სქოლიო
a დონატიზმი IV—V საუკუნის „ქრისტიანული“ სექტა იყო. მისი მიმდევრები აცხადებდნენ, რომ საიდუმლოებებს მაშინ აქვს ძალა, როდესაც ეკლესიის მსახურები მორალურად წმინდა ცხოვრებას ეწევიან და ეკლესიამ თავისი წევრობიდან უნდა ამორიცხოს სერიოზული ცოდვის ჩამდენები. არიანელობა იყო მეოთხე საუკუნის „ქრისტიანული“ მოძრაობა, რომელიც აცხადებდა, რომ იესო ქრისტე არ არის ღვთის სწორი. არიოზი ასწავლიდა, რომ ღმერთი არის დაუსაბამო, დასაწყისის გარეშე. ძე არის ქმნილება და შეუძლებელია იყოს ღმერთი იმ გაგებით, რა გაგებითაც მამაა. ძე არ არსებობდა მარადიულად, არამედ შექმნა მამამ და მისი ნებით არსებობდა.