Yehova azali nani?
YEHOVA ayebisaki mosambeli na ye moko ya sembo ete: “Moto akotala ngai mpe kobika te.” (Exode 33:20) “Nzambe azali Elimo,” mpe bato bakoki komona ye te na miso na bango ya mosuni. (Yoane 4:24, NW) Lolenge moko kotala moi na ngonga ya midi ekobebisa miso na biso, bobele bongo, ekozala likama mpo na biso soki totali Liziba monene ya nguya oyo ezalisaki moi na biso mpe lisusu ebele ya minzoto oyo ezali lokola moi kati na molɔ́ngɔ́.
Likambo ya esengo, tozali na mposa ya komona Nzambe te liboso ya koyeba ye. Biblia emonisi Ye oyo abongisaki mabelé to liboke kitoko wana mpo na biso, mpe emonisi biso bomoto na ye. Na yango, ebongi ete tóluka kati na Biblia mpo na koyeba Tata na biso ya likoló oyo apesaki biso bomoi mpe efandelo kitoko epai tokoki kosepela na bomoi yango.
Ndimbola ya nkombo na ye
Nkombo na nkombo ezalaka na ndimbola na yango, atako bato mingi bayebi yango te lelo oyo. Na ndakisa, nkombo Davidi na Lingala, nkombo oyo bato mingi bazali na yango lelo oyo, euti na liloba ya Liebele oyo elimboli “Molingami.” Yehova, nkombo ya Mozalisi, yango mpe ezali na ndimbola. Ndimbola na yango nini? Na Liebele, lokota oyo Biblia ekomamaki na ebandeli, nkombo ya Nzambe ekomami na balɛtɛlɛ minei: YHWH, mpe tozali kokuta yango mbala soko 7 000 na eteni ya Biblia oyo ekomamaki na Liebele. Ekanisami ete nkombo ya Nzambe elimboli “Ye oyo akómisaka.” Elimboli ete Yehova asalaka na mayele ete akóma oyo nyonso alingi mpo na kokokisa mikano na ye. Azali Mozalisi, Mosambisi, Mobikisi, Mobateli na Bomoi, mpe na bongo akoki kokokisa bilaka na ye. Lisusu, na Liebele, nkombo Yehova ezali na likelelo oyo emonisi likambo lizali kosalema. Ɛɛ, Yehova azali ntango nyonso komikómisa mokokisi ya mikano na ye. Azali Nzambe ya bomoi!
Bizaleli minene ya Yehova
Biblia emonisi Mozalisi lokola “Nzambe na mawa mpe na ngɔlu, akoyoka nkanda noki te mpe aleki na boboto mpe na solo. Akobatela boboto na ye mpo na nkóto nkóto, mpe akolimbisa mabe mpe nkanza mpe lisumu.” (Exode 34:6, 7) Liloba “boboto” ezali libongoli ya liloba ya Liebele oyo ezali na ndimbola monene. Ezali komonisa boboto oyo, na bolingo nyonso, ekangami na eloko moko kino mokano na yango mpo na eloko wana ekokokisama. Ekoki mpe kolimbolama ete “bolingo ya sembo.” Na bolingo nyonso, boboto ya Yehova ekangami epai na bikelamu na ye mpe ezali kokokisa mokano kitoko na ye. Okosepela mingi na bolingo motindo wana euti na Ye oyo apesi yo bomoi, boye te?
Yehova asilikaka noki te mpe alimbisaka mabunga na biso noki. Ezali mpenza esengo kozala pene na moto motindo wana. Kasi, yango elimboli te ete akangaka miso na misala mabe. Alobi ete: “Ngai, Yehova, nalingi boyengebene, nayini moyibi mpe bokesene.” (Yisaya 61:8, NW) Lokola azali Nzambe ya boyengebene, akotika te ete basali minene ya masumu oyo baboyi kotika misala na bango ya mabe bázala ntango nyonso. Na yango, tokoki kondimisama ete na ntango ebongi, Yehova akosilisa bokesene oyo ezali kati na mokili. Akobosana banyokolami te.
Kobatela bokatikati mpenza kati na bolingo mpe boyengebene ezali pɛtɛɛ te. Soki ozali moboti, omonaka ete ezali mpasi kokata ntango nini, lolenge nini, mpe na meko nini osengeli kosembola mwana soki asali mabe? Mpo na kobatela bokatikati kati na boyengebene mpe motema mawa, esengeli kozala na mayele mingi. Yehova amonisaka ezaleli yango mingi kati na boyokani na ye elongo na bato. (Baloma 11:33-36) Ɛɛ, tokoki komona mayele ya Mozalisi bipai nyonso, na ndakisa, kati na biloko ya kokamwa oyo bizalisami oyo bizali zingazinga na biso.—Nzembo 104:24; Masese 3:19.
Nzokande, kozala na mayele ekoki te. Mpo na kokokisa mokano na ye, Mozalisi asengeli kozala mpe na nguya, mpe Biblia emonisi ete azali na nguya mingi: “Bótombola miso na bino likoló mpe bómona! Nani asalaki yango? Ye oyo akobimisa ebele na bango na motuya, akobyanga bango nyonso na nkombo; mpo na monene na nguya na ye mpe mpo ete azali na makasi kati na nguya, moko te azali kozanga.” (Yisaya 40:26) Yehova azali kosala makambo na ‘nguya monene.’ Ezaleli motindo oyo ezali kobenda yo epai na ye, boye te?
Nzambe ya mabota nyonso
Kasi okoki komituna ete, ‘Yehova azali Nzambe ya “Testama ya Kala,” Nzambe ya Yisalaele ya kala, boye te?’ Ya solo, Yehova amimonisaki epai na Bayisalaele. Kasi, lokola azalisaki babalani ya liboso, Yehova azali Nzambe “oyo mabota nyonso . . . na nse mazwi nkombo uta na ye.” (Baefese 3:15) Soki okanisaka ete ebongi komemya bankɔkɔ na yo, okanisi te ete ekozala likambo lilongobani na kotosa Ye oyo apesaki bomoi na mobali ya liboso, nkɔkɔ na biso nyonso, oyo azali ebandeli ya milɔngɔ ya mabota nyonso oyo ezali na mabelé lelo oyo?
Mozalisi ya bato amonaka mosika. Ya solo, na eleko moko asalaki boyokani bobele na libota ya Yisalaele. Kasi, ata na ntango wana, ayambaki bato nyonso oyo babelelaki nkombo na ye. Mokonzi moko ya mayele na Yisalaele alobaki kati na libondeli epai na Yehova ete: “Na mopaya oyo azali na libota na yo, Yisalaele te, kasi auti na mokili [mosika, NW] mpo na nkombo na yo, . . . bongo yoká kuna na lola . . . mpe salá nyonso lokola mopaya azali kolɔmba yo yango ete mabota nyonso na mokili báyeba nkombo na yo.” (1 Mikonzi 8:41-43) Kino lelo oyo, bato ya mabota nyonso bakoki koyeba Yehova mpe kozala na boyokani ya ntina elongo na ye. Kasi yango ezali na bopusi nini epai na yo?
Matomba ya koyeba Yehova
Na kotalela ndakisa ya lisolo lileki, soki ozwi liboke moko ekangami malamu mpenza, na ntembe te okoluka koyeba mpo na nini batindi yango. Ndenge nini kosalela yango mpe kobatela yango? Bobele bongo, tosengeli koyeba oyo Nzambe azalaki kokanisa ntango abongisaki mabelé mpo na biso. Biblia elobi ete “azalisaki yango mpamba te,” kasi “asalaki yango mpo ete efandama,” na bato.—Yisaya 45:18, NW.
Nzokande, bato mingi babateli likabo ya Nzambe te. Bazali kobebisa mabelé, mpe likambo yango ezali kosepelisa Nzambe te. Kasi, na boyokani na ndimbola ya nkombo na ye, Yehova azali na ekateli ya kokokisa mokano na ye ya ebandeli mpo na moto mpe mpo na mabelé. (Nzembo 115:16; Emoniseli 11:18) Akobongisa mabelé mpe akopesa yango lokola libula na baoyo balingi kozala na bomoi lokola bana na ye ya botosi.—Matai 5:5.
Mokanda ya nsuka ya Biblia emonisi ndenge makambo makozala ntango likambo yango ekosalema: “Talá! Efandelo na Nzambe ezali na bato esika moko, mpe bango bakozala bato na ye. . . . Akolongola mpisoli nyonso na miso na bango, mpe kufa ekozala lisusu te, na mawa, na kolela, na mpasi, lisusu mpe te; mpo ete makambo na liboso masili koleka.” (Emoniseli 21:3, 4) Na ntango yango, moto moko te akotangisa mpisoli ya mawa to kosala matánga mpo na liwa ya molingami na ye. Moto moko te akonganga mpo na koluka lisalisi kati na kozanga elikya to konyokwama na maladi oyo mabomaka. Ata “liwa ekosilisama nyɛɛ.” (1 Bakolinti 15:26, NW; Yisaya 25:8; 33:24) Yango emonisi lolenge ya bomoi oyo Yehova alingaki tózala na yango na ebandeli ntango azalisaki bankɔkɔ na biso ya liboso.
Ya solo, sikawa okoki komona elakiseli ya makambo kitoko oyo makozala na paladiso kati na basambeli ya Yehova. Ye azali koyebisa bango ete: “Ngai nazali [Yehova], Nzambe na yo, ye oyo akolakisa yo mpo na litomba, ye oyo akokamba yo na nzela ekoki na yo kotambola na yango.” (Yisaya 48:17) Yehova azali Tata ya boboto oyo azali koteya biso bana na ye lolenge malamu ya bomoi. Malako oyo azali kopesa bato ezali bipekiseli bizangi ntina te, kasi ezali mpo na libateli oyo ezali komonisa bolingo. Soki tolandi yango, ekomemela biso bonsomi mpe esengo ya solo, lokola ekomami ete: “Yehova azali Elimo; esika elimo ya Yehova ezali, bonsomi ezali wana.” (2 Bakolinti 3:17, NW) Na kolandáká malako mapesami kati na Biblia, baoyo bazali kondima bokonzi na ye bazali sikawa na kimya ya makanisi oyo, mokolo mosusu ekozala epai ya bato nyonso.—Bafilipi 4:7.
Yehova azali solo Tata ya boboto! Osepeli koyekola makambo mingi na ntina na Ye oyo azali nsima ya biloko ya kokamwisa oyo bizalisami? Mpo na baoyo basepeli, bakozwa matomba mingi mpenza uta sikawa. Mpe na mikolo mizali koya, mapamboli makozala mpo na libela.
[Elilingi na lokasa 5]
Tokoki komona nkombo ya Nzambe ekomami na balɛtɛlɛ minei ya Liebele na bifelo ya bandakonzambe mingi ya kala