ພາກ 1
ຊີວິດມີຈຸດມຸ່ງໝາຍບໍ?
1. ມີການຖາມເລື້ອຍໆ ຢ່າງໃດກ່ຽວກັບຈຸດມຸ່ງໝາຍຂອງຊີວິດ ແລະມີຜູ້ນຶ່ງໃຫ້ຄວາມເຫັນໃນເລື່ອງນີ້ຢ່າງໃດ?
ບໍ່ໄວກໍ່ຊ້າ ເກືອບທຸກຄົນສົງໄສວ່າອັນໃດຄືຈຸດມຸ່ງໝາຍຂອງຊີວິດ. ຄືການເຮັດວຽກໜັກເພື່ອເຮັດໃຫ້ຊີວິດຄວາມເປັນຢູ່ດີຂຶ້ນບໍ ເພື່ອຈັດຫາສຳລັບຄອບຄົວ ເພື່ອຈະຕາຍໄປພາຍຫຼັງຢູ່ໄດ້ປະມານ 70 ຫຼື 80 ປີ ແລ້ວກໍ່ສາບສູນໄປຕະຫຼອດການ? ຊາຍຫນຸ່ມຄົນນຶ່ງຊຶ່ງຮູ້ສຶກຢ່າງນີ້ເວົ້າວ່າ ບໍ່ມີຈຸດມຸ່ງໝາຍອື່ນໃດໃນຊີວິດ ນອກຈາກ “ເພື່ອເປັນຢູ່ ເພື່ອມີລູກ ມີຄວາມສຸກແລະແລ້ວກໍ່ຕາຍ.” ແຕ່ອັນນັ້ນເປັນຄວາມຈິງບໍ? ແລະຄວາມຕາຍຄືບັ້ນປາຍຂອງທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງບໍ?
2, 3. ເປັນຫຍັງການໄດ້ມາຊຶ່ງຄວາມຮັ່ງມີທາງວັດຖຸຈຶ່ງບໍ່ພຽງພໍໃນເລື່ອງຈຸດມຸ່ງໝາຍໃນຊີວິດ?
2 ຫຼາຍຄົນທັງໃນປະເທດທາງຕາເວັນອອກແລະຕາເວັນຕົກຕ່າງກໍ່ຮູ້ສຶກວ່າຈຸດມຸ່ງໝາຍຫຼັກໃນການມີຊີວິດຢູ່ກໍ່ຄືເພື່ອໃຫ້ໄດ້ມາຊຶ່ງຄວາມຮັ່ງມີທາງວັດຖຸ. ພວກເຂົາເຊື່ອວ່າສິ່ງນີ້ສາມາດນຳມາສູ່ຊີວິດທີ່ເປັນສຸກແລະມີຄວາມໝາຍໄດ້. ແຕ່ເປັນຢ່າງໃດແດ່ກັບຜູ້ຄົນຊຶ່ງຮັ່ງມີຢູ່ແລ້ວດ້ານວັດຖຸ? ນັກປະພັນຊາວການາດາຊື່ ແຫຣີ ບຣູດ ກ່າວວ່າ: “ມີຜູ້ຄົນທີ່ຮັ່ງມີຈຳນວນຫຼາຍຈົນໜ້າປະຫຼາດໃຈຢືນຢັນວ່າພວກເຂົາບໍ່ມີຄວາມສຸກ.” ເຂົາເວົ້າອີກວ່າ: “ການສຳຫຼວດຕ່າງໆ ຊີ້ແນະວ່າ ຄວາມທໍ້ແທ້ໝົດກຳລັງໃຈໄດ້ແພ່ໄປທົ່ວອາເມລິກາເໜືອ . . . ມີໃຜບໍ ທີ່ມີຄວາມສຸກໃນໂລກນີ້? ຖ້າວ່າມີ ອັນໃດຄືເຄັດລັບ?”
3 ອະດີດປະທານາທິບໍດີສະຫະລັດ ຈິມມີ ຄາເຕີ ກ່າວວ່າ: “ເຮົາໄດ້ຄົ້ນພົບວ່າການເປັນເຈົ້າຂອງຊັບສິ່ງຂອງແລະການໃຊ້ສິ່ງຕ່າງໆ ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ການທີ່ເຮົາຄົ້ນຫາຊີວິດທີ່ມີຄວາມໝາຍນັ້ນເປັນທີ່ໜ້າພໍໃຈ. . . . ການສະສົມສິ່ງຂອງຕ່າງໆ ຝ່າຍວັດຖຸບໍ່ອາດຈະຕື່ມຄວາມວ່າງເປົ່າໃນຊີວິດທີ່ບໍ່ມີຄວາມໝັ້ນໃຈຫຼືຈຸດມຸ່ງໝາຍນັ້ນໃຫ້ເຕັມໄດ້.” ແລະຜູ້ນຳທາງການເມືອງອີກຄົນນຶ່ງກ່າວວ່າ: “ຂ້ອຍໄດ້ຄົ້ນຫາຄວາມຈິງກ່ຽວກັບຕົວຂ້ອຍເອງແລະຊີວິດຂອງຂ້ອຍຢ່າງຕັ້ງໃຈມາຮອດດຽວນີ້ກໍ່ເປັນເວລາຫຼາຍປີແລ້ວ ຄົນອື່ນໆ ຫຼາຍຄົນທີ່ຂ້ອຍຮູ້ຈັກກໍ່ເຮັດຄືກັນ. ຜູ້ຄົນຫຼວງຫຼາຍຍິ່ງກວ່າແຕ່ກ່ອນພວມຖາມວ່າ: ‘ເຮົາແມ່ນໃຜ? ເຮົາມີຈຸດມຸ່ງໝາຍອັນໃດ?’”
ສະພາບການຫຍຸ້ງຍາກຫຼາຍຂຶ້ນ
4. ເປັນຫຍັງບາງຄົນຄຶດວ່າຊີວິດຄົງບໍ່ມີຈຸດມຸ່ງໝາຍ?
4 ຫຼາຍຄົນຄຶດວ່າຊີວິດຄົງບໍ່ມີຈຸດມຸ່ງໝາຍເມື່ອເຂົາເຫັນວ່າການດຳລົງຊີວິດຫຍຸ້ງຍາກຫຼາຍຂຶ້ນ. ຕະຫຼອດທົ່ວໂລກ ຜູ້ຄົນຫຼາຍກວ່ານຶ່ງຕື້ເຈັບໄຂ້ຫຼືຂາດແຄນອາຫານ ຊຶ່ງເປັນຜົນໃຫ້ມີເດັກນ້ອຍປະມານສິບລ້ານຄົນຕາຍທຸກປີສະເພາະໃນອາຟລິກາ. ປະຊາກອນໂລກຊຶ່ງເກືອບເຖິງຫົກຕື້ຍັງເພີ່ມຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ປະມານ 90 ລ້ານຄົນທຸກປີຊຶ່ງກວ່າ 90 ເປີເຊັນຂອງຄົນເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ໃນປະເທດທີ່ພວມພັດທະນາ. ປະຊາກອນທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງສະຫມ່ຳສະເໝີນີ້ເຮັດໃຫ້ມີຄວາມຕ້ອງການເພີ່ມຂຶ້ນໃນດ້ານອາຫານ, ບ່ອນຢູ່ອາໄສ, ແລະອຸດສາຫະກຳ ຊຶ່ງກໍ່ຄວາມເສຍຫາຍຫຼາຍຂຶ້ນຕໍ່ແຜ່ນດິນ ນ້ຳ ແລະອາກາດ ເນື່ອງດ້ວຍສານເປັນພິດຈາກກິດຈະການອຸດສາຫະກຳແລະຈາກແຫຼ່ງອື່ນໆ.
5. ເກີດຫຍັງຂຶ້ນກັບປ່າໄມ້ເທິງແຜ່ນດິນໂລກ?
5 ໜັງສືງົບປະມານທາງທະຫານແລະທາງສັງຄົມຂອງໂລກ 1991 (ພາສາອັງກິດ) ລາຍງານດັ່ງນີ້: “ທຸກປີມີເນື້ອທີ່ປ່າເທົ່າກັບເນື້ອທີ່ຂອງ (ປະເທດອັງກິດ) ທັງປະເທດຖືກທຳລາຍ. ຕາມອັດຕາປັດຈຸບັນ (ຂອງການໂຄ່ນຕົ້ນໄມ້ຈົນໝົດເນື້ອທີ່) ເຮົາຈະທຳລາຍປ່າໃນເຂດຮ້ອນໄປເຖິງ 65 ເປີເຊັນໃນປີ 2000.” ໃນເນື້ອທີ່ເຫຼົ່ານັ້ນ ຕາມລາຍງານຂອງໜ່ວຍງານນຶ່ງຂອງສະຫະປະຊາຊາດ ມີການຕັດຕົ້ນໄມ້ 10 ຕົ້ນຕໍ່ທຸກການປູກ 1 ຕົ້ນ; ໃນອາຟລິກາອັດຕາການຕັດນັ້ນມີຫຼາຍກວ່າ 20 ຕໍ່ 1. ສະນັ້ນ ເນື້ອທີ່ທະເລຊາຍຈຶ່ງເພີ່ມຂຶ້ນ ແລະທຸກປີມີການສູນເສຍເນື້ອທີ່ປູກຝັງໄປຂະໜາດເທົ່າກັບປະເທດແບນຊິກ.
6, 7. ມີບັນຫາຫຍັງແດ່ທີ່ພວກຜູ້ນຳທີ່ເປັນມະນຸດບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້ ດັ່ງນັ້ນມີຄຳຖາມອັນໃດທີ່ຈຳເປັນຕ້ອງຕອບ?
6 ນອກຈາກນັ້ນ ມີຜູ້ເສຍຊີວິດເນື່ອງຈາກສົງຄາມໃນສະຕະວັດທີ 20 ນີ້ຫຼາຍຊ່ຳໆ ກັບຈຳນວນທີ່ຕາຍໃນສົງຄາມໃນ 400 ປີກ່ອນໂຮມກັນ. ທຸກໆ ບ່ອນມີອາດຊະຍາກຳເພີ່ມທະວີຂຶ້ນ ໂດຍສະເພາະອາດຊະຍາກຳທີ່ຮຸນແຮງ. ຄອບຄົວແຕກແຍກ ການໃຊ້ຢາເສບຕິດ ໂລກເອດ ໂລກທີ່ຕິດຕໍ່ໂດຍເພດສຳພັນ ແລະປັດໄຈອື່ນໆ ທີ່ກໍ່ຜົນເສຍຕ່າງກໍ່ເຮັດໃຫ້ຊີວິດຫຍຸ້ງຍາກຫຼາຍຂຶ້ນ. ແລະຜູ້ນຳຂອງໂລກກໍ່ບໍ່ສາມາດຈັດໃຫ້ມີວິທີແກ້ສຳລັບບັນຫາຫຼວງຫຼາຍທີ່ກໍ່ຄວາມລຳບາກແກ່ຄອບຄົວມະນຸດ. ດັ່ງນັ້ນ ຈຶ່ງເປັນທີ່ເຂົ້າໃຈໄດ້ວ່າເປັນຫຍັງຄົນເຮົາຈຶ່ງຖາມວ່າ: ‘ອັນໃດຄືຈຸດມຸ່ງໝາຍຂອງຊີວິດ?’
7 ພວກນັກວິຊາການແລະຜູ້ນຳທາງສາສະໜາເຄີຍຕອບຄຳຖາມນີ້ຢ່າງໃດ? ຫຼັງຈາກໄລຍະເວລາຜ່ານໄປຫຼາຍສະຕະວັດມານີ້ ພວກເຂົາໄດ້ໃຫ້ຄຳຕອບທີ່ໜ້າພໍໃຈຫຍັງແດ່?
ສິ່ງທີ່ພວກເຂົາກ່າວ
8, 9. (ກ) ຜູ້ຄົງແກ່ຮຽນຊາວຈີນຄົນນຶ່ງກ່າວຢ່າງໃດໃນເລື່ອງຈຸດມຸ່ງໝາຍຂອງຊີວິດ? (ຂ) ຜູ້ລອດຊີວິດຄົນນຶ່ງຈາກຄ້າຍນາຊີກ່າວຢ່າງໃດ?
8 ຕູ້ເຫວີຍໝິງ ຜູ້ຄົງແກ່ຮຽນຄຳສອນຂອງຂົງຈື້ກ່າວວ່າ: “ຄວາມໝາຍສູງສຸດຂອງຊີວິດພົບໄດ້ໃນການດຳລົງຢູ່ຂອງມະນຸດຢ່າງປົກກະຕິທຳມະດາ.” ຕາມທັດສະນະແນວນີ້ ມະນຸດຈະຍັງເກີດມາ ຕໍ່ສູ້ເພື່ອດຳລົງຢູ່ ແລະຕາຍຢູ່ເລື້ອຍໄປ. ທັດສະນະແບບນັ້ນບໍ່ຄ່ອຍຈະໃຫ້ຄວາມຫວັງ. ແລະທັດສະນະແນວນັ້ນຈິງບໍ?
9 ເອລີ ວີເຊນ ຜູ້ລອດຊີວິດຄົນນຶ່ງຈາກຄ້າຍຄຸມຂັງທີ່ມີການສັງຫານຫມູ່ຂອງນາຊີໃນສົງຄາມໂລກທີ 2 ໃຫ້ຂໍ້ສັງເກດວ່າ: “‘ເປັນຫຍັງເຮົາຈຶ່ງຢູ່ທີ່ນີ້’ ຄືຄຳຖາມສຳຄັນທີ່ສຸດທີ່ມະນຸດເຮົາຕ້ອງຜະເຊີນ. . .ຂ້ອຍເຊື່ອວ່າຊີວິດມີຄວາມໝາຍທັງໆ ທີ່ຂ້ອຍເຄີຍເຫັນຄວາມຕາຍທີ່ໄຮ້ຄວາມໝາຍ.” ແຕ່ລາວກໍ່ບໍ່ສາມາດບອກໄດ້ວ່າຄວາມໝາຍຂອງຊີວິດຄືຫຍັງ.
10, 11. (ກ) ບັນນາທິການຄົນນຶ່ງເຜີຍໃຫ້ເຫັນຢ່າງໃດວ່າມະນຸດບໍ່ມີຄຳຕອບ? (ຂ) ເປັນຫຍັງຄວາມເຫັນຂອງນັກວິທະຍາສາດດ້ານວິວັດທະນາການຄົນນຶ່ງຈຶ່ງບໍ່ໜ້າພໍໃຈ?
10 ເວີມັນ ຣອຍສະເຕີ ບັນນາທິການຄົນນຶ່ງກ່າວວ່າ: “ໃນການຄຶດໄຕ່ຕອງເຖິງມະນຸດເອງ. . .ກ່ຽວກັບຖານະຂອງເຂົາໃນເອກະພົບ ເຮົາບໍ່ຮູ້ຫຍັງຫຼາຍໄປກວ່າເມື່ອຕອນເລີ່ມຕົ້ນ. ເຮົາຍັງຄົງຈົມຢູ່ກັບຄຳຖາມທີ່ວ່າ ເຮົາແມ່ນໃຜແລະເປັນຫຍັງເຮົາຈຶ່ງຢູ່ທີ່ນີ້ ແລະເຮົາຈະມຸ່ງໄປສູ່ບ່ອນໃດ.”
11 ສະຕີເຟນ ເຈ ໂກດ ນັກວິທະຍາສາດດ້ານວິວັດທະນາການ ໃຫ້ຂໍ້ສັງເກດວ່າ: “ເຮົາອາດຈະປາຖະໜາຢ່າງຍິ່ງທີ່ຈະໄດ້ຄຳຕອບທີ່ ‘ສູງສົ່ງ’ ກວ່າ—ແຕ່ບໍ່ມີຄຳຕອບເຊັ່ນນັ້ນຢູ່ເລີຍ.” ສຳລັບນັກວິວັດທະນາການຄືລາວ ຊີວິດຄືການຕໍ່ສູ້ເພື່ອຢູ່ລອດຂອງຕົວທີ່ເໝາະສົມທີ່ສຸດ ຄວາມຕາຍເຮັດໃຫ້ຊີວິດທັງໝົດຈົບສິ້ນ. ບໍ່ມີຄວາມຫວັງໃດໆ ເຊັ່ນກັນໃນແງ່ຄຶດແບບນັ້ນ. ແລະອີກຄັ້ງນຶ່ງແງ່ຄຶດແນວນັ້ນຈິງບໍ?
12, 13. ບັນດາຜູ້ນຳຄລິດສາສະໜາຈັກມີແງ່ຄຶດຢ່າງໃດ ແລະແງ່ຄຶດເຫຼົ່ານັ້ນເປັນທີ່ໜ້າພໍໃຈຫຼາຍກວ່າແງ່ຄຶດຕ່າງໆ ຂອງບັນດາຜູ້ສັງເກດຝ່າຍໂລກບໍ?
12 ຜູ້ນຳທາງສາສະໜາຫຼາຍຄົນກ່າວວ່າ ຈຸດມຸ່ງໝາຍຂອງຊີວິດກໍ່ຄືເພື່ອຈະດຳເນີນຊີວິດໄປເປັນຄົນດີ ເພື່ອວ່າເມື່ອຕອນສິ້ນຊີວິດ ຈິດວິນຍານຂອງຄົນນັ້ນຈະໄປສະຫວັນໄດ້ແລະຢູ່ຕະຫຼອດໄປໃນທີ່ນັ້ນ. ສິ່ງອື່ນທີ່ມີໃຫ້ຄົນຊົ່ວກໍ່ຄືການທໍລະມານຕະຫຼອດການໃນໄຟນາລົກ. ເຖິງຢ່າງນັ້ນກໍ່ດີ ຕາມຄວາມເຊື່ອນີ້ ເທິງແຜ່ນດິນໂລກນີ້ຈະຍັງຄົງມີການດຳລົງຊີວິດຢູ່ຢ່າງບໍ່ໜ້າພໍໃຈເລື້ອຍໆ ຊຶ່ງມີມາຕະຫຼອດປະຫວັດສາດ. ແຕ່ຫາກພະເຈົ້າມີພະປະສົງຈະໃຫ້ຄົນເຮົາມີຊີວິດຢູ່ໃນສະຫວັນຄືພວກທູດສະຫວັນນັ້ນແລ້ວ ເປັນຫຍັງພະອົງບໍ່ໄດ້ສ້າງພວກເຂົາໃຫ້ເປັນແບບນັ້ນເລີຍຕັ້ງແຕ່ທຳອິດດັ່ງທີ່ພະອົງໄດ້ສ້າງພວກທູດສະຫວັນ?
13 ແມ່ນແຕ່ພວກນັກເທດນັກບວດກໍ່ມີຂໍ້ຫຍຸ້ງຍາກກັບແງ່ຄຶດເຊັ່ນນັ້ນ. ຄັ້ງນຶ່ງ ດຣ. ດັບເບິນຍູ. ອາ. ອິນ ອະດີດເຈົ້າຄະນະບາດຫຼວງແຫ່ງໂບດເຊນປອນໃນລອນດອນໄດ້ກ່າວວ່າ: “ຂ້ອຍໄດ້ພະຍາຍາມມາຕະຫຼອດຊີວິດເພື່ອຈະຊອກຈຸດມຸ່ງໝາຍແຫ່ງການມີຊີວິດຢູ່. ຂ້ອຍໄດ້ພະຍາຍາມຕອບບັນຫາສາມຂໍ້ຊຶ່ງເບິ່ງຄືວ່າເປັນເລື່ອງພື້ນຖານສະເໝີສຳລັບຂ້ອຍຄື ບັນຫາເລື່ອງນິລັນດອນການ; ບັນຫາເລື່ອງບຸກຄະລິກລັກສະນະຂອງມະນຸດ; ແລະບັນຫາເລື່ອງຄວາມຊົ່ວ. ຂ້ອຍລົ້ມເຫຼວ. ຂ້ອຍໄຂບັນຫາພວກນີ້ບໍ່ໄດ້ຈັກຂໍ້.”
ຜົນກະທົບ
14, 15. ແງ່ຄຶດຕ່າງໆ ທີ່ຂັດແຍ້ງກັນນັ້ນມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຕໍ່ຜູ້ຄົນຫຼວງຫຼາຍ?
14 ມີຜົນກະທົບຢ່າງໃດຈາກແນວຄວາມຄຶດທີ່ແຕກຕ່າງກັນມາກມາຍຫຼາຍຢ່າງໂດຍພວກບັນດິດແລະພວກຜູ້ນຳທາງສາສະໜາກ່ຽວກັບຄຳຖາມໃນເລື່ອງຈຸດມຸ່ງໝາຍຂອງຊີວິດ? ຫຼາຍຄົນຕອບຄືກັບຄົນຊະລາຜູ້ນຶ່ງທີ່ກ່າວວ່າ: “ຂ້ອຍໄດ້ຖາມມາເກືອບຕະຫຼອດຊີວິດຂອງຂ້ອຍວ່າເປັນຫຍັງຂ້ອຍຈຶ່ງຢູ່ທີ່ນີ້. ຖ້າມີຈຸດມຸ່ງໝາຍຈັກຢ່າງນຶ່ງແລ້ວ ຂ້ອຍບໍ່ສົນໃຈອີກແລ້ວ.”
15 ຜູ້ຄົນຫຼາຍຄົນທີ່ສັງເກດແງ່ຄຶດທີ່ມີຫຼວງຫຼາຍທ່າມກາງສາສະໜາຕ່າງໆ ໃນໂລກຕ່າງກໍ່ລົງຄວາມເຫັນວ່າ ແທ້ຈິງແລ້ວ ສິ່ງທີ່ເຮົາເຊື່ອນັ້ນບໍ່ໄດ້ເປັນປະເດັນສຳຄັນເລີຍ. ພວກເຂົາຮູ້ສຶກວ່າສາສະໜາເປັນພຽງແຕ່ຄວາມເພີດເພີນຢ່າງນຶ່ງສຳລັບຈິດໃຈເທົ່ານັ້ນ ເປັນບາງສິ່ງບາງຢ່າງທີ່ເຮັດໃຫ້ມີຄວາມສະຫງົບໃຈແລະການປອບໂຍນເລັກນ້ອຍເພື່ອວ່າຄົນເຮົາຈະຮັບມືກັບບັນຫາໃນຊີວິດໄດ້. ຄົນອື່ນໆ ຮູ້ສຶກວ່າ ສາສະໜາບໍ່ມີຫຍັງຫຼາຍໄປກວ່າຄວາມເຊື່ອງົມງາຍ. ພວກເຂົາຮູ້ສຶກວ່າຫຼາຍສະຕະວັດທີ່ໃຊ້ໃນການຄາດຄະເນທາງສາສະໜາກໍ່ບໍ່ໄດ້ຕອບຄຳຖາມກ່ຽວກັບຈຸດມຸ່ງໝາຍຂອງຊີວິດ ແລະບໍ່ໄດ້ປັບປຸງຊີວິດຜູ້ຄົນທົ່ວໄປໃຫ້ດີຂຶ້ນເລີຍ. ແທ້ຈິງປະຫວັດສາດເຜີຍໃຫ້ເຫັນວ່າ ຫຼາຍເທື່ອສາສະໜາຕ່າງໆ ຂອງໂລກນີ້ມັກຂັດຂວາງມະນຸດຊາດໄວ້ຈາກການກ້າວໜ້າແລະເຄີຍເປັນສາຍເຫດແຫ່ງຄວາມກຽດຊັງກັນແລະສົງຄາມ.
16. ການຄົ້ນຫາຈຸດມຸ່ງໝາຍຂອງຊີວິດອາດມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍເຖິງພຽງໃດ?
16 ເຖິງຢ່າງນັ້ນກໍ່ດີ ຍັງເປັນເລື່ອງສຳຄັນຢູ່ບໍທີ່ຈະພົບຄວາມຈິງໃນເລື່ອງຈຸດມຸ່ງໝາຍຂອງຊີວິດ? ວິກເຕີ ແຟຣງ ສາດສະດາຈານດ້ານສຸຂະພາບຈິດຕອບວ່າ: “ການພະຍາຍາມຈະຄົ້ນຫາຄວາມໝາຍໃນຊີວິດຄົນເຮົາເປັນພະລັງກະຕຸ້ນອັນສຳຄັນໃນຕົວມະນຸດ. . . ຂ້ອຍກ້າບອກວ່າ ບໍ່ມີອັນໃດໃນໂລກທີ່ຈະຊ່ວຍຄົນເຮົາຢ່າງໄດ້ຜົນເພື່ອໃຫ້ມີຊີວິດລອດແມ່ນແຕ່ໃນສະພາບການລຳບາກທີ່ສຸດຄືກັບການຮູ້ວ່າຊີວິດຄົນເຮົາມີຄວາມໝາຍ.”
17. ເຮົາຈຳຕ້ອງຖາມຄຳຖາມອັນໃດໃນຂະນະນີ້?
17 ເນື່ອງຈາກປັດຊະຍາແລະສາສະໜາຕ່າງໆ ຂອງມະນຸດບໍ່ໄດ້ອະທິບາຍຢ່າງໜ້າເພິ່ງພໍໃຈວ່າຈຸດມຸ່ງໝາຍຂອງຊີວິດຄືຫຍັງ ເຮົາຈະໄປຄົ້ນຫາໄດ້ຢູ່ໃສວ່າຈຸດມຸ່ງໝາຍຂອງຊີວິດຄືຫຍັງ? ມີແຫຼ່ງແຫ່ງສະຕິປັນຍາທີ່ສູງກວ່າບໍຊຶ່ງສາມາດບອກເຮົາໄດ້ເຖິງຄວາມຈິງໃນເລື່ອງນີ້?
[ຮູບພາບໜ້າ 4]
“ທຸກປີມີພື້ນທີ່ປ່າເທົ່າກັບພື້ນຜິວຂອງ [ປະເທດອັງກິດ] ທັງປະເທດຖືກທຳລາຍ”
[ຮູບພາບໜ້າ 5]
“ຂ້ອຍເຝົ້າຖາມມາເກືອບຕະຫຼອດຊີວິດຂອງຂ້ອຍວ່າ ເປັນຫຍັງຂ້ອຍຢູ່ທີ່ນີ້”