Andriamanitra Tsy Manadino “ny Fitiavana Nasehonareo ho An’ny Anarany”
ANDRIAMANITRA tsy mba tsy marina ka hanadino ny asanareo sy ny fitiavana nasehonareo ho an’ny anarany, tamin’ny nanompoanareo ny olona masina sy mbola anohizanareo manompo.” (Hebreo 6:10, NW ). Marina ireo tenin’ny apostoly Paoly ireo raha ny amin’ny Vavolombelon’i Jehovah any amin’ny faritr’i Eoropa Atsinanana. Tamin’ny fanompoana tamim-pahatokiana ho tombontsoan’ny anaran’Andriamanitra, nandritra ny am-polony taona maro izy ireo dia nanao asa maharitra sady mafy teo ambanin’ny fameperana naneren’ireo fitondram-panjakana teo ambany fifehezana sovietika teo aloha. Mahatsiaro ny asa tsara ataon’izy ireo i Jehovah ary mandrotsaka amin’izy ireo ny fitahiana momba ilay Fanjakana. Aoka hojerentsika, ohatra, ny rapaoro momba ny taom-piasana lasa teo, avy any amin’ny telo monja amin’izany faritra izany.
Ireo faritanin’ny Firaisana Sovietika teo aloha
Manao tatitra ireo faritanin’ny Firaisana Sovietika teo aloha fa nandritra ny taom-piasana 1992, ny tampon’isan’ireo mpitory ilay Fanjakana dia nitombo 35 isan-jato — 49 171 tafakatra ho 66 211! Tsy izay ihany anefa, satria tena narisika ireo mpitory ireo, araka ny hita avy amin’ny fitomboana tsara dia tsara teo amin’ireo zavatra vita an-tsoratra momba ny Baiboly voapetraka, anisan’izany ireo gazety. Nampiasa tamin’ny fomba tsara ireo bokikely be velarana sy ireo bokikely koa izy ireo, ka nahapetraka 1 654 559 tamin’izany. Izany dia mihoatra ny avo telo henin’ny tarehimarika tamin’ny taon-dasa, izay 477 235! Inona no vokatr’izany fametrahana rehetra natao izany? Avo roa heny ny isan’ny fampianarana Baiboly any an-tokantrano. Fampianarana Baiboly 38 484 izao no tarihina any.
Tafakatra ho 94 isan-jato koa ireo mandray anjara amin’ny asan’ny mpisava lalana mpanampy. Mazava ho azy fa izany dia nandray anjara tamin’ny tontalin’ny isa miavaka eo amin’ireo mpianatra vao vita batisa 26 986 izay, raha ampitahaina amin’ireo 6 570 tamin’ny taon-dasa dia fitomboana mahatalanjona 311 isan-jato!
Ahoana no nahatonga ny sasany tamin’ireo olona vao vita batisa ireo ho liana voalohany ny vaovao tsara? Indraindray dia ny fiahiana lalina nasehon’ilay Vavolombelona mitarika ny fampianarana no antony iray. Mitantara toy izao ny mpiandraikitra prezidà iray avy any Moldova:
“Nitsidika vehivavy iray vao avy naneho fahalianana ny fahamarinana ao amin’ny Baiboly, izahay mivady. Natomboka ny fianarana Baiboly niaraka taminy. Tsy naneho fahalianana mihitsy anefa ny vadiny na kely aza. Indray andro, raha handeha hitsidika azy mba hanohy ny fianarana izahay, dia namirifiry ny andro ary nisy orampanala. Vitsy dia vitsy ny olona teny amin’ny arabe, nefa dia nankany aminy ihany izahay tamin’ny fotoana nifanaovana indrindra. Hoy izy tamin’ny vadiny: ‘Hitanao ve hoe toy inona ny fiahian’ireo olona ireo antsika? Marim-potoana izy ireo na dia eo aza ny orampanala.’ Nahatonga ny vadiny hieritreritra io fisehoan-javatra io. Niova hevitra izy ka nanaraka ny fianarana, ary izao izy mivady dia Vavolombelona vita batisa.”
Amin’ny fotoana hafa, ny fahalalam-pomba asehon’ny Vavolombelona dia mety hanaitra fahalianana ho amin’ny vaovao tsara. Nanao izao fitantarana izao ny loholona iray izay avy any Moldova koa:
“Tsy liana tamin’ny Vavolombelon’i Jehovah ny lehilahy iray notsidihiko tao amin’ny faritany itoriako. Nilaza izy fa Ortodoksa ny tenany, sahala amin’ny rainy sy ny raibeny ihany. Koa dia nangataka ahy hiala teo amin’ny nisy azy izy. Talohan’ny nandaozako azy anefa dia nanome ahy fahafahana hilaza taminy ny anton’ny fitsidihako izy. Notondroiko taminy ny Matio 28:19, manambara hoe: ‘Koa mandehana hianareo, dia ataovy mpianatra ny firenena rehetra, manao batisa azy ho amin’ny anaran’ny Ray sy ny Zanaka ary ny Fanahy Masina.’ Nomeko azy avy eo ny adiresin’ny toeram-pivorianay ary lasa aho. Gaga tokoa aho fa herinandro taorian’izay dia tonga tao am-pivorianay io lehilahy io! Nijanona mandra-pahatapitry ny fandaharana izy. Nanazava izy fa nandritra ny herinandro dia nahatsapa nenina noho izy tsy nandray ahy tsara mihitsy. Natomboka avy hatrany ny fianarana Baiboly, ary rahalahintsika izy io izao.”
Lafiny niavaka hafa iray tamin’iny taom-piasana iny koa ny fanaovan-javatra mendri-piderana tokoa, manoloana ny fahasahiranan’ireo rahalahintsika any amin’izany faritra izany. Nandritra ny ririnin’ny 1991/92, dia nisy sakafo sahabo ho 400 taonina sy fitafiana maro be an-dehilahy sy am-behivavy ary an’ankizy nalefa ho an’ireo sahirana. Izany fanampiana izany dia nozaraina saika tamin’ireo faritra rehetra any amin’ny faritanin’ny Firaisana Sovietika teo aloha, na dia ny lavitra toa an’i Irkutsk any Siberia sy i Khabarovsk, any akaikin’i Japana, aza. Tena porofo manohina ny fo tokoa izany fa i Jehovah dia tsy nanadino ny fitiavana nasehon’ireo rahalahy ho an’ny anarany! Io porofon’ny fitiavan-drahalahy nohetsehin’ny fanahin’i Jehovah io koa dia nitondra vokatra, dia ny fampiraisana azy ireo tamin’ny fianakaviany maneran-tany. Nanoratra toy izao ho an’ny biraon’ny sampana, ohatra, ny anabavy iray any Ukraine:
“Nanohina ny fonay tamin’ny fomba lalina ny fanampiana nomenareo. Nihetsi-po aoka izany izahay, hany ka nitomany, ary velom-pisaorana an’i Jehovah Andriamanitra noho izy tsy nanadino anay. Marina fa ianjadian’ny adim-piainana eo amin’ny ara-nofo izahay izao, nefa noho ny fanampiana tonga avy any amin’ireo anadahy any Andrefana, dia tafarina indray izahay eo amin’ny lafiny ara-nofo. Ankehitriny, noho ny fanampianareo, dia ho afaka hanokana fotoana betsaka kokoa ho an’ny asan’i Jehovah ny fianakavianay. Raha sitrapon’i Jehovah, dia ho mpisava lalana mpanampy izaho sy ny zanako vavy amin’ireo volana fialan-tsasatra.”
Ankoatra izany, ilay ezaka ho fanampiana dia nanome fanambarana ho an’ireo eny ivelany satria afaka nahita ireo mpitazana fa mampiseho fitiavana amin’ny alalan’ireo asa ataony ny Vavolombelona. Nanoratra toy izao ny fianakaviana iray avy ao amin’ny kongregasiona hafa iray: “Voarainay ny fanampiana ara-nofo voaforon’ny sakafo sy fitafiana. Tena zava-dehibe tokoa izany! Ny fanampiana sy ny fampaherezana ataonareo dia fianarana ho anay fa tokony hanao soa amin’ny hafa koa izahay. Izany asa mampiseho fitiavana izany dia tsy hoe tsy hitan’ireo tsy mpino, ary koa ireo olona liana ny fahamarinana mbamin’ny fianakavian’izy ireo; izany dia fanambarana lehibe ny amin’ny firahalahiana marina.”
Ireo fivoriamben’ny distrika dimy sy ny fivoriambe niraisam-pirenena iray natao tamin’ny Jona sy Jolay lasa teo, nitondra ny lohateny hoe “Ireo Mpitondra Fahazavana”, dia porofo hafa iray ny amin’ny fitahian’i Jehovah ny fiezahana mafy ataon’ireo Vavolombelony sy ny fitiavana nasehon’izy ireo mba hampahafantarana ny anarany. Nisy 91 673 ny olona nanatrika ireo fivoriambe, ary 8 562 no natao batisa. Ny mpanatrika be indrindra dia ny tao St. Petersburg, toerana nanaovana ny fivoriambe niraisam-pirenena, izay nisy 46 214 — anisan’izany ireo solontena avy any amin’ny tany 30 maneran-tany — tafavory tao amin’ny Kirov Stadium.
Tany Siberia dia nisy lehilahy iray tokony ho 60 taona tonga tao amin’ny toerana nanaovana ny fivoriambe tao Irkutsk mba hijery fotsiny. Nilaza toy izao izy io: “Nitafy tsara daholo ireo mpanatrika, miramirana endrika, ary tsara fanahy tamin’izy samy izy. Toy ny fianakaviana tafaray izany olona izany. Afaka mahatsapa ny tena fa mpisakaiza izy ireo, tsy tao amin’ny kianja ihany fa eo amin’ny fiainany andavanandro koa. Nahazo zavatra vita an-tsoratra momba ny Baiboly tsara dia tsara aho ary nahafantatra tsara kokoa hoe karazana fandaminana manao ahoana izy io. Maniry ny hifandray amin’ny Vavolombelon’i Jehovah sy hiara-hianatra ny Baiboly amin’izy ireo aho.”
Tao amin’ilay fivoriambe tao Irkutsk ihany, izay nisy mpanatrika 5 051, dia nisy vehivavy sakaizan’ny fahamarinana iray avy any amin’ny Repoblikan’i Yakut, any Siberia, nilaza ny heviny toy izao: “Nijery ny vahoaka aho, ary te hitomany mafy noho ny fifaliana. Tena velom-pankasitrahana an’i Jehovah aho noho ny nanampiany ahy hahafantatra ny vahoaka toy izany. Teto amin’ny fivoriambe aho dia nahazo zavatra vita an-tsoratra, ary te hiresaka amin’ny hafa momba azy io. Iriko fatratra ny ho tonga mpivavaka amin’i Jehovah.”
Nilaza toy izao ny talen’ny Central Stadium any Alma Ata, any Kazakhstan, izay nisy olona 6 605 nanatrika ny fivoriambe: “Nampientam-po ahy ny fihetsikareo. Miaiky aho ankehitriny fa ianareo rehetra, na tanora na antitra, dia olona mendri-panajana. Tsy afaka ny hilaza aho hoe mino an’Andriamanitra, nefa kosa inoako ireo zava-masina asehon’ny firahalahianareo, sy ny fihetsikareo manoloana ireo zavatra misy vidiny ara-panahy sy ara-nofo.”
Nanao fanamarihana toy izao ny manamboninahitry ny polisy iray tao amin’ny fivoriambe tao Alma Ata: “Indroa aho izay no tafaraka taminareo, ary samy tao amin’ny fivoriambe izany. Tena mahafinaritra tokoa ny miara-miasa amin’ny Vavolombelon’i Jehovah.”
Romania
Tsy hadinon’i Jehovah koa ny fitiavana nasehon’ireo rahalahy any Romania ho an’ny anarany. Iny taom-piasana lasa iny dia nahitana fisehoan-javatra nahafaly maro be ho an’ny Vavolombelona. Voalohany indrindra, dia nisy biraon’ny sampana naorina indray tany Bucharest. Nifarana tamin’ny 1949 ny fahazoana miasa ara-dalàna farany tany. Ao amin’ilay biraon’ny sampana dia misy rahalahy sy anabavy 20 eo ho eo miasa ao amin’ireo trano fiasana vaovao. Io biraon’ny sampana io dia mikarakara mpitory 24 752 — tampon’isa ambony indrindra hatramin’izao, izay mampiseho fitomboana 21 isan-jato raha oharina amin’ny antsalany tamin’ny taon-dasa.
Rehefa afaka taona maro nitoriana tamin’ny fomba niafina ireo mpitory dia efa mihazatra amin’ny asa fanambarana isam-baravarana ampahibemaso. Ny fitantarana iray avy any amin’ny Fizaran-tanin’i Mureş dia mampiseho hoe ahoana no ampiasan’ny Vavolombelona amin’ny fomba tsara ny fahafahana rehetra ananany hitoriana amin’ny hafa, na dia eny am-panaovana dia lavitra aza izy ireny. Manoratra toy izao ny biraon’ny sampana:
“Nisy mpitory iray nanapa-kevitra ny hitory isaky ny efitra kelin’ny fiarandalamby nitondra azy. Nahafa-po tamin’ny ankapobeny ny fihetsiky ny olona, saingy tao amin’ny efitra kely farany dia nisy zava-nanahirana nipoitra. Tsy nisy naniry handray na dia iray aza tamin’ireo gazetintsika ireo mpandeha tao. Tamin’ny farany, dia nisy lehilahy iray nisafoaka mafy, nitsangana ary nihiaka mafy hoe: ‘Hatsipiko any ivelany any daholo ireny gazetinao ireny! Nahoana ianao no manelingelina anay loatra amin’ny fivavahanao?’ Namaly tamin-katsaram-panahy ilay mpitory fa na dia hatsipiny any ivelany aza ireo gazety, dia ho afaka handray soa avy amin’izany zavatra hataony izany ny olon-kafa — dia ireo izay hitsimpona ireo gazety. Tamin’ny fahitana ny fahatonian’ilay mpitory, dia tohina ny fon’ilay rangahy ka noraisiny ireo gazety ary nanomboka nizara izany tamin’ireo mpandeha hafa tao amin’ilay efitra kely ny tenany. Nahagaga fa nandray gazety iray avokoa izy rehetra. Rehefa voazara ireo gazety dia tsy nisy ho an’ilay rangahy intsony. Nanontany azy àry ilay mpitory hoe: ‘Tsy mba maniry hanana gazety ho anao angaha ianao, ramose?’ Tamin’izay ilay rangahy dia nandrombaka ny iray tamin’ireo gazety teny amin’ny mpandeha iray izay nanana roa, ary niteny hoe: ‘Izao aho dia mba manana iray koa!’ ”
Tany amin’ny tany maro, dia nampirongatra ny fanoheran’ny klerjin’ny Fitambaran’ireo Firenena Lazaina fa Kristiana indraindray ny asa fitoriana ataon’ny Vavolombelon’i Jehovah. Any Romania, dia matetika no tezitra mafy amin’ireo Vavolombelona ireo pretran’ny Fiangonana Ortodoksa. Izany anefa dia tsy mahasakana an’i Jehovah tsy hitahy ny vahoakany noho ny fitiavana nasehon’izy ireo ho an’ny anarany. Manoratra toy izao ny mpiandraikitra ny fizaran-tany iray:
“Niaraka tamin’ny kongregasiona eo an-toerana izahay nandeha nivoaka hanao fanompoam-pivavahana tany ambanivohitra. Nisy rahalahy zato tamin’izay. Nanofa aotobisy iray izahay, nitondra anay tany amin’ny 50 kilaometatra eo ho eo tany ambanivohitra, tany amin’ny vohitra kely iray. Nanasa olona maro be izahay hanatrika ny lahateny ampahibemaso izay tokony hatao ao amin’ny Maison de la culture. Raha vao nanomboka fotsiny ny fivoriana, dia tonga ny pretra ortodoksa mba hanakorontana ny fivorianay. Niezaka nanakana an’ilay pretra ireo polisim-panjakana. Na dia izany aza dia tsy nety nitony izy io. Vitany ny nampiato ny fivoriana rehefa namaky ny fitaratra teo amin’ny varavarana lehibe fidirana izy. Na dia izany aza, dia maro be tamin’ireo mponina teo an-toerana no tsy nankasitraka velively ny fihetsik’ilay pretra. Azo natao tamin’izay ny nanao fanambarana feno tamin’izay rehetra nanatrika teo, ary zavatra vita an-tsoratra be dia be no voazara.”
Mampalahelo fa any amin’ny faritra sasany ao amin’ilay tany dia tena vitsy ny Vavolombelona. Rehefa tonga voalohany tao amin’ny fizaran-tanin’i Olt ny mpisava lalana maharitra iray dia tsy nahita afa-tsy rahalahy sivy monja tao amin’ilay fizaran-tany manontolo, sy faritany midadasika iray hitoriana. Rehefa afaka herintaona dia tafakatra ho 27 ny isan’ireo Vavolombelona, ka ny dimy taminy dia mpitory nanjary niasa indray. Niorim-ponenana tao an-tanànan’i Corabia izay tsy nisy Vavolombelona mihitsy, ilay mpisava lalana. Rehefa afaka 45 andro monja ny naha-tao an’ireo Vavolombelona ireo dia nanambara ny tsy fankasitrahany ny asan’izy ireo tao amin’ny radion’i Craiova ny pretra tompon’andraikitra teo an-toerana. Nolazainy fa “niditra an-keriny” tao amin’ny tanànan’i Corabia izy ireo nitondra ny fampianarany, ka nanandrana nitaona ny olona hiova finoana. Nitohy ny famelezana, tamin’ny fikendrena hampitsahatra ny asa sy hanimba ny laza tsaran’ireo Vavolombelona tao amin’izany faritra izany. Nahatratra ny fara heriny izany rehefa lasa tany Bucharest hamonjy ny fivoriamben’ny distrika ireo rahalahy. Nanao fanambarana hentitra toy izao ilay pretra ortodoksa tao Corabia taorian’ny fotoam-pivavahana tao amin’ny fiangonany: “Tokony hanao fihetsiketsehana an-dalam-be avokoa isika mba hanairana ny polisy handray fepetra hanoherana ny Vavolombelona, izay nandoto ny faritra manontolo tamin’ireo zavatra vita an-tsoratra entiny ary nanapoizina ny olona.” Kinanjo ny alina nialoha ny saika hanaovana ilay fihetsiketsehana iny indrindra, dia nisy zavatra tsy nampoizina nitranga. Nisy antokona mpihetraketraka nandrava ny katedraly sy ny Maison de la culture tao an-tanàna. Noho izany, dia tsy nisy mihitsy ilay fihetsiketsehana ho fanoherana!
Ireo faritanin’i Yogoslavia teo aloha
Ny taom-piasana 1992 dia anisan’ny taona sarotra indrindra ho an’ireo rahalahy any amin’ny faritr’i Yogoslavia. Tamin’izay fotoana izay ihany anefa izy ireo dia nahita fanandraman-javatra nahafaly sasantsasany. Soa ihany fa tsy manadino ny asan’izy ireo sy ny fitiavana nasehony ho an’ny anarany i Jehovah.
Nanomboka tao Slovénie ny ady, avy eo dia tao Croatie, ary tatỳ aoriana dia tao Bosnie-Herzégovine. Tao anatin’ny herintaona, avy amin’ny repoblika iray, dia Fanjakana dimy vaovao no niezaka hampijoro ny sisin-tanin’izy ireo manokana, ny lalàny, ary ny vola ampiasainy. Vavolombelona an-jatony maro no voatery nitsoa-ponenana ary nomena fialofana niaraka tamin’ireo rahalahiny tany an-toeran-kafa. Sahala amin’ny any amin’ny tany sasany any amin’ny faritr’i Eoropa Atsinanana, dia nisy komity vonjy taitra notendrena tany amin’ireo tanàn-dehibe lehibe kokoa, mba hikarakara ny fampiantranoana sy ny sakafo ary ny fitafiana ho an’ireo rahalahintsika sahirana ara-pivelomana. Nandritra ny taom-piasana dia sahabo ho 55 taonina ny sakafo nozaraina tamin’ireo rahalahy any amin’ireo kongregasiona ao anatin’ireo faritra misy fikorontanana. Taratasy fankasitrahana maro be no voaray.
Nitantara ireo rahalahy any Dubrovnik fa tena velom-pankasitrahana tokoa izy ireo noho ny fanampiana nomena azy. Rehefa nody tany an-tranony nitondra fonosana sakafo ny anabavy iray, dia nanontany azy ny toerana nividianany ireo atody ny mpifanila trano iray. Nilaza taminy ilay anabavy fa ireo anadahiny ara-panahy any amin’ny faritra hafa no nandefa an’ireo ho azy. Talanjona ilay mpifanila trano aminy. Tamin’ny toe-javatra hafa iray dia nisy lehilahy tsy fantatra anarana avy any Slovénie niantso ny loholona iray ary nilaza hoe: “Nahare aho fa mizara amin’ny fomba mety ny sakafo voarainy avy amin’ireo rahalahiny ny Vavolombelon’i Jehovah. Nandefa fonosana maromaro ho an’ny olona mantsy aho, nefa tsy tonga mihitsy izany. Afaka mandefa fanampiana ara-tsakafo toy izany aminareo ve aho mba hahafahanareo mizara azy?” Ireo gazety sy radio koa dia nitantara tamim-pankasitrahana ny asa fanampiana ataontsika.
Nahatsapa ny fahasahiranana nitombo ny rahalahy iray natao batisa tao amin’ny fivoriambe niraisam-pirenena tao Zagreb tamin’ny 1991, ka nividy ny tahirin-tsakafo rehetra tao amin’ny magazay iray. Nentiny tany an-tranony izay nanakaiky ny faritra nisy ny ady ireo sakafo. Rehefa nihamafy ny tsy fahampian-tsakafo, dia hita fa tena fitahiana ho an’ireo rahalahy izany fanampiana izany.
Azo natao ny nahazo fahazoan-dalana ho an’ny kamiao lehibe hitondra ireo foto-tsakafo tsy voavoatra ho an’ireo rahalahy atao fahirano any Sarajevo. Faly izahay milaza fa notanterahina tamim-pahombiazana ny fizarana izany.
Nampitondra faisana an’ireo sivily ny ady. Nampalahelo fa tamin’ny faran’ny taom-piasana, dia nisy rahalahintsika sy anabavintsika enina ary sakaizan’ny fahamarinana roa namoy ny ainy, ary nisy sasantsasany naratra.
Na dia izany aza, dia zava-mitranga maro be no mampiseho fa, amin’ny fotony, dia fiarovana ny maha-Vavolombelon’i Jehovah. Tamin’ny toe-javatra iray, dia nandeha ho any amin’ny fivoriamben’ny distrika iray tany Belgrade ireo rahalahintsika, rehefa nosakanan’ny miaramila ny aotobisy nitondra azy. Nanontany izy ireo raha misy mpikambana amin’ny fivavahana toy izao tamin’ireo mpandeha. Namaly ireo rahalahy fa tsy nisy. Tsy maintsy nampiseho ny kara-panondrony izy ireo, ary ny sasany taminy dia nanana anarana nanondro fa mety ho anisan’izany fivavahana izany izy. Niampanga azy ireo ho nandainga ireo miaramila, nefa kosa ireo rahalahy dia nanana taratasy milaza ny fialany tamin’ny fiangonana; koa na dia teraka tao amin’izany fivavahana izany aza izy ireo, araka ny nambarany, dia Vavolombelon’i Jehovah izy ireo ankehitriny, ary handeha hamonjy ny fivoriambeny. Tamin’izay ireo miaramila dia namela azy ireo hanohy ny diany.
Ireo mpisava lalana dia manohy manao ny fanompoany amin-jotom-po tsy hay tohaina, ary izany dia niharihary ho tena famelombelomana ny asa. Ny Tilikambo Fiambenana, izay manana fonony tsara tarehy ahitana ny loko rehetra, dia adika amin’ireo fiteny lehibe ao amin’ilay faritra, indray miaraka. Izy io dia manome tsy tapaka an’ireo tia ny fahamarinana sy ny rariny ny “sakafo amin’ny fotoana mety” ara-panahy tokony ho azy ireo. (Lioka 12:42, NW ). Nandritra ny taom-piasana 1992, dia nisy rahalahy sy anabavy vaovao 674 natao batisa.
Azo antoka fa tsy nanadino ny asan’ireo rahalahy any amin’ny faritr’i Eoropa Atsinanana sy ny fitiavana nasehon’izy ireo ho an’ny anarany i Jehovah. Ankoatra izany, dia iriny ny mpanompony rehetra, na aiza na aiza misy azy ireo, hanaraka ilay torohevitra tsara dia tsara nomen’i Paoly nanaraka izany, ao amin’ny Hebreo 6:11, manambara hoe: “Ary mbola irinay hianareo rehetra samy haneho izany fahazotoana izany mba hahazo ny fahatokiana be ny amin’ny fanantenana hatramin’ny farany”.