Baliskaron Bala sang Isa ka Bag-o nga Katekismo ang Lakat sang mga Hitabo?
Sang koresponsal sang Magmata! sa Italya
“ISA ka katekismo Para sa Tuig 2000,” “Ang Listahan sang Bag-o nga mga Sala,” “Bag-o nga Laragway Para sa Iglesia”—pila ini sang mga ulong-dinalan kasan-o lang sa mga pamantalaan sang Italya tuhoy sa bag-o nga Catechism of the Catholic Church, nga sa karon nabalhag na sa Pranses, Italyano, kag Espanyol. Sa Italya ang binaligyaan sa katekismo nakalab-ot sa 110,000 ka kopya sa wala pa sing tatlo ka semana. Sa pagkamatuod, sa isa ka Katoliko nga pungsod nga may halos 58 milyones ka tawo, ina nga kadamuon indi tanto kataas. Ang isa ka Italyano nga manunulat nagsiling nga ang bisan sin-o nga magbakal sini nga “nagapangita lamang sing isa ka katalogo sang bag-o nga mga sala” “mapaslawan” gid.
Sang Disiembre 7, 1992, opisyal nga ginpresentar ni Papa Juan Paulo II ang 450-pahina nga libro nga iya gintawag nga isa ka “sumaryo sang Katoliko nga pagtuluuhan kag moralidad.” Kapin sa anom ka tuig nga ginliwatliwat ini, nga may pagmulay sang mga Katoliko mismo, agod mapatubas ini nga tomo. Natural, ginatudlo sini gihapon ang misteryo sang Cristiandad “tuhoy sa Labing Balaan nga Trinidad . . . , ang sentro nga misteryo sang pagtuluuhan.” Nagasiling man ini nga ang “tagsa ka espirituwal nga kalag direkta nga gintuga sang Dios . . . , kag ini dimamalatyon.” (Ipaanggid ang 1 Corinto 15:28; Mateo 24:36; tan-awa man ang Ezequiel 18:4, 20.) Apang ngaa ginhunahuna nga kinahanglanon ang isa ka bag-o nga katekismo?
Ang isa ka Katoliko nga eskolar nagsulat: “Madamo nga katekismo nga ginbalhag sang mga sentro sang diocesi para sa katekismo ang gindalidali lamang, puno sing mga sayop kag mga pagpasobra sa mga doktrina.” Apang gingamit ini sing tinuig sa pagtudlo sa matutom nga mga Katoliko. Ang Katoliko nga publikasyon nga La Civiltà Cattolica nagsiling nga ang katuyuan sang bag-o nga teksto amo ang paghatag sing “isa ka importante nga bulig sa paggarantiya sang paghiusa sang pagtuluuhan,” nga gintay-ug sining nagliligad nga mga dekada. Ang papa mismo nagsiling: “Indi mahapos tan-awon kon ano nga mga butang ang pahanabuon sining katekismo. Apang, . . . mahimo ini mangin isa ka mapuslanon, mabungahon nga instrumento para sa madalom pa nga ihibalo kag isa ka masaligan nga espirituwal kag moral nga pagbag-o.”
Amo gid ayhan sina ang matabo? Ayuhon ayhan sining katekismo ang indi paghiusa sang mga Katoliko? Ining mga pagbinahinbahin nangin kitaon ilabi na sa reaksion sang mga Katoliko sa bug-os nga kalibutan sa mga hulusayon subong sang aborsion, kontrasepsion, teolohiya sang kahilwayan, kag pagpakigbahin sa ginatawag nga matarong nga mga inaway (bisan pa nagresulta ini sa pagpinatyanay sang mga Katoliko). Sa mataastaas nga bahin, ang indi pag-ugyunay kag pagbinahinbahin nagatubo sa ulot sang karon gamhanan nga Opus Dei, nga ginasakdag sang papa kag sang madamo nga mabaskog nga mga katapo sang hirarkiya, kag sang mga Jesuita, nga karon wala na ginakahamut-an sang papa.
Bag-uhon ayhan sining katekismo ang tagipusuon kag ang paggawi sang linibo ka Italyano nga mga lider sa politika kag sa negosyo nga nadalahig sining karon lang sa kagarukan kag mga iskandalo? Daw ano gid ka daku ang mangin epekto sining dokumento sa paggawi sang nagagahom nga kadalagkuan sa Italya? Kon mapaslawan ini sa pagpabag-o sang moralidad sang nagagahom nga klase, paano maimpluwensiahan ang kinaandan nga mga Katoliko? Sanglit ang tomo may 450 ka pahina—kag ang pagbasa indi amo ang labing popular nga hilikuton sang masa—mapaabot bala ang isa ka dayon nga epekto sa paggawi?