonodd ef adref, gan ddweud: “Paid â mynd i mewn i’r pentref.”
27 Aeth Iesu a’i ddisgyblion i bentrefi Cesarea Philipi, ac ar y ffordd dechreuodd gwestiynu ei ddisgyblion, gan ddweud: “Pwy mae pobl yn dweud ydw i?” 28 Dywedon nhw wrtho: “Ioan Fedyddiwr, ond mae eraill yn dweud Elias, ac eraill wedyn, un o’r proffwydi.” 29 A gofynnodd iddyn nhw: “Ond chithau, pwy ydych chi’n dweud ydw i?” Atebodd Pedr ef: “Ti ydy’r Crist.” 30 Ar hynny gorchmynnodd iddyn nhw beidio â dweud wrth neb amdano ar unrhyw gyfri. 31 Hefyd, dechreuodd eu dysgu nhw fod rhaid i Fab y dyn ddioddef llawer o bethau a chael ei wrthod gan yr henuriaid a’r prif offeiriaid a’r ysgrifenyddion a chael ei ladd, a chodi dri diwrnod wedyn. 32 Yn wir, roedd yn gwneud y datganiad hwnnw yn gwbl agored. Ond cymerodd Pedr ef o’r neilltu a dechreuodd ei geryddu. 33 Ar hynny fe drodd Iesu, edrych ar ei ddisgyblion, a cheryddu Pedr, gan ddweud: “Dos y tu ôl imi, Satan! oherwydd dy fod ti’n meddwl, nid meddyliau Duw, ond meddyliau dynion.”
34 Galwodd nawr y dyrfa ato, ynghyd â’i ddisgyblion, a dweud wrthyn nhw: “Os oes unrhyw un eisiau dod ar fy ôl i, gadewch iddo ei wadu ei hun a chodi ei stanc dienyddio* a dal ati i fy nilyn i. 35 Oherwydd bydd pwy bynnag sydd eisiau achub ei fywyd yn ei golli, ond bydd pwy bynnag sy’n colli ei fywyd er fy mwyn i ac er mwyn y newyddion da yn ei achub. 36 Yn wir, os ydy dyn yn ennill yr holl fyd ond yn colli ei fywyd,* sut mae hynny’n fuddiol iddo? 37 Beth, mewn gwirionedd, fyddai dyn yn ei roi i achub ei fywyd?* 38 Oherwydd, pwy bynnag sy’n teimlo cywilydd ohono i a fy ngeiriau yn y genhedlaeth odinebus* a phechadurus hon, bydd Mab y dyn yn teimlo cywilydd o’r person hwnnw pan fydd yn dod yng ngogoniant ei Dad â’r angylion sanctaidd.”