უბედურება მასობრივ ხასიათს ღებულობს
რობერტი მხოლოდ 11 წლის იყო, როცა გაუქმებული ხიდის ქვეშ პირქვე დაგდებული იპოვეს. კეფაზე ორი ნატყვიარი აჩნდა. ფიქრობდნენ, რომ ის თავისივე ახალგაზრდული ბანდის წევრებმა მოკლეს. თხუთმეტი წლის ალექსის ბანდის წევრობისკენ უბიძგებდნენ და, ალბათ, ნაადრევადაც უთხრიდნენ სამარეს. მაგრამ როცა თავისი მეგობრის სიკვდილი იხილა, გაიფიქრა: „არ მინდა, მეც ასე დავასრულო სიცოცხლე“.
ქუჩის მძვინვარე ბანდები, რომლებიც ერთ დროს დაკავშირებული იყვნენ ლოს-ანჯელესის საყოველთაოდ ცნობილ ბანდებთან „ბლადზ“ და „კრიპს“, დღეს მთელ მსოფლიოს მოედნენ. მაგრამ სადაც არ უნდა იყვნენ, ბანდები საოცრად გვანან ერთმანეთს.
მე-20 საუკუნის 50-იან წლებში მთელი მსოფლიო შეძრა ინგლისის ბანდამ „ტედი ბოიზმა“. ლონდონის გაზეთ „ტაიმში“ ნათქვამი იყო, რომ ამ ბანდის წევრები ნაჯახებს, დანებს, ველოსიპედის ჯაჭვებსა და სხვა იარაღებს იყენებდნენ უდანაშაულო ადამიანების „დასასახიჩრებლად“. დანებით ჩხუბობდნენ, კაფეებსა და ყავახანებში ყველაფერს ამსხვრევდნენ“. ხალხს გადაეკიდებოდნენ, ძარცვავდნენ, სცემდნენ და კლავდნენ კიდეც.
ჰამბურგის (გერმანია) გაზეთი იუწყებოდა, რომ ამას წინათ „დისკოთეკისა თუ შინისკენ მიმავალ“ ახალგაზრდებს თავს დაესხნენ ბანდიტები, რომლებსაც თან ჰქონდათ „ბეისბოლის ტეფელები, დანები და პისტოლეტები“ (Die Welt). მიუნხენის ერთ გაზეთში აღნიშნული იყო, რომ თავგადაპარსულები ბერლინში თავს ესხმიან სუსტ ადამიანებს — უსახლკაროებს, ხეიბრებსა და პენსიონერ ქალებს“ (Süddeutsche Zeitung).
ესპანეთში „გამოიღვიძეთ!“-ის კორესპონდენტის ცნობით, მოზარდთა ბანდებთან დაკავშირებული პრობლემა ახალია, მაგრამ სწრაფად მწვავდება. მადრიდის გაზეთში ერთი სტატია ასე იყო დასათაურებული: „თავგადაპარსულები — ახალი კოშმარი ქუჩებში“ (ABC). ყოფილმა ესპანელმა თავგადაპარსულმა თქვა, რომ ისინი სუნით ცნობდნენ „ბინძურ უცხოელებს, მეძავებსა და ჰომოსექსუალისტებს“. მან ისიც დაუმატა, რომ „ჩალის ფასი ჰქონდა ღამეს ძალადობის გარეშე“.
სამხრეთ აფრიკის ერთ გაზეთში აღნიშნული იყო, რომ იქ ძალმომრეობითი დამნაშავეობა უმეტეს წილად „მოძალადე ბანდების შედეგია“ (Cape Times). კეიპტაუნში გამოცემულ ერთ წიგნში ნათქვამია, რომ სამხრეთ აფრიკის ბანდებმა ეკონომიკურად შედარებით ჩამორჩენილ დაბებში დაიწყეს „პარაზიტობა“, ისინი „ძარცვავდნენ და აუპატიურებდნენ თავიანთივე ჯგუფის წევრებს, მუშტი-კრივს მართავდნენ ქუჩებსა და მაღაზიებში, აუპატიურებდნენ ქალებს“.
ბრაზილიურ გაზეთში აღნიშნული იყო, რომ იქ „ბანდების რაოდენობა ელვის სისწრაფით იზრდება“ (O Estado de S. Paulo). მასში ასევე ნათქვამი იყო, რომ ბანდები თავს ესხმოდნენ მოწინააღმდეგე ბანდებს, შეძლებულ ახალგაზრდებს, სხვა რასის წარმომადგენლებსა და სამუშაოდ ჩასულ ღარიბებს. გაზეთი აგრეთვე იუწყებოდა, რომ ერთ დღეს რამდენიმე ბანდამ ორგანიზებული თავდასხმები მოაწყო, „პლაჟზე მყოფი ხალხი გაძარცვა. . . ურთიერთშორის ბრძოლა გააჩაღა“ და რიო-დე-ჟანეიროს მთავარი ქუჩა „საომარ ზონად“ აქცია. ბრაზილიიდან სხვა ცნობა გვატყობინებს, რომ ბანდების რაოდენობა იზრდება არა მხოლოდ ისეთ დიდ ქალაქებში, როგორიცაა სან-პაულუ და რიო-დე-ჟანეირო, არამედ შედარებით პატარა ქალაქებშიც.
1995 წელს კანადის გაზეთში აღნიშნული იყო, რომ, პოლიციის ვარაუდით, უინიპეგში (კანადა) სულ მცირე რვა აქტიური ბანდა მაინც არსებობდა (Maclean’s). აშშ-ს გაზეთში დაიბეჭდა იმ ბანდიტების სურათები, რომლებმაც ინდიელთა იზოლირებულ რეზერვაციაში (სამხრეთ-დასავლეთი ამერიკა) ჩაცმულობის სტილი შეიტანეს და იქაურობა წარწერებით ააჭრელეს.
გასულ წელს ნიუ-იორკში მრავალი ბანდიტური თავდასხმა მოხდა. ამბობდნენ, რომ მათში მონაწილეობას ღებულობდნენ ლოს-ანჯელესში თავიდანვე განთქმული ბანდიტები — „ბლადზისა„ და „კრიპსის“ წევრები. როგორც ნიუ-იორკის მერი გვატყობინებს, ივლისიდან სექტემბრამდე პოლიციამ 702 ბანდიტი დააპატიმრა.
ეს პრობლემა უკვე არა მხოლოდ დიდი ქალაქებისთვისაა დამახასიათებელი. ერთ-ერთი გაზეთი, რომელიც აშშ-ს ცენტრალურ ნაწილში გამოდის, იუწყებოდა, რომ „მოზარდთა შორის იმატა ძალადობამ, ნარკომანიამ და სასოწარკვეთილებამ“ (Quad–City Times).
გულშემზარავი უბედურება
როგორც ამბობენ, ჩამოყალიბებამდე ერთი ბანდა მხოლოდ მეგობრების ჯგუფს წარმოადგენდა. მაგრამ მისი ლიდერის რეპუტაციის ზრდასთან ერთად ძალადობაც იზრდებოდა. ბანდის ლიდერი ბებიასთან ცხოვრობდა; მათ სახლი არაერთხელ დაცხრილეს, თანაც მაშინ, როცა ბებია შინ იყო. როგორც გაზეთი იუწყებოდა, სახლს 50-ზე მეტი ნატყვიარი აჩნდა. ეტყობა, სროლით სამაგიეროს უზღავდნენ შვილიშვილის ბანდას იმ მოქმედებების გამო, რომლებსაც მას აწერდნენ. ამასთანავე, ბანდის ლიდერის უფროსი ძმა ციხეში იჯდა ბანდიტური თავდასხმების გამო, ხოლო მისი დეიდაშვილი, რომელიც ძალადობისთვის თავის არიდების მიზნით სხვაგან გადავიდა საცხოვრებლად და მცირე ხნით დაბრუნდა სახლში, ჩამვლელი ავტოფურგონიდან მოკლეს.
ლოს-ანჯელესში ბანდიტებმა მანქანას ესროლეს და მოკლეს სამი წლის უდანაშაულო ბავშვი, რომლის დედამ და მისმა მეგობარმა იმ ქუჩაზე შეცდომით შეუხვიეს. ერთი ტყვია სკოლაში შეიჭრა და იმსხვერპლა მასწავლებელი, რომელიც ბავშვებს ასწავლიდა, თუ როგორ უნდა გამოსწორებულიყვნენ. ბანდიტების მსხვერპლი გახდა ბევრი სხვაც, რომლებსაც არავითარი კავშირი ჰქონიათ ბანდებთან. ბრუკლინში (ნიუ-იორკი) მცხოვრებ ერთ დედას სამეზობლოში ყველა იცნობდა თავისი სამწუხარო მდგომარეობის გამო — მისი სამივე ვაჟი ბანდიტების ძალადობამ იმსხვერპლა.
რა იწვევს ამ მსოფლიო უბედურებას — ახალგაზრდების ძალადობას — და როგორ შეგვიძლია დავიცვათ მისგან ჩვენი საყვარელი შვილები? როგორ იქმნება ბანდები და რატომ უერთდება მათ ამდენი ახალგაზრდა? ეს კითხვები განხილულია მომდევნო სტატიებში.
[სურათის საავტორო უფლება 3 გვერდზე]
Scott Olson/Sipa Press