რამდენად აინტერესებთ ახალგაზრდებს რელიგია?
„გამოიღვიძეთ!“-ის კორესპონდენტისგან საფრანგეთში
ზეიმზე მოსული 750 000 ახალგაზრდისთვის ეს იყო თავაწყვეტილი მხიარულების საღამო. ისინი აფრიალებდნენ დროშებს, მღეროდნენ და ტაშს უკრავდნენ. ცას ლაზერისა და ფეიერვერკის სხივები სერავდა, ხოლო მუსიკოსები ხალხს საზეიმო განწყობაზე აყენებდნენ. შექმნილი ატმოსფერო „გიგანტურ, სახელდახელოდ მოწყობილ დისკოთეკას“ ჰგავდა. ბოლოს სცენაზე გამოვიდა კაცი, ვისაც ელოდნენ და ვის გამოჩენასაც დიდი ოვაციებით შეხვდნენ.
იყო ეს რომელიმე როკ-ჯგუფის მსოფლიო ტურნეს დასაწყისი? არა. ეს იყო პარიზში ახალგაზრდა კათოლიკეთა საერთაშორისო დღეების განმავლობაში გამართული რელიგიური შეხვედრა, ხოლო კაცი სხვა არავინ იყო, თუ არა პაპი იოანე პავლე II!
ზოგს მსგავსი რელიგიური დღესასწაულებისადმი ახალგაზრდების ინტერესი შეიძლება უცნაურად მოეჩვენოს. მაგრამ ახლა მასობრივი საინფორმაციო საშუალებები ახალგაზრდებს შორის რელიგიური გამოცოცხლების შესახებ ლაპარაკობენ.
ერთი შეხედვით
შორიდან შეიძლება ისეთი შთაბეჭდილება რჩება, რომ რელიგია ყვავის. ევროპელ ახალგაზრდათა 68 პროცენტი ამბობს, რომ რომელიმე რელიგიას მიეკუთვნება, ხოლო ირლანდიაში ეს რიცხვი 90 პროცენტს აღემატება. სომხეთში, სადაც ერთ დროს მრავალი რელიგიას წარსულის გადმონაშთად მიიჩნევდა, მღვდელი ლაპარაკობდა ერთ დროს დაცარიელებული, მაგრამ ახლა სავსე ეკლესიების შესახებ: „მაოცებს ის ფაქტი, რომ რელიგია ასე იზიდავს ახალგაზრდა თაობას“.
მრავალ ქვეყანაში საინფორმაციო საშუალებები ფართოდ აშუქებს სხვადასხვა რელიგიურ და ქარიზმატულ სექტაში ახალგაზრდების გაერთიანების ფაქტს. ზემოთ მოხსენიებულის მსგავსი რელიგიური დღესასწაულები პოპულარულია. მაგრამ რას ვხედავთ, როდესაც საკითხში ცოტა ღრმად ვიხედებით?
მეტი ყურადღებით დაკვირვება
მეტი ყურადღებით დაკვირვება ცხადყოფს, რომ 1967 წელს ფრანგი ახალგაზრდების 81 პროცენტს სწამდა ღმერთი, ხოლო 1997 წელს პროცენტული მაჩვენებელი თითქმის ორჯერ შემცირდა. მთლიანად ევროპაში ახალგაზრდების მხოლოდ 28 პროცენტს სწამს ცოცხალი ღმერთი. ამიტომ გასაკვირი არ არის, რომ ახალგაზრდა ევროპელთა მხოლოდ 12 პროცენტი ლოცულობს ხშირად. როგორ ირეკლება ეს რელიგიის მიმართ ახალგაზრდების თვალსაზრისზე?
დანიაში ახალგაზრდების 90 პროცენტი ამბობს, რომ ეროვნული ეკლესიის წევრები არიან, მაგრამ აქედან მხოლოდ 3 პროცენტი აღიარებს საკუთარ თავს აქტიურ წევრად. 1997 წელს საფრანგეთის კათოლიკურ გაზეთ „კრუას“ (La Croix) მიერ ჩატარებულმა გამოკითხვამ ცხადყო, რომ ფრანგი ახალგაზრდების 70 პროცენტის ცხოვრებაში რელიგია არავითარ როლს არ ასრულებს. ამათგან სამი მეოთხედი მნიშვნელობას ანიჭებს უფრო ცხოვრებისეულ გამოცდილებას, ვიდრე რელიგიურ მოძღვრებას. იმავეს თქმა შეიძლება ევროპის ქვეყნებიდან უმეტესობის შესახებ.
რატომ უვლიან გვერდს ახალგაზრდები ეკლესიებს? მათ უმეტესობას ძირითადი რელიგიური მიმდინარეობები ნდობას არ უნერგავს. მაგალითად, საფრანგეთში ახალგაზრდების უმრავლესობის აზრით რელიგიაა მსოფლიო დაყოფის მიზეზი. გარდა ამისა, ჩვეულებრივია, ახალგაზრდებს შორის წააწყდე ისეთ აზრს, როგორიც 15 წლის ჰიუდიტს, ესპანელ კათოლიკეს, აქვს. მან თქვა: „არ ვეთანხმები ზნეობის შესახებ ეკლესიის თვალსაზრისს“. მსგავსად ამისა, 20 წლის ტაივანელი ჯოზეფისთვის რელიგია „მეტისმეტად ტრადიციულია“. მაგრამ, თუ ახალგაზრდების უმეტესობა არ ეთანხმება საკუთარი რელიგიის მოძღვრებას, მაშ, რა სწამთ მათ?
გემოვნების მიხედვით რელიგიის არჩევა
ახლა ახალგაზრდები, ჩვეულებრივ, რელიგიურ მრწამსს ისე ირჩევენ, როგორც მენიუდან რომელიმე კერძს. ერთმა ჟურნალმა ამას რელიგიის „გემოვნების მიხედვით არჩევა“ უწოდა. კათოლიკურმა ჟურნალმა ეს „რელიგიების ვიტრინაში დათვალიერებას“ შეადარა. შეხედულებები, რომლებიც ადრე ძველმოდური იყო, ახლა საყოველთაოდაა აღიარებული. ამგვარად, ევროპაში ახალგაზრდების დაახლოებით 33 პროცენტს სწამს ბედნიერების მომტანი ამულეტების, 40 პროცენტს სჯერა, რომ მკითხავებს შეუძლიათ მომავლის ამოცნობა, 27 პროცენტს კი სწამს, რომ ვარსკვლავები გავლენას ახდენენ ადამიანების ცხოვრებაზე. გარდასახვის იდეები ახლა მრავალი ევროპელი ახალგაზრდის მრწამსის შემადგენელი ნაწილია.
იმდენად მრავალფეროვანი რელიგიური მრწამსი არსებობს, რომ ახალგაზრდებს გემოვნების შესაბამისად შეუძლიათ გარკვეული იდეების არჩევა. ცოტასღა თუ სჯერა, რომ მხოლოდ ერთ რელიგიაშია ჭეშმარიტება. ახალგაზრდებს, რომლებიც თავიანთი სურვილისამებრ ირჩევენ იდეებს, რელიგიებს შორის განსხვავებები ნაკლებად აღელვებთ. ამგვარად, სოციოლოგები ახლა ლაპარაკობენ ტრადიციული მრწამსის „მზარდ მოსპობაზე“ ან „საერთო განადგურებაზე“. როგორია ასეთი სულიერი გარემოს შექმნაზე ტრადიციული რელიგიების რეაქცია?
რელიგია ახალგაზრდების ძიებაში
რელიგიებისთვის ახალგაზრდების მიზიდვა ადვილი არ არის. ერთმა ფრანგმა მღვდელმა პარიზში ახალგაზრდა კათოლიკეთა მსოფლიო დღის დღესასწაულის შესახებ იკითხა: „საიდან მოვიდნენ ეს ახალგაზრდები? ჩემს ეკლესიებში არც ერთი ახალგაზრდა არ დადის. მე იქ არასდროს მინახავს ისინი“. ახალგაზრდების ყურადღების მიზიდვისა და შენარჩუნების ძიებაში კათოლიკური ეკლესია ცვლის ცნობის წარდგენის მეთოდსა და შინაარსს.
„ეკლესია იცვლის სტილს!“ — აღნიშნა საფრანგეთის გაზეთმა „ფიგარომ“. პარიზში ახალგაზრდების მსოფლიო დღის მე-12 დღესასწაულისთვის ეკლესიამ ისეთი პიროვნებები დაიქირავა, რომლებიც გამოცდილები იყვნენ როკ-მუსიკის კონცერტის ორგანიზებაში. ასზე მეტი ქვეყნიდან ჩამოსული ახალგაზრდების გასართობად მოწყობილი იყო 300-ზე მეტი სანახაობა, ხოლო მღვდლებს განსაკუთრებული ტანსაცმელი შეუკერეს.
მრავალი რელიგია, რომლებსაც არავითარი კავშირი არა აქვთ დღევანდელ ახალგაზრდებთან, მაგრამ გრძნობს ამის აუცილებლობას, ისეთ მრწამსს ღებულობს, რომელიც ყოვლისმომცველია. ამ პოლიტიკას ირეკლავდა მიშელ დიუბოს, პარიზში ახალგაზრდების მსოფლიო დღის დღესასწაულის ორგანიზატორი მღვდლის, სიტყვები: „რასაკვირველია, ჩემი სურვილია, რომ ყველა მონათლული პიროვნება ქრისტეს ერთგული იყოს, მაგრამ, რომც არ იყვნენ, მათ თავიანთი ადგილი მაინც აქვთ ეკლესიაში“.
ახალგაზრდები პასუხების ძიებაში
ერთმა გაზეთმა პარიზში რელიგიურ დღესასწაულზე ახალგაზრდების დასწრების შესახებ თქვა, რომ ეს „რწმენის ძიების სურვილი უფრო იყო, ვიდრე რწმენის გამოძახილი“, რითაც ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტზე, რომ ახალგაზრდები ნამდვილად ეძებენ პასუხებს. გამოეხმაურა ამ სურვილს კათოლიკური ეკლესია?
რა შეგვრჩება ხელში, როდესაც ამ ზეიმს საბურველს მოვაცილებთ ანუ ყურადღებით დავაკვირდებით იმას, რასაც კათოლიკურმა გაზეთმა დიდი რელიგიური დღესასწაულის „ოპტიკური ილუზია“ უწოდა? საფრანგეთის გაზეთმა „მონდიმ“ აღნიშნა, რომ ის „ნამდვილ არსს მოკლებული“ და ზედაპირული იყო.
საჭმელი არა მარტო მიმზიდველი, არამედ ნოყიერიც უნდა იყოს. ახალგაზრდების კითხვები სიცოცხლის აზრის შესახებ სულიერად ნოყიერ პასუხებს საჭიროებს. მიმზიდველი, მაგრამ უსაფუძვლო პასუხები, რომლებსაც ახალგაზრდებს აძლევენ, მათ არ აკმაყოფილებთ.
აქვს პრაქტიკულ ღირებულებას მოკლებულ ასეთ რელიგიურ მოვლენებს დღევანდელ ახალგაზრდობაზე ხანგრძლივი გავლენა? ფრანგმა სოციოლოგმა დენიელ ერვიე-ლეჟემ აღნიშნა: „ამ სენსაციური მოვლენის საზოგადოებაზე ხანგრძლივი გავლენის შანსი არც ისე დიდია“. მაშ, სად შეუძლიათ ახალგაზრდებს თავიანთ კითხვებზე დამაკმაყოფილებელი პასუხების პოვნა?
დამაკმაყოფილებელი პასუხები
1997 წელს საფრანგეთის ჟურნალმა „პუენმა“ (Le Point) გამოაქვეყნა სტატია, რომელშიც ლაპარაკი იყო იმ სირთულეებზე, რომლებსაც ახალგაზრდები აწყდებიან. გარდა იმისა, რომ, ჩვეულებრივ, ახალგაზრდების უმეტესობას ხშირად ებადება კითხვები სიცოცხლის აზრის შესახებ, მათ ასევე ბოროტმოქმედებასა და ძალადობასთან გამკლავებაც უწევთ. შესაძლებელია ყოველივე ამის გადალახვა? ზემოხსენებული ჟურნალის ერთ-ერთ სტატიაში ნათქვამია: „30 წლის ასაკში დეივიდი საგონებელში ჩააგდო ალკოჰოლისა და ნარკოტიკების მიღებითა და არაერთხელ ჩხუბის დროს ორგანიზმისთვის მიყენებულმა ზიანმა. ცხოვრების წესის გამოსწორების შესახებ მისი სურვილის თითქოს საპასუხოდ იეჰოვას მოწმეებმა დააკაკუნეს მის კარზე. დაიწყო შესწავლა. შეიცვალა. გადაიხადა თამაშში წაგებული ფული და ყველას აუნაზღაურა თანხა, რომელიც პოკერში თაღლითობით მოიგო. ის აღარ ეწევა, არ სვამს და არც ჩხუბობს“.
სხვა ახალგაზრდების შესახებ, რომლებიც იეჰოვას მოწმეებთან სწავლობდნენ ბიბლიას, ეს სტატია აღნიშნავს: „მათ ყველა კითხვაზე მიიღეს პასუხი“. ერთმა ახალგაზრდა მოწმემ ეს მარტივად გამოხატა: „ბიბლია ჭეშმარიტებას ორი ათასი წელია ლაპარაკობს, მაშ, რატომ ვეძიო ხელმძღვანელობა სხვაგან?“
ღვთის სიტყვაში ახალგაზრდებისთვისაცაა მოცემული ცნობა. ბიბლიის პრაქტიკული რჩევა მათ დღევანდელი პრობლემების გამკლავებაში ეხმარება და იმის მტკიცე საფუძველს აძლევს, რომ სჯეროდეთ მშვიდობიანი მომავლისა და საძმოსი. ამ ცვალებად წუთისოფელში ბიბლიური იმედი „ჩვენი სულისათვის არის ღუზასავით სანდო და მტკიცე“; განგვამტკიცებს და გვანუგეშებს (ებრაელთა 6:19). იეჰოვას მოწმეებთან ბიბლიის შესწავლით ასი ათასობით ახალგაზრდამ ცხოვრების ნამდვილი აზრი იპოვა. მათ საკუთარ თავზე გამოსცადეს, თუ როგორ ცვლის ბიბლია ადამიანს, და რომ ეს ცვლილებები ზედაპირული არ არის. ბიბლიური პასუხების მიღებით ახალგაზრდები ხედავენ, რომ ნამდვილი რწმენის ძიება ჯილდოვდება.
[სურათი 12 გვერდზე]
რელიგიურმა დღესასწაულმა ათასობით ახალგაზრდა მიიზიდა პარიზში.
[სურათი 13 გვერდზე]
ახალგაზრდების საერთაშორისო დღე პარიზში — ნამდვილად რელიგიური გამოცოცხლება?