Wase Va
O Koya Era sa Tukuna o Ira Kece ga na Parofita
1. Nida raica na bula i Jisu ni se bera ni mai tamata, na cava eda rawa ni kaya me baleta na nodrau veiwekani kei Jiova?
“SA LOMANA na Luvena ko Tamana, a sa vakatakila vua na ka kecega sa kitaka ko koya.” (Joni 5:20) Rau veivolekati sara o Jiova kei na Luvena! A se tekivu na veiwekani veivolekati oya mai na gauna e buli kina o Jisu, oqo ni se vo e dua na gauna balavu me qai mai sucu vakatamata. O koya na Luve ni Kalou duabau ga e vakatuburi, a buli koya sara ga o Jiova. A qai vakayagataki na ulumatua e lomani vakalevu oqo me bulia na ka kece tale era tu e lomalagi kei na vuravura. (Kolosa 1:15, 16) A veiqaravi tale ga me Vosa se Matanivanua ni Kalou, me vakadewataka na lewa ni Kalou. E muri, sa qai sucu vakatamata o koya oqo a dau marautaka vakalevu na Kalou, e qai yacana o Jisu Karisito.—Vosa Vakaibalebale 8:22-30; Joni 1:14, 18; 12:49, 50.
2. E vakacava sara mada na levu ni nona parofisaitaki o Jisu ena iVolatabu?
2 Sa volai rawa tu e levu sara na parofisai me baleti koya na Ulumatua ni Kalou ni se bera ni kunekunetaki ena sala veivakurabuitaki. A kaya vei Konilio na yapositolo o Pita: “Sa i koya oqo ka ra a dau tukuna tiko ko ira kece ga na parofita.” (Cakacaka 10:43, VV) E tukuni vakalevu ena iVolatabu na itavi i Jisu, sa rauta me kaya kina na agilosi vua na yapositolo o Joni: “Nai tukutuku kei Jisu na yalo ni parofisai.” (Vakatakila 19:10) Na parofisai kece oya era tukuna vakamatata ni o koya ga na Mesaia. Era dusia na veika ena cakava me yaco kina na inaki ni Kalou. E yaga meda kauai o keda ena ka kece oqo.
Veika Era Vakatakila na Parofisai
3. (a) Ena parofisai e cavuti ena Vakatekivu 3:15, e dusi cei na gata, “na yalewa,” kei na ‘kawa ni gata’? (b) Na cava era na kauai kina vakalevu na tamata i Jiova ena parofisai me baleta na ‘butuqaqi ni ulu ni gata’?
3 E cavuti mai Iteni na imatai ni parofisai, oqo ni sa oti na talaidredre. A kaya o Jiova vua na gata: “Ka’u na vakaveimecakitaki kemudrau kei na yalewa, kei na nomu kawa kei na nona kawa; ena butuqaqia na ulumu ko koya, ia ko na qaqia na bukubukuni-yavana.” (Vakatekivu 3:15) Na parofisai oya e baleti Setani tiko, e nona waqawaqa na gata. Na “yalewa” e cavuti kina e dusia na isoqosoqo vakalomalagi yalodina i Jiova, e vaka tiko na watina yalodina. Era wili mera ‘kawa ni gata’ o ira kece na agilosi kei na tamata e kune vei ira na yalo i Setani, era dau saqati Jiova kei ira na nona tamata. Na ‘butuqaqi ni ulu ni gata’ e dusia ni na qai vakarusai vakadua o Setani na dau veivorati, a vosa vakacacataki Jiova, qai vakavuna na rarawa levu vei keda na kawatamata. Ia o cei sara mada na isevu ni “kawa” ena butuqaqia na gata? Na ka oqo a “vuni” tu ena vica vata na senitiuri.—Roma 16:20, 25, 26.
4. E kilai vakacava ena iyatukawa e cadra mai kina o Jisu ni o koya ga na Kawa yalataki?
4 So tale na kena itukutuku matailalai a vakarautaka o Jiova ni sa sivi e rauta ni 2,000 na yabaki na bula voli ni tamata e vuravura. A kaya ni na lako mai na Kawa ena iyatu i Eparama. (Vakatekivu 22:15-18) Ia ena vakatau ga vua na Kalou na iyatu me na basika kina na Kawa, ena sega ni vakatau wale tu ga ena isema vakadra. E dina ni a lomani Isimeli o Eparama, na luvena a sucu mai vei Eka, a kaya ga o Jiova: “Ka’u na vakataudeitaka na noqu veiyalayalati kei Aisake ga, ko koya na luvemu vei Sera.” (Vakatekivu 17:18-21) E muri sa qai vakataudeitaki na veiyalayalati oya vei Jekope, na tamadra na yavusa e 12 kei Isireli, sega ga vei Iso, na ulumatua i Aisake. (Vakatekivu 28:10-14) Ena toso ni gauna, sa qai vakatakilai ni na sucu na Kawa mai na yavusa i Juta, ena iyatukawa i Tevita.—Vakatekivu 49:10; 1 Veigauna 17:3, 4, 11-14.
5. A kilai vakacava ni o Jisu na Mesaia ena itekitekivu ni nona cakacaka vakaitalatala e vuravura?
5 Na cava e so tale na itukutuku me baleti koya na Kawa? Ni se vo tu e 700 na yabaki, sa tukuni rawa tu ena iVolatabu ni na sucu na Kawa yalataki ena koro o Peceliema. E tukuni tale ga kina ni nona “lako mai [na Kawa] sa ka mailiu sara,” mai na gauna sara a se buli kina mai lomalagi. (Maika 5:2) Sa tukuna oti tu mai na parofita o Taniela na gauna sara ga me na basika kina e vuravura na Mesaia. (Taniela 9:24-26) Ni sa lumuti ena yalo tabu o Jisu, me Lumuti i Jiova, sa qai rogo mai lomalagi na domo ni Kalou e tukuni koya vakadodonu me Luvena. (Maciu 3:16, 17) Sa vakatakilai na Kawa! Oya na vuna e rawa kina vei Filipi me kaya ena nuidei: “Keitou sa kunei koya sa volavola kina ko Mosese e na vunau, kei ira talega na parofita, ko Jisu.”—Joni 1:45.
6. (a) Me salavata kei na veika e volai ena Luke 24:27, na cava era qai liaca na imuri i Jisu? (b) O cei na isevu ni ‘kawa ni yalewa,’ ia na cava e vakaibalebaletaki ni tukuni ni na butuqaqia o koya na ulu ni gata?
6 Era qai liaca na imuri i Jisu ni levu sara na parofisai me baleti koya e volai ena iVolatabu. (Luke 24:27) Sa qai matata cake tale ga ni o Jisu na isevu ni ‘kawa ni yalewa’ me na butuqaqia na ulu ni gata, me vakarusai Setani vakadua. Ena vuku i Jisu ga, ena yaco me vakavatukana vua na kawatamata na vosa ni yalayala kece ni Kalou eda dau diva tu.—2 Korinica 1:20.
7. Eda sa na mai kilai koya beka e parofisaitaki, ia na cava tale e yaga meda siqema?
7 Nida kila oqo, na cava eda na cakava kina? Eda raica ena iVolatabu ni a wilika e dua na matanivanua ni Iciopea e so na parofisai me baleti koya na iVakabula, na Mesaia. Era sega ni matata vua, mani tarogi Filipi na daukaulotu: “Sa vosataki cei na parofita e na vosa oqo?” Ia a sega ni lomavakacegu o matanivanua me rogoca wale ga na kena isau. Ni sa rogoca vinaka na ivakamacala i Filipi me baleta na parofisai sa vakayacori oti oya, e siqema sara ni dodonu vua me cakava kina e dua na ka. A taura rawa ni na vinakati vua me papitaiso. (Cakacaka 8:32-38; Aisea 53:3-9) Vakaevei o keda, bau dua na ka eda vulica mai kina?
8. (a) E vakatakarakarataka na cava na nona via cabori Aisake o Eparama? (b) Na cava e kaya kina o Jiova vei Eparama nira na vakalougatataki na veimatanitu ena vuku i koya na Kawa, ia e tarai keda vakacava nikua na tikina oqori?
8 Vakasamataka tale ga na itukutuku vakaciriloloma me baleti Eparama ena nona via cabori Aisake, na luvedrau duabau kei Sera. (Vakatekivu 22:1-18) E vakatakarakarataka oya na ka ena qai vakayacora o Jiova—me cabora na Luvena duabau ga e vakatubura: “Sa lomani ira na kai vuravura vakaoqo na Kalou, me solia kina na Luvena e dua bauga sa vakatubura, me kakua ni rusa ko ira yadua era sa vakabauti koya, me ra rawata ga na bula tawa mudu.” (Joni 3:16) Eda nuidei ni na “solia walega vei keda na ka kecega” o Jiova baleta ni sa solia oti mai na Luvena duabau ga a vakatubura me vakayacora na lomana. (Roma 8:32) Ia na cava ena vinakati vei keda? Me vaka e volai ena Vakatekivu 22:18, a kaya vei Eparama o Jiova nira na vakalougatataki ira vakataki ira na veimatanitu ena vuku i koya na Kawa baleta ‘ni a vakarorogo ina domo ni Kalou’ o Eparama. O keda tale ga meda na vakarorogo vei Jiova kei na Luvena: “O koya sa vakabauta na Luvena, sa rawata na bula tawa mudu: ko koya sa sega ni vakabauta na Luvena, ena sega ni raica na bula; a sa tiko ga vei koya na cudru ni Kalou.”—Joni 3:36.
9. Kevaka eda vakamareqeta na inuinui ni bula tawamudu e rawa ga ena vuku ni isoro i Jisu, na cava eda na cakava?
9 Kevaka eda vakamareqeta dina na inuinui ni bula tawamudu e rawa ga ena vuku ni isoro i Jisu, eda na via muria sara ga na vosa i Jiova me vaka e vakadewataka mai vei keda o Jisu. Ena okati kina na noda lomana na Kalou kei ira na kainoda. (Maciu 22:37-39) A vakaraitaka o Jisu ni noda lomani Jiova e dodonu me uqeti keda meda vakavulica e so tale mera ‘vakabauta na ka kece e vosa kina vei keda’ o Jisu. (Maciu 28:19, 20) Bibi tale ga meda veilomani kei ira eda qaravi Jiova vata ena noda dau “vakasoqoni vata” kei ira e veigauna. (Iperiu 10:25; Kalatia 6:10) E dina nida vakarorogo tiko vua na Kalou kei na Luvena, ia meda kua ni nanuma ni rau namaka me sa dau dodonu tu ga na ka eda cakava. E kaya na Iperiu 4:15 (VV) ni o Jisu ena nona itavi vakabete levu ena “lomani keda e na noda malumalumu.” Sa bau veivakacegui dina oya vakabibi nida masuti koya na Kalou ena vuku i Karisito me vukei keda meda valuta na noda malumalumu!—Maciu 6:12.
Vakabauti Karisito
10. Na cava eda na bula rawa kina ena vuku i Jisu Karisito ga?
10 Ni sa vakamacalataka ena matadra na mataveilewai levu vakajiu e Jerusalemi na yapositolo o Pita ni sa vakayacori vei Jisu na parofisai vakaivolatabu, sa qai tinia ena vosa doudou: “Sa sega na bula e na vukuna e dua tani: ni sa sega sara e dua tale na yaca e ruku i lomalagi sa soli kivei ira na tamata, me da bula rawa kina.” (Cakacaka 4:12) Nira tamata ivalavala ca kece na kawa i Atama, na nodra mate e sega sara ga ni yaga meda voli kina. Ia na mate i Jisu e yaga vakaisoro baleta ni tamata uasivi o koya, a sega ni kune vua na ivalavala ca. (Same 49:6-9; Iperiu 2:9) A cabora vua na Kalou na ivoli e veibokoci vinaka kei na bula uasivi a kau tani vei Atama. (1 Timoci 2:5, 6) E dolava na sala vei keda oqo meda na bula tawamudu kina ena vuravura vou ni Kalou.
11. Vakamacalataka se yaga vakacava vei keda na isoro i Jisu.
11 E yaga na ivoli ena gauna sara mada ga oqo meda vakalougatataki kina ena so tale na sala. Me kena ivakaraitaki, nida tamata ivalavala ca, e vinaka ga na noda lewaeloma baleta ni vosoti na noda ivalavala ca ena vuku ni isoro i Jisu. Yawakalia sara ni rawata oya na isoro manumanu era dau cabora na Isireli me vaka era vakaroti kina ena Lawa i Mosese. (Cakacaka 13:38, 39; Iperiu 9:13, 14; 10:22) Ia eda na vosoti wale ga kevaka eda vakadinata mai vu ni lomada ni ganiti keda dina na isoro i Karisito: “Kevaka eda sa kaya sa sega ni tu vei keda na ca, eda sa vakaisini keda, a sa sega ni tu vei keda na dina. Kevaka eda sa vakatusa na nodai valavala ca, sa yalodina ka yalododonu ko koya me bokoca na nodai valavala ca, ka vakasavasavataki keda mai na ka kecega sa sega ni dodonu.”—1 Joni 1:8, 9.
12. Kevaka eda vinakata me vinaka na noda lewaeloma ena mata ni Kalou, na cava e bibi kina meda tabadromuci e wai?
12 Era vakaraitaka vakacava na tamata ivalavala ca nira vakabauti Karisito kei na nona isoro? Nira sa vakabauta o ira na tamata ena imatai ni senitiuri, era sega tale ni vunitaka oqori. Na cava era cakava? Era papitaiso. Baleta na cava? Baleta ga ni a vakarota o Jisu mera papitaisotaki na nona tisaipeli kece. (Maciu 28:19, 20; Cakacaka 8:12; 18:8) Ena sega tale ni lomalomarua e dua kevaka e taleitaka dina mai vu ni yalona na veika vakayalololoma a vakarautaka o Jiova ena nona vakayagataki Jisu. Ena veisautaki koya, yalataka nona bula vua na Kalou ena masu, qai vakadinadinataka na nona yalayala ena nona soli koya me tabadromuci e wai. Ena nona vakadinadinataka ena sala oqo na nona vakabauta, e ‘kerea tiko kina vua na Kalou me vinaka na nona lewaeloma.’—1 Pita 3:21, NW.
13. Ke da liaca nida sa cala, na cava meda cakava? Ena vuku ni cava?
13 De sa na papitaiso e dua, ia ena tiko ga na gauna ena votu kina na malumalumu. Na cava gona me cakava? E kaya na yapositolo o Joni: “Au sa vola yani vei kemudou na veika oqo, mo dou kakua kina ni valavala ca. Ia kevaka sai valavala ca e dua, sa dua na noda Dautataro vei Tamada, ko Jisu Karisito, na yalododonu: ia sai bulubulu ni nodai valavala ca ko koya.” (1 Joni 2:1, 2) Kena ibalebale beka oqo ni na vosoti keda na Kalou ena noda cala cava ga kevaka eda masuti koya me vosoti keda? Sega. Eda na vosoti wale ga kevaka eda veivutuni dina. Ena rairai vinakati tale ga na nodra veivuke na sa matua ra qai dede ena ivavakoso vakarisito. E bibi meda liaca na cala ni ka eda cakava, da veivutunitaka dina, da qai saga sara mai vu ni yaloda meda kua ni cakava tale. (Cakacaka 3:19; Jemesa 5:13-16) Kevaka eda vakayacora oqo, ena qai rawa nida nuitaka na veivuke i Jisu kei na nona veivakadonui o Jiova.
14. (a) Vakamacalataka e dua na sala e yaga kina vei keda na isoro i Jisu. (b) Kevaka e tu dina vei keda na vakabauta, na cava eda na cakava?
14 Na isoro i Jisu e dolava na sala mera rawata kina na bula tawamudu i lomalagi na “qele-ni-sipi lailai,” oqo na ilawalawa era tiki tale ga ni kawa e cavuti ena Vakatekivu 3:15. (Luke 12:32; Kalatia 3:26-29) E dolava tale ga na sala mera bula tawamudu kina ena vuravura parataisi e vica na bilioni na tamata. (Same 37:29; Vakatakila 20:11, 12; 21:3, 4) Na bula tawamudu “sai solisoli walega ni Kalou . . . e na vuku i Jisu Karisito na noda Turaga.” (Roma 6:23; Efeso 2:8-10) Kevaka eda nuitaka na isolisoli oya da qai doka na kena soli mai, meda vakaraitaka votu oqori. Nida sa mai kila ni uasivi dina na sala e vakayagataki Jisu kina o Jiova ena kena vakavotui na nona inaki, da qai liaca tale ga ni rui bibi meda muria voleka sara na weniyava i Jisu, ena yaco me dua vei ira na ka bibi duadua ena noda bula na cakacaka vakaitalatala vakarisito. Ena vakadinadinataki na noda vakabauta mai na ivalavala eda tukuna yani kina na isolisoli lagilagi oqo ni Kalou.—Cakacaka 20:24, VV.
15. E veivakaduavatataki vakacava na noda vakabauti Jisu Karisito?
15 Sa bau veivakaduavatataki dina na vakabauta vaka oqo! E vakavolekati keda vei Jiova, vua na Luvena, vaka kina vei ira na tacida ena loma ni ivavakoso vakarisito. (1 Joni 3:23, 24) Eda marau tale ga kina ni o Jiova ena vuku ni nona yalovinaka, sa solia vei Luvena “na yaca sa uasivi cake e na yaca kecega [vakavo ga na yaca ni Kalou]: me tekiduru kina e na yaca i Jisu na duru vakaaduaga, mai lomalagi, kei vuravura, kei na ruku i vuravura; me vakatusa talega na yame kecega ni sa Turaga ko Jisu Karisito, me vakarokorokotaki kina na Kalou na Tamada.”—Filipai 2:9-11.
Railesuvi
• Ni sa basika na Mesaia, na cava era sega tale ni qai lecavi koya kina o ira na vakabauta dina na Vosa ni Kalou?
• Na cava e so na ka meda vakayacora meda vakaraitaka kina nida doka na isoro i Jisu?
• Na cava e so na sala sa yaga oti kina vei keda na isoro i Jisu? E mai yaga vakacava vei keda oqori nida masuti Jiova me vosota na noda ivalavala ca?
[iYaloyalo ena tabana e 36]
A tukuna o Jisu vei ira na nona imuri mera tubera e so tale mera muria na vosa ni Kalou