Me Yaga Vei Iko na Yalololoma i Jiova
“Ko ira era sa vuku, ka vakanananu ki na ka oqo, era na kila na yalololoma i Jiova.”—SAME 107:43.
1. E vei ena iVolatabu e cavuti kina ena imatai ni gauna na vosa vakaiperiu e vakadewataki me “yalololoma,” ia na cava soti me baleta na itovo oqo eda na dikeva?
RAUTA na 4,000 na yabaki sa oti, a kaya vei Jiova na vugo i Eparama, o Loti: “Oni sa yalololoma vakalevu.” (Vakatekivu 19:19, NW) Oqo na imatai ni gauna me volai kina ena iVolatabu na vosa vakaiperiu e vakadewataki me “yalololoma.” Era cavuta tale ga na itovo oqo i Jiova na nona tamata me vakataki Jekope, Neomai, Tevita, kei na so tale. (Vakatekivu 32:10, NW; Ruci 1:8, NW; 2 Samuela 2:6, NW) Io, na vosa e vakadewataki me “yalololoma” e volai vaka250 ena iVolatabu taumada vakaiperiu. Ena vakamacalataki sara beka vakacava na yalololoma i Jiova? A yalololoma vei cei ena gauna e liu? E yaga vakacava vei keda nikua na itovo oqori ni Kalou?
2. Na cava e dredre ni vakadewataki kina na vosa vakaiperiu eda veivosakitaka tiko oqo, ia na vosa cava ena vosa vakaviti e bau yacova toka na kena ibalebale?
2 Na vosa vakaiperiu ni “yalololoma” e rui rabailevu na kena ibalebale. E levu na vanua e sega vei ira na vosa me sota vinaka sara ga kei na kena ibalebale. E so era vakayagataka na vosa na “loloma,” “yaloveivosoti,” kei na “yalodina,” ia e sega ni rauta vinaka oya me taura na kena ibalebale dina. Ia na vosa “yalololoma” ena iVolatabu vakaviti e bau yacova toka yani na kena ibalebale ena vosa vakaiperiu.—Same 100:4, 5; Maika 7:18.
Duatani mai na Loloma kei na Yalodina
3. E rau duidui vakacava na vosa na “yalololoma” kei na “loloma”?
3 Na yalololoma e veivolekati na kena ibalebale kei na loloma kei na yalodina. Ia e tiko e so na duidui bibi. Kaya mada na kedrau duidui na yalololoma kei na loloma. Ena so na vosa, eda rawa ni kaya kina nida lomana e dua na ka. Me kena ivakaraitaki, e so era tukuni ena iVolatabu nira “lomana na siliva,” e so tale nira ‘lomana na ivunau’ ni Kalou. (Dauvunau 5:10; Same 119:97) Ia na yalololoma e sega ni vaka kina, ni dau vakaraitaki ga vei ira na tamata. E vakadinadinataki oqori ena Same 119:41 ni kerea tiko kina na daunisame: “Kemuni Jiova, me yacovi au na nomuni yalololoma.”
4. E duidui vakacava na vosa vakaiperiu e vakadewataki me “yalololoma” mai na vosa “yalodina”?
4 Na vosa vakaiperiu e vakadewataki me “yalololoma” e rabailevu tale ga na kena ibalebale mai na vosa na “yalodina.” Ena vosa ni so na vanua, ni tukuni na “yalodina,” e dusia tiko oya na ka ena cakava e dua e tauvanua beka vua na nona turaga. Ia me vaka e kaya e dua na vuku, mai na rai vakaivolatabu, na yalololoma e “dau vakalevu ga me kena veibasai: o koya e cecere cake ena yalodina vua e malumalumu, se gadreva na veivuke.” Oqori na vuna a rawa kina vei Tui Tevita me masuti Jiova vaka oqo: “Me cilava na nomuni tamata na matamuni; ni vakabulai au e na vuku ni nomuni loloma [se, “yalololoma,” NW].” (Same 31:16) E kerei tiko e ke o Jiova, o koya sa cecere na nona lewa, me yalololoma vei koya e malumalumu, o Tevita. O koya e malumalumu e sega ni rawa ni lewa yani vei koya e kaukaua na ka me caka. Ni vakaraitaka gona o Jiova na yalololoma ena ituvaki vaka oqo e sega ni caka vakavoraki, e vu sara tiko ga mai lomana.
5. (a) E vakabibitaki vakacava na yalololoma ni Kalou ena nona Vosa? (b) Na cava eda na dikeva oqo me baleta na yalololoma i Jiova?
5 E kaya na daunisame ni o “ira era sa vuku” era na “vakanananu ki na . . . yalololoma i Jiova.” (Same 107:43) Ni vakaraitaka nona yalololoma vei ira nona tamata o Jiova, era dau vakaukauataki, se ra vakabulai sara kina. (Same 6:4, NW; 119:88, 159) E itataqomaki vei ira na nona yalololoma, e vu ni veivakacegui mai na leqa era sotava. (Same 31:16, 21, NW; 40:11, NW; 143:12, NW) Nona yalololoma tale ga e rawa ni vosoti kina na nodra ivalavala ca. (Same 25:7, NW) Nida dikeva e vica na itukutuku oqo ena iVolatabu, eda na raica (1) na ivalavala e dau vakaraitaka kina o Jiova na nona yalololoma (2) kei na sala era vakila kina na nona yalololoma na nona tamata yalodina.
Na Veivakabulai e iVakaraitaki ni Yalololoma
6, 7. (a) A vakalevuya vakacava na nona yalololoma o Jiova vei Loti? (b) Ena gauna cava a cavuta kina na yalololoma i Jiova o Loti?
6 De sala vinaka duadua meda raica kina vakamatata na levu ni yalololoma i Jiova, oya na noda dikeva na itukutuku vakaivolatabu e vakavotui kina na itovo oqo. Eda wilika ena Vakatekivu 14:1-16, nira sa vesuki Loti, na vugo i Eparama, o ira na meca. Ia a qai vakabulai Loti o Eparama. Se baci leqataki na bula i Loti ni sa lewa o Jiova me na vakarusai na koro ca o Sotoma, eratou vakaitikotiko kina o Loti kei na nona vuvale.—Vakatekivu 18:20-22; 19:12, 13.
7 Ni se bera ni vakarusai o Sotoma, rau kauti Loti yani kei na nona vuvale na agilosi me ratou biuta na koro. A kaya o Loti ena gauna oya: “Sa kune loloma e matamuni na nomuni tamata, ko sa vakalevuya talega na nomuni loloma [se, “yalololoma,” NW], ko ni sa cakava vei au ni kemuni sa vakabulai au.” (Vakatekivu 19:16, 19) E vakadinata o Loti ena vosa oqo na uasivi ni yalololoma i Jiova e vakabulai kina. Eda raica e ke ni vakaraitaka nona yalololoma na Kalou ena nona veivakabulai.—2 Pita 2:7.
Na Yalololoma i Jiova kei na Nona Dau Veidusimaki
8, 9. (a) Na cava na ilesilesi i koya na dauveiqaravi i Eparama? (b) Na cava e kerea kina na dauveiqaravi me yalololoma na Kalou, ia na cava e yaco ni sa masu tiko?
8 Eda wilika ena Vakatekivu wase e 24 e dua tale na sala e vakaraitaka kina na Kalou na nona yalololoma. E tukuni kina ni a lesia e dua na nona tamata o Eparama me lako ina nodra vanua na wekana me lai qara mai kina na wati i Aisake. (Tikina e 2-4) A sega ni rawarawa na ilesilesi oya, ia a tukuni vua na dauveiqaravi ni na dusimaki koya na agilosi i Jiova. (Tikina e 7) Yaco sara yani o koya ina dua na toevu e tiko ena taudaku ni “koro i Neori,” (e Karana oqo se dua na vanua volekata) donuya na gauna mera lai takiwai kina na marama. (Tikina e 10, 11) Ni sa raica na dauveiqaravi nira sa voleka yani, e kila ni sa kena gauna sara ga oya me yavala kina. Ia ena digidigi donu vakacava?
9 A kila na dauveiqaravi i Eparama ni na yaga me kerea na veivuke ni Kalou, mani masuta: “Kemuni Jiova, na Kalou i Eparaama na noqu turaga, au masuti kemuni, mo ni vakayacora, na ka ka’u sa talai kina e na siga oqo, ka caka vakayalololoma vei Eparaama na noqu turaga.” (Tikina e 12) Ena vakaraitaka vakacava o Jiova na nona yalololoma? A kerea na dauveiqaravi me dua na ivakatakilakila matata me na kila kina se o cei na goneyalewa sa digitaka na Kalou. (Tikina e 13, 14) E dua na goneyalewa a cakava na ka sara ga sa kerea oti vei Jiova na dauveiqaravi. E vaka ga ni a rogoca na goneyalewa oya na nona qaqanimasu! (Tikina e 15-20) “A sa kurabuitaki koya” na dauveiqaravi. Ia a se vo tale e so na tikina bibi me macala me baleti koya na goneyalewa matavinaka oqo. E weka i Eparama beka? E se sega ni vakawati? Mani galu voli ga na dauveiqaravi “me kila se sa vakayacora na ka sa talai koya kina ko Jiova, se segai.”—Tikina e 16, 21.
10. Na cava e kaya kina na dauveiqaravi i Eparama ni yalololoma o Jiova vua na nona turaga?
10 Sega ni dede, sa tukutuku na goneyalewa, e kaya ni “luve i Pecueli, ko koya na luvedrau ko Milika kei Neori [na taci Eparama].” (Vakatekivu 11:26; 24:24) E kila sara ena gauna oya na dauveiqaravi ni sa rogoca na nona masu o Jiova. Ena levu ni marau, e cuva sobu qai kaya: “Me vakavinavinakataki ko Jiova na Kalou ni noqu turaga ko Eparaama, ko koya sa vakayacora tiko na nona loloma [se, “yalololoma,” NW] kei na nona vosa dina vua na noqu turaga: koi au, ni’u a lako tu e na sala, sa tuberi au ko Jiova ki na nodra vale na wekana na noqu turaga.” (Tikina e 27) Ena nona dusimaki koya na dauveiqaravi e vakaraitaka kina na Kalou na nona yalololoma vei Eparama, na turaga i koya na dauveiqaravi.
Eda Vakacegui, Taqomaki Tale ga ena Yalololoma ni Kalou
11, 12. (a) Na ituvaki dredre cava a sotava o Josefa a yalololoma kina vua o Jiova? (b) A yalololoma vakacava vei Josefa na Kalou?
11 Meda raica mada oqo na Vakatekivu wase e 39. E talanoataki kina o Josefa na makubu i Eparama vakarua, a volitaki vakabobula i Ijipita. Ia “sa tiko kei Josefa ko Jiova.” (Tikina e 1, 2) O koya mada ga na itaukei ni cakacaka i Josefa, na turaga ni Ijipita o Potifa e raica rawa ni tiko vata kei Josefa o Jiova. (Tikina e 3) Ia e dua na ituvaki dredre a qai sotava o Josefa. A beitaki vakailasu ni via kucuva na wati Potifa, mani vesu kina. (Tikina e 7-20) A biu “ki na vale butobuto” qai ‘vakararawataki na yavana e na ivesu. Sa vau o koya e na sinucodo aironi.’—Vakatekivu 40:15; Same 105:18.
12 Na cava a yacovi koya ena gauna dredre oya? “Sa tiko vata kei Josefa ko Jiova, ka vakayacora vua na loloma [se, “yalololoma,” NW].” (Tikina e 21a) Na yalololoma ni Kalou vei Josefa ena dua na gauna a lai kena itinitini sara vua na vakacegu mai na veika dredre a sotava voli. A vakalougatataki Josefa o Jiova ena nona “vagolea na yalo ni vakatawa ni valeniveivesu me lomani koya.” (Tikina e 21b) Mani lesi Josefa na ivakatawa oya ina dua na itutu nuitaki. (Tikina e 22) Oti, rau sota sara o Josefa kei na turaga a qai kauta cake na yacana vei Fero. (Vakatekivu 40:1-4, 9-15; 41:9-14) E muri, sa qai vakataqara o Fero vei Josefa na itutu cecere me ikarua ni iliuliu kei Ijipita taucoko, na itutu a rawa kina vua me veivakabulai ni sa tatara na dausiga e Ijipita. (Vakatekivu 41:37-55) A sotava na bula dredre o Josefa ni se qai yabaki 17, qai sega ni cegu na bula dredre oya me 12 vakacaca tale na yabaki! (Vakatekivu 37:2, 4; 41:46) Ia ena veiyabaki kece a rarawa voli kina qai sotava na bula dredre, a yalololoma tiko ga vua na Kalou o Jiova ena nona taqomaki koya me kua ni vakaleqai vakadua, a maroroi koya tale ga me na colata rawa kina e muri e dua na itavi bibi e salavata kei na inaki vakalou.
Sega ni Guce na Yalololoma ni Kalou
13. (a) Na sala cava soti e vakaraitaka kina o Jiova na nona yalololoma me vaka e cavuti ena Same 136? (b) Vakamacalataka mada se vakacava tu na yalololoma.
13 Dau yalololoma vaka vica vata o Jiova vei ira na nona tamata na Isireli. Ena vuku ni nona yalololoma, e tukuni kina ena Same 136 (NW) ni vakabulai ira vakailawalawa na Isireli (Tikina e 10-15), dusimaki ira (Tikina e 16), qai taqomaki ira. (Tikina e 17-20) Ia e yalololoma tale ga na Kalou vei ira na tamata yadua. O koya e yalololoma vua e dua tale na tamata, e vakayacora tiko oya baleta ni vinakata dina, ni raica tale ga ni gadreva dina na veivuke o koya me vukei. E kaya oqo me baleta na yalololoma e dua na ivoladusidusi ni iVolatabu: “Dau vakaraitaki na yalololoma me taqomaka na bula, se veivueti, se vakavuna me marautaki kina vakalevu na bula. Dau vakaraitaki tale ga na yalololoma vei koya e leqa se rarawa tu vakalevu.” E kaya e dua na vuku ni oqo na mataqali “loloma e vakavotui ena cakacaka.”
14, 15. Eda kila vakacava ni o Loti e dua e vakadonuya na Kalou me nona tamata?
14 Na itukutuku ena Vakatekivu eda sa dikeva mai e dusia ni sega ni dau guce vakadua o Jiova me yalololoma vei ira era lomani koya. Duidui na ituvaki eratou bula kina o Loti, Eparama, kei Josefa, duidui tale ga na ituvaki dredre eratou vosota. Eratou tamata ivalavala ca, ia a vakadonui iratou o Jiova me ratou nona tamata, ratou tiko tale ga ena ituvaki leqataki a vinakati kina na nona veivuke. Eda lomavakacegu dina nida kila ni lomani ira tale ga na tamata vaka oya na Tamada vakalomalagi dau loloma.
15 A sotava o Loti na bula dredre ni a sega ni lewa vinaka e so na ka. (Vakatekivu 13:12, 13; 14:11, 12) Ia ena so tale na ka, e totoka na nona itovo. A vakacegui rau na agilosi ni Kalou e rau tadu yani i Sotoma. (Vakatekivu 19:1-3) Ni vakadinata ni sa voleka ni rusa o Sotoma, a vakasalataki rau na vugona tagane. (Vakatekivu 19:14) Na rai ni Kalou me baleti Loti e kune ena 2 Pita 2:7-9, eda wilika kina oqo: “Sa vakabulai Loti na tamata yalododonu [o Jiova], o koya sa rarawa na lomana e na vuku ni nodrai valavala vakasisila na tamatai valavala ca; (io, sa tiko na tamata yalododonu ko ya e na kedra maliwa, ia ni sa raica ka rogoca, sa vakararawataki na yalona sa dodonu e na veisiga e na nodrai valavala ca;) sa kila kina na Turaga me vakabulai ira era sa daulotu mai na veivakatovolei.” Io, e tamata yalododonu o Loti. E kilai tale ga ena veivosa e ke ni dua o koya e lomana na Kalou. Eda na vakila tale ga na yalololoma ni Kalou me vakataki koya nida muria “nai valavala savasava kei na daulotu.”—2 Pita 3:11, 12.
16. Na veika vinaka cava me baleti Eparama kei Josefa e cavuti ena iVolatabu?
16 E matata vinaka mai na veika e volai ena Vakatekivu wase e 24 ni o Eparama e veivolekati sara kei Jiova. E kaya na imatai ni tikina ni “sa dauvakalougatataki Eparaama ko Jiova ena ka kecega.” A vakatokai Jiova na dauveiqaravi i Eparama me “Kalou i Eparaama na noqu turaga.” (Tikina e 12, 27) E kaya na tisaipeli o Jemesa ni a wili me tamata “[i]valavala dodonu” o Eparama qai “vakatokai me Weka ni Kalou.” (Jemesa 2:21-23) E dina tale ga na veika kece oqori me baleti Josefa. Na veivolekati i Josefa kei Jiova e vakabibitaki ena loma taucoko ni wase e 39 ni Vakatekivu. (Tikina e 2, 3, 21, 23) Kena ikuri, a kaya na tisaipeli o Sitiveni me baleti Josefa: “Sa tiko vata kaya na Kalou.”—Cakacaka 7:9.
17. Na cava eda vulica rawa mai na ivakaraitaki i Loti, Eparama, kei Josefa?
17 E kune ni vinaka na nodratou veiwekani kei na Kalou o Jiova o iratou na le vica eda se qai raica ga oqo a yalololoma vei iratou na Kalou, ratou vakaitavi tale ga ena vakayacori ni nona inaki. Na veika dredre eratou sega ni rawata ena nodratou kaukaua ga eratou rawata ena kaukaua ni Kalou. A tu ena itutu leqataki sara na bula i Loti, e bibi me na kua ni mudu na iyatukawa i Eparama, ia o Josefa me na vakataudeitaki na nona ilesilesi. O Jiova ga e rawa ni vakayacora na veika e gadrevi me baleti iratou na tamata yalododonu oqo, ia a cakava vaka kina ena vuku ni nona yalololoma. Ke da vinakata me yalololoma tale ga vei keda na Kalou o Jiova me tawamudu, e bibi meda vakavolekati keda vua da qai cakava tiko ga na lomana.—Esera 7:28; Same 18:50.
Era Kalougata na Tamata ni Kalou
18. Na cava era dusia na vica na tikinivolatabu me baleta na yalololoma i Jiova?
18 Na yalololoma i Jiova “sa roboti vuravura,” qai dua na ka na noda vakavinavinakataka na itovo oqo ni Kalou! (Same 119:64) Eda duavata kina kei na qaqanisere e taleva vakavica na daunisame: “Me ra ia mada na vakavinavinaka vei Jiova e na vuku ni nona yalololoma, kei na nona cakacaka mana vei ira na luve ni tamata!” (Same 107:8, 15, 21, 31) Eda reki ni dau yalololoma o Jiova vei ira na nona tamata era vakadonui—se yalololoma vei ira vakailawalawa se vei ira na tamata yadua. Ena nona masu, a cavuti Jiova kina na parofita o Taniela me “Kalou levu ka rerevaki, ka vakabauta tiko na veiyalayalati kei na loloma [se, “yalololoma,” NW] vei ira sa lomani koya, kei ira sa vakabauta na nona vunau.” (Taniela 9:4) O Tui Tevita a masuta: “Me tu ga na nomuni yalololoma vei ira sa kilai kemuni.” (Same 36:10) Eda vakavinavinaka dina ni dau yalololoma o Jiova vei ira na nona tamata!—1 Tui 8:23; 1 Veigauna 17:13.
19. Na taro cava soti ena qai veivosakitaki ena ulutaga e tarava?
19 Io, eda kalougata dina nida okati meda tamata i Jiova! Eda sega wale ga ni vakila na loloma i Jiova e vakaraitaki raraba vei keda kece na kawatamata, eda marautaka tale ga na veika eda dui vakalougatataki yadudua kina e vu mai na yalololoma i koya na Tamada vakalomalagi. (Joni 3:16) Qai dau yaga vakalevu vei keda na itovo talei oqo i Jiova nida sotava na leqa. (Same 36:7) Ia eda na vakatotomuria vakacava na yalololoma ni Kalou o Jiova? Eda sa dui vakaitovotaka tiko beka na itovo totoka oya? Na taro oqo kei na so tale ena qai veivosakitaki ena ulutaga e tarava.
O se Nanuma Tiko?
• Na cava eda sa vulica rawa me baleta na vosa vakaiperiu e vakadewataki me “yalololoma”?
• E duidui vakacava na yalololoma mai na loloma kei na yalodina?
• Ena sala cava soti a yalololoma kina o Jiova vei Loti, Eparama, kei Josefa?
• Na cava eda nuidei kina nida raica na yalololoma i Jiova ena veigauna sa oti?
[iYaloyalo ena tabana e 13]
O kila se a yalololoma vakacava vei Loti na Kalou?
[iYaloyalo ena tabana e 15]
Ena vuku ni nona yalololoma, a dusimaka kina o Jiova na dauveiqaravi i Eparama ena ka me cakava
[iYaloyalo ena tabana e 16]
A yalololoma vei Josefa o Jiova ena nona taqomaki koya