Mihamitombo ny Hantsana Mampisaraka ny Manankarena sy ny Mahantra
“Betsaka kokoa ny ezaka natao mba hampihenana ny fahantrana eran-tany tato anatin’ireo 50 taona farany, raha oharina amin’ireo 500 taona farany”, hoy ny bokin’ny Fandaharan’asan’ny Firenena Mikambana Momba ny Fampandrosoana (PNUD). “Nanomboka tamin’ny 1960, dia nihena ho antsasany ny isan’ny ankizy maty, nihena ampahatelony ny tsy fahampian-tsakafo, ary nitombo ampahefany ny isan’ny ankizy mianatra, any amin’ny tany an-dalam-pandrosoana.” Lazain’io boky io anefa, fa “mbola miely patrana ihany” ny fahantrana eran-tany, na eo aza izany fandrosoana izany.
Vao mainka aza mitombo ny tsy fitovian-tsaranga. “Maro lavitra noho ny tamin’ny herintaona ny olona tsy ampy sakafo sy noana”, hoy i Catherine Bertini, talen’ny Fandaharan’asan’ny Firenena Mikambana Momba ny Sakafo Eran-tany. Any amin’ireo tany an-dalam-pandrosoana, dia olona 840 tapitrisa ankehitriny no mandry fotsy isan’andro, 1 000 tapitrisa mahery no tsy mahazo rano madio hosotroina, ary efa ho 1 500 tapitrisa no mitrongy vao homana, amin’ny vola latsaka ny iray dolara isan’andro. Nampitandrina i Mary Robinson, Tompon’andraikitra Ambony Momba ny Zon’olombelona ao amin’ny Firenena Mikambana, fa “atsy ho atsy dia tsy ho tany manankarena sy mahantra intsony no hizarana an’izao tontolo izao, fa ho [tany] mandroso loatra sy tsy handroso mihitsy.”
Ohatrinona no tokony haloan’ny olona miisa 6 000 tapitrisa eran-tany, raha tiana hihena ny hantsana mampisaraka ny manankarena sy ny mahantra? Kely noho izay mety hoeritreretin’ny olona. Araka ny kajy nataon’ny ONU, dia 9 000 tapitrisa dolara (1,5 dolara isan’olona) isan-taona monja dia ho ampy hanamboarana fantson-drano sy hanomezana rano fisotro madio eran-tany, ary 1 300 tapitrisa dolara (2 dolara isan’olona) isan-taona no hilaina mba hahazoan’ny mponina rehetra ny fitsaboana sy ny sakafo ilainy. Tena betsaka izany, kanefa toa tsy misy dikany, raha ampitahaina amin’izay lany eran-tany hanaovana zavatra hafa. Ohatra, 435 000 tapitrisa dolara (70 dolara isan’olona) no lany amin’ny dokam-barotra, ary 780 000 tapitrisa dolara (130 dolara isan’olona) no lanin’ny tafika. Mazava àry fa tsy ny vola loatra no tsy ampy mba hampihenana ny hantsana mampisaraka ny manankarena sy ny mahantra, fa tsy misy ny fahaizana mamaritra izay zava-dehibe kokoa.