Me Lewa na Yamemu “Nai Vakavuvuli ni Loloma [“Yalololoma,” NW]”
“Sa vosa vakavuku na gusuna; ia nai vakavuvuli ni loloma [“yalololoma,” NW] sa tiko e na yamena.”—VKAI. 31:26.
1, 2. (a) Na itovo cava era uqeti mera bucina na dausokalou i Jiova? (b) Na cava ena veivosakitaki ena ulutaga qo?
E DUA na itukutuku bibi a soli vei Tui Lemueli ena gauna makawa, a solia vua o tinana, qo e baleta tiko na ivakatagedegede ni dua na yalewa vakawati vinaka. A tukuni vua: ‘Sa vosa vakavuku na gusuna; ia na ivakavuvuli ni yalololoma sa tiko ena yamena.’ (Vkai. 31:1, 10, 26) Na yalololoma e gadrevi vua e dua na yalewa yalomatua kei ira kece era via vakamarautaka na Kalou o Jiova. (Wilika Vosa Vakaibalebale 19:22.) E dodonu me laurai na yalololoma ena ka era dau tukuna na dausokalou dina.
2 Na cava na yalololoma? Me vakaraitaki vei cei? Na cava ena uqeti keda meda bucina ‘na ivakavuvuli ni yalololoma’ ena ka eda dau tukuna? Nida cakava qori, ena tara vakacava na noda veimaliwai kei ira na noda vuvale kei ira na tacida lotu vaKarisito?
Na Loloma Dina e Uqeta na Veikauaitaki
3, 4. (a) Na cava na ibalebale ni yalololoma? (b) E duidui vakacava na yalololoma mai na ivakarau ni veikauaitaki eda dau vakaraitaka na tamata?
3 Na yalololoma e okati kina na loloma kei na veikauaitaki. Ni vauci tiko kina na veikauaitaki, eda na kauaitaki ira kina eso ena noda dau veivuke kei na noda vosa ena veinanumi. Ni vauci tale tiko ga kina na loloma, kena ibalebale ena vinakati kina meda dau kauaitaka na nodra tiko vinaka eso nida lomani ira. Ia na ibalebale dina ni yalololoma e sega ni veikauaitaki ga e vu mai ena loloma. E kena ibalebale ga oya, na noda veikauaitaki dina mai vu ni lomada da qai yalodina vua e dua me yacova sara ni sa rawati na inaki ni noda veikauaitaki.
4 Ena dua tale na vakasama, na yalololoma e duidui mai na veikauaitaki. Na ivakarau ni noda dau veikauaitaki na tamata e rawa ni vakaraitaki vei ira mada ga eda sega ni kila. Era vakaraitaka na veikauaitaki va qo o ira na vakaitikotiko ena yanuyanu o Melita vua na yapositolo o Paula kei ira na le 275 era a vodo tiko kei koya ena waqa a voca—era se sega mada ga ni bau sota vakadua. (Caka. 27:37–28:2) Ena yasana adua, na yalololoma e vauci rau vata ena yalodina e rua rau sa veikilai rawa tu.a Qo na ka era a cakava na kai Kenaiti “vei ira kecega na Isireli ni ra sa lako cake mai Ijipita.”—1 Sam. 15:6.
E Bibi na Vakasama Vakatitobu kei na Masu
5. Na cava ena uqeti keda meda lewa kina vakamatau na yameda?
5 E sega ni rawarawa na kena dau vakaraitaki na yalololoma ina ka eda tukuna. E vola kina na tisaipeli o Jemesa me baleta na yame: “E sega ni dua na tamata e vakamanoataka rawa. E sega ni lewai rawa qai dau veivakaleqai, e sinai ena ka gaga e veivakamatei.” (Jeme. 3:8) Na cava ena uqeti keda meda lewa kina vakamatau na tikiniyagoda dredre qo? Eda na kila qo mai na ka a tukuna o Jisu vei ira na iliuliu ni lotu ena nona gauna: “Ni na cavuta ga na gusumudou na ka e sinai tu e lomamudou.” (Maciu 12:34) Me rawa ni lewa na yameda na yalololoma, e gadrevi meda bucina gona na itovo qo e lomada. Meda raica mada se na uqeti keda vakacava na vakasama vakatitobu kei na masu meda cakava rawa kina qo.
6. Na cava meda vakananuma da qai vakavinavinakataka kina na yalololoma i Jiova?
6 E tukuna na iVolatabu ni o Jiova na Kalou e “levu na nona yalovinaka [“yalololoma,” NW].” (Lako 34:6) E lagata na daunisame: “Sa roboti vuravura, Jiova, na nomuni yalololoma.” (Same 119:64) E levu na itukutuku ena iVolatabu e baleta na nona dau yalololoma o Jiova vei ira na dau sokalou vua. Na noda qara gona na gauna meda vakananuma da qai vakavinavinakataka kina na nona ‘ivalavala o Jiova,’ ena uqeti keda meda bucina na itovo vakalou qo.—Wilika Same 77:12.
7, 8. (a) E vakaraitaka vakacava o Jiova na nona yalololoma vei Loti kei na nona vuvale? (b) Na cava a vakila o Tevita ni a vakaraitaki vua na yalololoma ni Kalou?
7 Me kena ivakaraitaki, vakasamataka mada na nona vakabulai Loti na vugoi Eparama kei na nona vuvale o Jiova, qo na gauna a vakarusa kina na koro ratou a vakaitikotiko kina, o Sotoma. Ni sa voleka na gauna ni veivakarusai, a vakadreti Loti na agilosi a lai rai yani vua me ratou biuta totolo vakavuvale na koro. E tukuna na iVolatabu: “Ia ni sa vakaberabera ko koya, erau a taura na ligana na [agilosi], kei na liga i watina, kei na ligadrau na luvena yalewa; ka ni sa lomani koya na Kalou: a rau a kauta yani, ka laiva e nai bili ni koro.” E uqeta sara ga na lomada na noda vakasamataka na veivakabulai qo da qai kila kina ni oya na ivakaraitaki ni nona yalololoma na Kalou.—Vkte. 19:16, 19.
8 Vakasamataka tale ga na ivakaraitaki i Tui Tevita e Isireli makawa, ena nona lagata: “O [Jiova] sa bokoca na nomui valavala ca kecega, o koya sa vakabulai iko mai na kemu mate kecega.” Dua na ka nona marau o Tevita ni a vosoti na nona ivalavala ca kei Pacisepa! A tukuna kina ena nona vakacaucautaki Jiova: “Me vaka na kena cecere ki vuravura ko lomalagi, sa vakakina na kena levu ni nona yalololoma vei ira era sa rerevaki koya.” (Same 103:3, 11) Na noda vakasamataka vakatitobu na veika qo kei na so tale na itukutuku ena iVolatabu, eda vakavinavinakataka kina mai vu ni lomada na nona yalololoma o Jiova, qai uqeti meda vakalagilagi koya da qai vakavinavinakataki koya. Na levu ga ni noda vakavinavinaka mai vu ni lomada, na levu tale ga ni noda via vakatotomuria na Kalou dina.—Efeso 5:1.
9. Na cava na vuna vinaka mera vakaraitaka kina na dau sokalou vei Jiova na yalololoma ena nodra bula e veisiga?
9 Na iVolatabu e tu kina na ivakaraitaki ni nona dau yalololoma o Jiova—qo na nona loloma dina vei ira e sa vinaka tu na nodra veiwekani kei koya. Ia vakacava o ira era sega ni veiwekani va qo kei na Kalou bula? E sega ni dau kauaitaki ira o Jiova? Sega. “E dau yalovinaka [na Kalou] vei ira na sega ni dau vakavinavinaka kei ira na tamata ca,” e tukuna na Luke 6:35. “Ni dau vakacabea na matanisiga vei ira na tamata ca kei na tamata vinaka, e vakatauca tale ga na uca vei ira na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.” (Maciu 5:45) Ni bera nida mai vulica na ka dina da qai bulataka, e dau kauaitaki keda tu ga na Kalou me vaka ga na nona dau vakaraitaka vei keda na kawatamata. Ia nida sokaloutaki koya, sa mai vakaraitaka kina o koya na nona loloma dina—nona yalololoma e sega ni veisau. (Wilika Aisea 54:10.) Eda marautaka dina qo! Qo e dua tale ga na vuna vinaka meda vakaraitaka kina na yalololoma ena ka eda dau tukuna kei na veika tale eso ena noda bula e veisiga!
10. Na cava e yaga kina na masu ke da vinakata me tiki ni noda bula na yalololoma?
10 E dua na ka talei e rawa ni uqeti keda meda bucina kina na yalololoma, oya na masu. Ni loloma kei na veikauaitaki e tiki ni yalololoma, e itovo e umani tiko ena vua ni yalo tabu i Jiova. (Kala. 5:22) Eda rawa ni bucina na yalololoma e lomada ena noda vakalaiva me dusimaki keda na yalo tabu. Na sala duadua ga eda rawa ni vakila kina na yalo tabu i Jiova, oya na noda kerea ena masu. (Luke 11:13) E veiganiti kina meda kerea wasoma na yalo tabu ni Kalou da qai ciqoma na kena veidusimaki. Io, ke da vinakata me tiko na ivakavuvuli ni yalololoma ena yameda, ena yaga sara vakalevu na vakasama vakatitobu kei na masu.
Me Vakilai ena Nodra Veivosaki na Veiwatini
11. (a) Eda kila vakacava ni o Jiova e namaka vei ira na tagane vakawati mera dau yalololoma vei watidra? (b) Na sala cava ena rawa ni uqeti tagane kina na ivakavuvuli ni yalololoma me tarova kina na yamena?
11 E uqeti ira na tagane vakawati o Paula: “Ni lomani ira tiko ga na watimuni me vaka ga nona lomana na ivavakoso na Karisito qai solia kina nona bula.” (Efeso 5:25) E tukuna tale vei ira o Paula na ka a tukuna o Jiova vei Atama kei Ivi, ena nona vola: “Ena biuti tamana kina kei tinana o tagane me kabiti watina me rau sa na dua ga na yago.” (Efeso 5:31) E matata e ke ni o Jiova e namaka vei ira na tagane vakawati mera yalodina tiko ga vei watidra, ra qai yalololoma tiko ga. Na tagane vakawati e dau loloma dina, ena sega ni vakaraitaka na cala i watina e matanalevu se tukuna na ka me vakalolovirataki watina kina, ia ena marautaka ga me vakacaucautaki koya. (Vkai. 31:28) Ke mani yaco eso na leqa ena vakawati, ena uqeti tagane na yalololoma me tarova kina na yamena me kua ni vakamaduataki watina.
12. Ena vakaraitaka vakacava na yalewa vakawati ni tiko na ivakavuvuli ni yalololoma e yamena?
12 Na ivakavuvuli ni yalololoma e dodonu tale ga me tiko vua na yalewa vakawati. E sega ni dodonu me vakamuai na nona ivosavosa ena yalo ni vuravura. Ni “dokai watina vakalevu,” ena tukuna ga na ka vinaka me baleti watina nira tiko vakalewe levu qai dokai koya vakalevu me vaka ga era dau cakava vei watina eso tale. (Efeso 5:33) Ni sega ni vinakata me ratou beci tamadratou na gone, ena sega ni vakaraitaka e matadratou na nona sega ni duavata kei watina se taroga na nona vakatulewa. Ena qai cakava qo ni rau tiko taurua ga. E tukuna na iVolatabu: “O ira na yalewa vuku era sa dui tara cake na nona vale.” (Vkai. 14:1) Ena vanua marautaki na nona vale qai ivakavakacegu vei ira nona vuvale kece.
13. Na vanua cava e dodonu me vakabibitaki sara ga kina na ivakavuvuli ni yalololoma, ena rawa vakacava qo?
13 Ni rau tiko taurua mada ga ena nodrau lomanivale na veiwatini, e dodonu me rau dau veivosaki tiko ga ena veidokai. E vola o Paula: “Moni biuta tani na ka kece qo, na yalokatakata, na cudrucudru, na ivakarau ca, na vosavakacaca, kei na vosa vakasisila mai gusumuni.” E qai kuria: “Moni vakaisulu ena yalo ni veikauaitaki dina, yalololoma, yalomalumalumu, yalomalua, kei na vosota vakadede. . . . Moni sulumaka na loloma ni qo na ivau vinaka duadua ni duavata.” (Kolo. 3:8, 12-14) Ni matau vei ira na gone na nodra dau rogoca na vosa e tau ena loloma kei na veikauaitaki, era na sega wale ga ni vinaka kina, ia era rawa sara ga ni vakatotomuria na iwalewale ni nodra veivosaki nodra itubutubu.
14. Na sala cava era na vakayagataka kina na ulunivuvale na yamedra mera vakacegui ira kina na nodra lewenivuvale?
14 E vola na daunisame me baleti Jiova: “Me vakacegui au na nomuni yalololoma.” (Same 119:76) Dua na sala vinaka e dau vakacegui ira kina na nona tamata o Jiova, oya na nona dau vakarautaka na ivakasala kei na veidusimaki. (Same 119:105) E yaga vakacava vei ira na ulunivuvale na nona ivakaraitaki na Tamada vakalomalagi, ra qai vakayagataka vakacava na yamedra me vakacegui ira na nodra lewenivuvale? E rawa nira cakava qo ena nodra vakarautaka na ivakasala e yaga kei na veivakauqeti. Koya gona, na Sokalou Vakavuvale ena yakavi e gauna vinaka me kunei kina na iyau vakayalo!—Vkai. 24:4.
Lomani Ira Dina na Noda iTokani Vakabauta Vata
15. Era vakayagataka vakacava na yamedra na qase ni ivavakoso kei na so tale na matua vakayalo me taqomaki kina na ivavakoso?
15 A masuta o Tui Tevita: “Me maroroi au tikoga na nomuni loloma [“yalololoma,” NW] kei na nomuni dina.” (Same 40:11) E rawa vakacava nira vakatotomuri Jiova ena tikina qo na qase ni ivavakoso vaKarisito kei na so tale era matua vakayalo? E ivakaraitaki dina sara ga ni yalololoma na noda vakayagataka na yameda me salasalavata kei na itukutuku vakaivolatabu.—Vkai. 17:17.
16, 17. Na cava eso na sala eda rawa ni vakaraitaka kina ni tiko na ivakavuvuli ni yalololoma ena ka eda dau tukuna?
16 Na cava meda cakava ke dua na lotu vaKarisito e cakava tiko e dua na ka e veisaqasaqa kei na ivakavuvuli vakaivolatabu? Ena uqeti keda beka na yalololoma meda vakayagataka na yameda meda vakadodonutaki koya kina? (Same 141:5) Ke da kila e dua na cala bibi e vakayacora e dua eda vakabauta vata, ena uqeti keda na loloma dina meda lai uqeti koya me “kacivi ira na qase ni ivavakoso” me rawa nira “masulaki koya, ra qai lumuti koya ena waiwai ena yaca i Jiova.” (Jeme. 5:14) Ke sega ni lai raici ratou na qase o koya e cala, ia da qai sega tale ga ni lai vakaraitaka, qo e dusia nida sega ni yalololoma. Eso era maliwai keda era rairai yalolailai tu, era galili, e vakararawataki ira tu na nodra nanuma nira tawayaga, se ra bikai tu ena rarawa. E dua na sala vinaka eda na vakaraitaka kina ni tiko na ivakavuvuli ni yalololoma e yameda, oya na noda “vosa vakayalovinaka vei ira na yalolailai.”—1 Ces. 5:14.
17 Na cava meda cakava ke ra vakatetea tiko na meca ni Kalou na itukutuku e sega na kena ivakadinadina me baleta e dua na tacida? Mai na noda via lai vakataroga na nona yalodina na tacida, e dodonu meda kua ga ni tukuna kina e dua na ka. E vinaka meda tarogi koya ga e veibeitaki, ke yalorawarawa me vakadeitaka na dina ni nona itukutuku. Ke ra via kila na meca ni Kalou na vanua era tu kina na tacida vaKarisito mera vakaleqai ira kina, na noda lomani ira dina na tacida eda na sega ni vakaraitaka kina na kedra itukutuku.—Vkai. 18:24.
“Ena Kunea na Bula” o Koya e ‘Yalololoma’
18, 19. Na cava me kua kina ni yali na ivakavuvuli ni yalololoma mai na yameda ena noda veimaliwai kei ira eda vakabauta vata?
18 E dodonu me laurai na loloma dina ena noda veimaliwai kei ira eda sokaloutaki Jiova vata. Ena ituvaki dredre mada ga, me kua ni yali na ivakavuvuli ni yalololoma ena yameda. A sega ni marautaka o Jiova na nodra yalololoma na luve i Isireli oya ‘ni a vaka na tegu sa yali sara ena mataka caca.’ (Osea 6:4, 6) Ia ena yasana adua, o Jiova e dau marautaka na ivakarau ni yalololoma e caka wasoma. Vakasamataka mada na sala e vakalougatataki ira kina era vinakata mera muria.
19 E volai ena Vosa Vakaibalebale 21:21: “O koya sa muria nai valavala dodonu kei na loloma [“yalololoma,” NW], sa na kunea na bula, kei nai valavala dodonu, kei na vakarokoroko.” Na veivakalougatataki ena vakila e dua, ena rawata kina na bula—ena sega ni lekaleka ga ia ena tawamudu. Ena vukei koya o Jiova me “taura matua kina na bula dina.” (1 Tim. 6:12, 19) O koya gona, meda ‘ia nai valavala ni yalololoma.’—Saka. 7:9.
[iVakamacala e ra]
a Me ikuri ni ka me baleta na duidui ni yalololoma mai na yalodina, loloma kei na veikauaitaki, raica Na Vale ni Vakatawa ni 15 Me, 2002, tabana e 12-13, 18-19.
Vakamacalataka Mada
• O na vakamacalataka vakacava na yalololoma?
• Na cava ena uqeti keda me tiko na ivakavuvuli ni yalololoma e yameda?
• Era na vakaraitaka vakacava na veiwatini na loloma dina ena nodra dau veivosaki?
• Na cava e vakaraitaka ni uqeta na ivakavuvuli ni yalololoma na ka eda tukuna ena noda veimaliwai kei ira na tacida vakayalo?
[iYaloyalo ena tabana e 23]
A vakacaucautaka o Tevita nona yalololoma o Jiova
[iYaloyalo ena tabana e 24]
E dau caka wasoma nomu Sokalou Vakavuvale ena yakavi?