Meeraanermi atornerlunneqareernerup kingorna qileqqut isertukkat
„Imminut maajugeqaanga. Eqqarssaatigiuaannarpara unitsinniarlugu iliuuseqarsimasinnaagaluarlunga imaluunniit oqaatigisimasinnaagaluarlugu. Ipertuutut misigeqaanga.“ — Ann.
„Misigaanga kisimiillunga. Neriuutaaruttutut misigisaqaanga isumatsattaqalungalu. Ilaannikkut toqorusuinnalertarpunga.“ — Jill.
MEERAANERMI atornerlunneqarneq . . . meeqqap isumaanut, tarnaanut timaanullu angutaaserneq aseruutaalluinnartoq nikanarsaataalluinnartorlu. . . . Atornerlunneqarneq inuunermut tamarmut malunniuttarpoq,“ taama oqarpoq Beverly Engel atuakkami The Right to Innocence.
Meeqqat atornerlunneqarnertik assigiimmik qisuariarfigisanngilaat.a Inuttut pissutsimikkut, sungiussiniarsinnaassutsimikkut misigissutsikkullu nukeqassutsimikkut assigiinngillat. Aammattaaq meeqqap atornerluisiminut attaveqarnera, atornerluinerup annertussusia sivisussusialu, meeqqap utoqqaassusia allallu apeqqutaasarput. Atornerluineq paasineqarpat inersimasullu allat meeraq asannittumik isumassorpassuk ajoqusigaaneq assut millisinneqarsinnaavoq. Atornerlunneqartorpassuilli misigissutsimikkut annertuumik ajoqusigaasarput.
Sooq taama ajoqusiisinnaatigisoq
Bibelimi paasitinneqarpugut sooq taama atornerluineq ajoqusiisartigisoq. Nalunaajaasup oqaasii 7:7-imi ima allassimavoq: „Ilisimassutillip inoqutini qunusiarigunigit imminut sianiitsunngortissaaq.“ Tamatumani inersimasut pineqarpata takorlooriaruk peqqarniitsumik qunusiarineqarneq qanoq meeqqamut mikisumut sunniutissasoq — ingammik atornerluisoq tassaappat ataataq tatigisaq. Meeqqap ukiui siulliit misigissutsikkut anersaakkullu ineriartorneranut aalajangiisuusarput. (2 Timûtiuse 3:15) Ukiuni taakkunani naalungiarsuup ileqqussatigut killissaqarnermik inuttullu naleqassutsimik misiginera pilersarpoq. Angajoqqaaminut attaveqarnerata aammattaaq meeraq asanninnerup tatiginninnerullu suussusiannik paasisimasaqalersittarpaa. — Tussiaat 22:10.
„Tatiginninnerup ineriartornera tamanna meeqqani atornerlugaasuni akornuserneqartarpoq,“ dr. J. Patrick Gannon taama oqarpoq. Atornerluisup meeqqap tatiginninnera killuutigisarpaa namminerlu illigussutsiminik naammassinnissutigineratigut toqqissisimanera, ileqqorinnera imminullu ataqqinera tamaasa aserortarlugit.b Meeraaqqat pinngitsaalisaallutik kanngunartuliortitaanermik isumaa paasineq ajorpaat, tamangajammilli toqqissisimananngissusia, annilaarnassusia nikanarsaataassusialu misigisarpaat.
Taamaattumik meeqqanik atornerluineq tassaanerarneqarsimavoq „killuussineq ajornerpaaq“. Tamanna Jesusip apeqqutaanik eqqaasitsivoq: ’Inuup kialuunniit arlassi ernermi timiusamik qinnuigippani ujaqqamik tunissanerpaa?’ (Matîuse 7:9) Atornerluisup niviarsiaraq asanninnermik tunniusimanermillu tuninngilaa, kisianni ’ujaqqamik’ ajornerpaamik — pinngitsaaliilluni arneriffiginninnermik.
Sooq qileqqut ersigunnaarsinneqarsinnaanngitsut
Ussatit 22:6-imi ima allassimavoq: „Inuusuttoq ingerlavissaanik ajoqersuuguk, taava utoqqaliguni tamanna nigussanngilaa.“ Angajoqqaat sunniinerat soorunami inuuneq tamaat atuuttarpoq. Qanoq pisoqassava niviarsiaraq isumaqalersinniarneqarpat kinguaassiuutitigut atornerlunneqarnerminut sernissortissaqanngitsoq? Asanninnerusuusaartitamut akisilluni kanngunartuliornernik maajunnartunik tunisinissaminik ilinniartinneqarpat? Imminut minguttuutut maajuginissani ilinniarpagu? Ajornanngitsuararsuarmik inuuneq tamaat imminut aserorsaataasumik ileqqoqalernissaanik kinguneqassannginnerpa? Imaanngitsoq meeraanermi atornerlunneqartarsimaneq imminut aserorsaataasumik ileqqoqarnissamut patsisiginiarneqassammat, kisianni atornerlunneqartarsimasut misigeriaasiannut ilioriaasiannullu nassuiaataasinnaavoq.
Atornerlunneqarsimasut assigiinngitsunik malunniuteqartitsisarput, ilaatigut nikallorujussuartarnermik. Ilaat imminut pisuutittuartarput, kanngusuttaqalutik qamuunalu kamarujussuartarlutik. Allat misigittaatsunngortarput, misigissutsinik ersersitsisinnaassuseqataratik imaluunniit misigissuseqarfiginnissinnaassuseqartaratik. Amerlasuut ikioriarfissaaruttutut misigisarput imaluunniit imminut ataqqissuseeruttarlutik. Sally, akkamminit atornerlunneqarsimasoq, ima eqqaamasaqarpoq: „Kanngunartuliorfigigaanganga tamatigut misigisarpunga ikioriarfissaarullunga, nukillaarlunga, soriarsinnaananga paatsiveeruttarlungalu. Paasisinnaanngilluinnartarpara.“ Tarnip nakorsaa Cynthia Tower ima paasissutissiivoq: „Misissuinertigut erserpoq meeqqat atornerlunneqarsimasut inuunertik tamaat atornerlunneqartussatut misigisartut.“ Immaqa qunutitsisumik uinittarput, immaqa ajuallajarpasittuaannartarlutik imaluunniit sioorasaarneqaraangamik imminnut illersoriarsinnaasaratik.
Meeqqat ukiuni 12-ni inuusuttuaraanermi misigissutsinut piareersarfissaqartarput. Niviarsiarannguulli kanngunartuliorfigineqaraangami misigissutsit pigilikkani akioruminaatsissinnaasarpai. Misissuinerup takutippaa kingorna aappaqaleruni attualaarneqarnissani nuannariuminaatsissinnaasaraa. Atornerlunneqarsimasoq Lindamik atilik unneqqarilluni ima oqarpoq: „Aappriinnitsinni kinguaassiuutitigut atoqatigiittarneq tamanit artornarnerpaatippara. Ajornerpaasarpoq misigisarama soorlulusooq ataatama qaninniarfigigaanga, taavalu paatsiveeruttarpunga.“ Allalli allatorluinnaq qisuariartarput kinguaassiuutitigullu perusussuseqarluinnartarlutik. „Tamalikattorujussuusimavunga, allaallu takornarluinnakkakka atoqatigisarlugit,“ Jill nassuerpoq.
Aammattaaq atornerlunneqartut inunnut allanut attaveqarluarsinnaaneq ajorput. Allaat ilaat angutinut imaluunniit inunnut oqartussaasunut pissusissamisoortumik pissusilersorsinnaaneq ajortarput. Ilaasa ikinngutitik aappatilluunniit annaasarpaat piuminaatsuunermikkut imaluunniit naalagaaniarumatunermikkut. Ilaallu inunnut allanut qanimut attaveqarumanngilluinnartarput.
Ilaasa allaat misigissutsitik aserorsaataasut iluminnut saatittarpaat. „Timiga uumissorsimavara atornerluinerup perusulersitsineranut qisuariarsimammat,“ Reba nassuerpoq. Ajoraluartumillu atornerlugaasut amerlasuutigut nerinerliulersarput, suliinnalersoortarlutik, imigassamik imaluunniit ikiaroornartunik atornerluilersarlutik — misigissutsitik neriuutaarulluinnartutut naqisimaniaraluarlugit. Ilaasa imminut uumissornertik toqqaannarnerusunik iliuuseqaatigisarpaat. „Imminut kilertitertarsimavunga, talikka qitsuartarsimallugit imminullu uutitertarsimallunga,“ Rebap oqaatsini ilavai. „Migigama pillarneqartariaqarlunga.“
Soorunami oqartoqarsinnaanngilaq taama misigisartut imaluunniit iliortartut tamarmik pinngitsooratik meeraanerminni atornerlunneqarsimasuusut. Timikkut misigissutsikkullu atukkat pissutaaqataasarput. Assersuutigalugu, paasisimasallit naapertussagaanni inersimasut ilaqutariinni atugarliortuni, meeqqanik atornerluisunik, ammut isiginnittunik nikanarsaasunik, timikkut pisariaqartitaannik sumiginnaasunik imaluunniit imigassamik ikiaroornartunilluunniit pinngitsuuisinnaajunnaarsimasunik angajoqqaaqarlutik ineriartorsimasut malunnaatit tamakku malunnaatigisaraat.
Anersaakkut kingunipiluit
Atornerluinerup kingunipiluisa ajornerpaartaat tassaavoq anersaakkut ajoqusiineq. Kinguaassiuutitigut angutaaserneq tassaavoq ’anersaakkut timikkullu mingutsitsineq’. (2 Korintumiut 7:1) Atornerluisup niviarsiaraq maajunnartumik kanngunartuliorfigigaangamiuk niviarsiaqqap anersaava imaluunniit isumaa ersarinnerusoq aserortarpaa, timikkut ileqqussatigullu aalajaassusia ajoqusertarlugu tatiginninneralu killuutigisarlugu. Tamatuma ileqqussatigut anersaakkullu niviarsiaqqap kingorna ineriartornissaa akornusersinnaavaa.
Atuakkami Facing Codependence-mi Pia Mellodymeersumi itisilerlugu ima oqaatigineqarpoq: „Atornerluineq ingasattoq sunaluunniit . . . aammattaaq anersaakkut atornerluineruvoq, meeqqap oqartussaassuseqarnerusumut tatiginninnera iluaniit nungukkiartortittaramiuk.“ Assersuutigalugu, kristumiu Ellenimik atilik ima aperaaq: „Ataataga peqqarniitsutut kannguttaatsutullu eqqaamagakku taava qanoq ilillunga Jehova ataatatut takorloorsinnaassavara?“ Atornerlugaasimasoq alla Terry ima oqaluttuarpoq: „Jehova ataatatut isigisimanngisaannarpara. Guutitut, Naalakkatut, Kisimi Oqartussaasutut Pinngortitsisutullu isigisinnaavara; kisianni Ataatatut, naamivik!“
Taamatut misigisut imaanngilaq anersaakkut sanngiitsuusut imaluunniit uppissuseqanngitsuusut. Bibelilli najoqqutassiaanik ilungersorlutik maleruaaniartuarnermikkut ersersippaat anersaakkut nukittuujullutik! Takorlooriarulli allassimaffik Tussiaat 103:13-itut ittoq atuaraangamikku ilaat qanoq misigisartut: „Soorlu ataataasup qitornani nallittortarai, taamatut [Jehovap] nallittortarpai mianerinnitsini.“ Ilaasa allassimaffiup isumaa paasisaraluarpaat, kisianni ataataassuseq pissusissamisuunngitsumik paasinnittaaseqarfigilersimagunikku allassimaffiup tamatuma nuannarinissaa ajornakusoortittorujussuussavaat.
Aammattaaq ilaasa Guutimut ’merlertunnguunissartik’ — kiminneqajasuullutillu maniguuttuullutillu tatiginnittuunissartik — ajornakusoortittarpaat. Immaqa Guutimut qinugaangamik misigissutsitik nunusarpaat. (Mákorse 10:15) Tatiginninneq Davidip Tussiaat 62:8, 9-mi oqaatigisaa immaqa imaaliallaannaq pigilersinnaaneq ajorpaat: „Guutimiippoq annassutissara ataqqinaatigalu, qaarsora aalajaatsoq qimarravigalu tassaavoq Guuti. Tamatigut tunaarisiuk taanna, inuiaqatikka, uummammiugisasi tamaasa taassumunnga saqqummiussigit.“ Immaqa pisuusutut qinngaqqunnartutullu misiginerata uppernerat iluanit sanngiilliartortittarpaa. Arnaq ima oqaluttuarpoq: „Jehovap naalagaaffia upperilluinnarpara. Kisianni misigaanga tassunga iseqataanissannut qinngaqqunnarlunga.“
Soorunami atornerlunneqartut qanoq qisuariartarneri assigiinngillat. Ilaasa Jehova Ataatatut asannittutut qanillisimavaat ajunngitsumillu attaveqarfigalugu. Meeraaninni atornerlunneqarsimaguit misigissutsitit qanorluunniit ikkaluarpata tamatuma ilinnut qanoq sunniuteqarsimaneranik naliliiniarnissat iluaqutigissavat. Ilaasa ikiorneqarnerunissartik pisariaqartinneq ajorpaat, illilli misigiguit annertuumik ajoqutigisimallugu, taava nikalloqinak. Ikitit mamitinneqarsinnaapput. (gD 8/10 91)
[Quppernerup ataani ilanngussat]
a Matumani eqqartugarput tassaavoq Bibelip taasaa porneiʹa, kinguaassiuutitigut kanngunartuliorneq. (1 Korintumiut 6:9; naleqqiuguk 3 Moses 18:6-22.) Oqaatsip tamatuma pivai kinguaassiuutitigut atoqatigiinnerit ileqqorluttut suulluunniit. Iliuutsit mamianartut allat soorlu tamaqarani takoqqusaarneq (ekshibitionisme), voyeurisme atuagassianillu atoqatigiinnermut tunngasunik isiginnaarneq oqaatsit porneiʹap ataaniinngillat, meeqqanulli misigissutsikkut ajoqutaasinnaapputtaaq.
b Meeqqat inersimasunik tatiginnittuunerat pissutigalugu qanigisap, anip angajulluunniit, ilaqutariit ikinngutaata imaluunniit takornakkap atornerluinera aammattaaq tatigineqarnermik atornerluineruvoq ingasattoq.