Mpitovo Amin’ny Fotoam-pahasahiranana Ara-bola
“NANIRY hanambady aho fony aho 25 taona”, hoy i Chuks, izay monina atsy Afrika Andrefana. “Nisy ankizivavy noeritreretiko, ary izy koa dia nihevitra ahy. Ny zava-nanahirana dia ny vola. Ny raiko sy ny zokiko lahy dia samy tsy an’asa, ary mbola nankany an-tsekoly ireo zandriko lahy sy vavy. Izy rehetra dia niantehitra tamiko mba hamelona ny fianakaviana. Mbola nanaratsy ny toe-javatra taorian’izany ny nahararian’ny ray aman-dreniko, ary nidika ho fitadiavana vola fanampiny izany mba handoavana ireo fandaniana ara-pitsaboana.”
I Chuks, izay Vavolombelon’i Jehovah, dia tsy naniry hiditra tamin’ny fanambadiana kanefa tsy ho afaka hamelona vady. Nitadidy tao an-tsaina ny tenin’i Paoly hita ao amin’ny 1 Timoty 5:8 toy izao izy: “Raha misy tsy mamelona ny azy, indrindra fa ny ankohonany, dia efa nandà ny finoana izy ka ratsy noho ny tsy mino aza.”
“Niasa mafy aho”, hoy i Chuks nanohy ny teniny, “nefa tsy nety ampy mihitsy ny vola. Vokatr’izany, dia tsy maintsy nahemotra imbetsaka ny fikasanay hivady. Tamin’ny farany aho dia naharay taratasy avy tamin’ilay ankizivavy, nilaza fa nisy olon-kafa nanatona ny rainy mba hangataka azy ho vady. Nanaiky ny rainy. Andro vitsivitsy taorian’ny nahatongavan’ny taratasiny, dia nanatanteraka ny lanonam-pifamofoana ny fianakaviana.”
Tahaka an’i Chuks, dia lehilahy kristiana maro no nahita ny fikasany hanambady rava na nahemotra noho ny anton-javatra ratsy ara-bola. Any amin’ny tany maro, dia misondrotra tafahoatra ny vidim-piainana. Ohatra, ao amin’ny tany iray atsy Afrika afovoany, dia nisondrotra 8 319 isan-jato ny vidin-javatra tao anatin’ny herintaona! Any amin’ny tany sasany, dia sarotra ny mahita asa. Matetika koa dia kely loatra ny karama, hany ka sarotra ho an’ny lehilahy iray ny mamelona ny tenany, mainka moa fa ny vady aman-janaka. Nitaraina ny lehilahy tanora iray atsy Nizeria fa ny asa manontolo andro natolotra azy tao amin’ny orinasa iray dia tsy nahazoana afa-tsy 17 dolara monja isam-bolana — kely kokoa noho ny saran-dalana amin’ny aotobisy isam-bolana, mandroso sy miverina mankany amin’ilay toeram-piasana!
Vehivavy kristiana mpitovo maro no mahita koa fa manafoana ny fikasan’izy ireo hanambady ireo fahasahiranana ara-bola. Matetika izy ireo dia tsy maintsy miasa mba hamelomana ny mpianakaviny. Ireo lehilahy mpitovo sasany, rehefa mahita ny tarehin-javatra misy azy, dia misalasala ny haka azy, satria mahatsapa izy ireo fa izay lehilahy manambady ao anatin’ny toe-javatra toy izany, dia hila ny handray karama ampy mba hamelomana, tsy ny vadiny fotsiny, fa ny fianakavian’izy io koa. I Ayo, izay nahazo diplaoma tany amin’ny oniversite, dia miezaka mafy mba hamelomana ny tenany sy ny reniny ary ireo zandriny lahy sy vavy. “Maniry ny hanambady aho”, hoy izy mitaraina, “nefa rehefa tonga ka mahita ny forongo tsy misaraka amiko [andraikitra ara-bola] ny hafa, dia miala haingana.”
Na dia eo aza ireo fahasahiranana ara-bola, dia mahita ny tenany ampiharan’ireo havana sy ireo olon-kafa fanerena be ny Kristiana maro mba hanambady sy hanan-janaka. Indraindray izany fanerena izany dia maka endrika fanesoana. Any amin’ny faritra maro atsy Afrika, ohatra, dia fanao rehefa miarahaba olon-dehibe ny manontany momba ny fahasalaman’ny vady aman-janany. Indraindray, ny fiarahabana toy izany dia atao mba hanesoana ireo olona tsy manambady. Nilaza toy izao i John, izay eo amin’ny faramparan’ny faha-40 taonany: “Rehefa mamazivazy ahy ny olona ka manao hoe: ‘Manao ahoana ny vadinao?’, dia valiako hoe: ‘Mbola ho avy izy e’. Ny marina dia hoe, ahoana moa no ahafahako manambady raha toa aho ka tsy afaka mamelona azy?”
Ho an’i John sy ireo maro be hafa tahaka azy, ny tarehin-javatra dia bangoin’ny ohabolana yorobà iray manao hoe: “Ny fanambadiana maimaika dia tsy raharaha tokony hihamboana; ny vidin-tsakafo no manahirana.”
Ekeo amim-pifaliana ny tarehin-javatra misy anao
Mora toy inona moa ny malahelo rehefa tsy mitranga ny zavatra irintsika fatratra! Milaza toy izao ny Ohabolana 13:12 (NW ): “Ny fanantenana ahemotra dia mankarary ny fo”. Izany angamba no fihetseham-ponao raha toa ianao ka maniry fatratra ny hanambady, nefa tsy afaka manao izany noho ny antony ara-bola. Mety ho marina indrindra izany raha toa ianao ka anisan’ireo izay lazalazain’ny apostoly Paoly hoe “maimay”. — 1 Korintiana 7:9.
Mety tsy ho mora ny mandresy ireo zava-manahirana, nefa misy zavatra azonao atao mba hiaretana sy hahitana fifaliana mihitsy aza ao anatin’ny tarehin-javatra misy anao. I Jesosy Kristy, izay lehilahy tsy nanambady, dia nanambara fotopoto-pitsipika ara-baiboly iray azo ampiharina, izay afaka manampy anao handresy ny fahadisoam-panantenanao vokatry ny fanantenana ahemotra. Hoy izy: “Mahasambatra kokoa ny manome noho ny mandray”. — Asan’ny Apostoly 20:35.
Afaka mampihatra izany ianao, amin’ny fanaovana zavatra tsara ho an’ny fianakavianao sy ho an’ny hafa ao amin’ny kongregasiona. Angamba ianao ho afaka hampitombo koa ny zavatra ataonao eo amin’ny fanompoana kristiana. Raha toa ianao ka variana tanteraka amin’ny fanomezana tsy misy fitiavan-tena, dia mety ho hitanao fa nanjary ‘nikasa tsara tao am-ponao, hanaraka ny safidinao’ ianao. — 1 Korintiana 7:37.
Ny lehilahy tsy nanambady hafa iray, ny apostoly Paoly, dia nanoratra izao torohevitra mahasoa izao: “Tandremo tsara izay fandehanareo, mba tsy hitondranareo tena tahaka ny adala, fa tahaka ny hendry, ka hararaoty ny andro azo anaovan-tsoa, fa ratsy izao fiainana izao.” (Efesiana 5:15, 16). Kristiana maro tsy manambady no nahita ‘famelombelomana ho an’ny fanahiny’ tamin’ny fampiasana ny fotoanany mba hanatonana akaiky kokoa an’i Jehovah tamin’ny alalan’ny vavaka sy ny fianarana ny Tenin’Andriamanitra ary ny fandraisana anjara amin’ireo fivoriana kristiana. (Matio 11:28-30, NW ). Raha manao izany ianao, dia ho afaka hiatrika amim-pahombiazana kokoa ny tarehin-javatra ara-bola sarotra iray. Izany koa dia hanampy anao hampiseho fahasalamana ara-panahy mbola tsara kokoa, ka hahatonga anao ho lehilahy vady na vehivavy vady tsara kokoa raha toa ka hanambady ianao any aoriana any.
Aza hadinoina na oviana na oviana fa i Jehovah dia miahy ireo rehetra manompo azy. Mahalala ireo zava-manahirana sy fahasahiranana iaretanao izy. Ilay Raintsika be fitiavana any an-danitra koa dia mahafantatra izay zavatra tsara indrindra ara-panahy sy ara-pihetseham-po haharitra ho anao. Raha toa ianao ka mampihatra amim-paharetana eo amin’ny fiainanao isan’andro ireo fotopoto-pitsipika ao amin’ny Teniny, dia ho azonao antoka fa hitondra fanamaivanana amin’ny fotoana hitany fa mety izy ary hanome fahafaham-po ireo zavatra ilainao sy ireo fanirianao amin’ny fomba izay hahasoa anao mandrakizay. Manome toky antsika toy izao ny Baiboly: “Tsy hiaro zava-tsoa amin’izay mandeha amin’ny fahitsiana Izy [Jehovah].” — Salamo 84:11.
Jereo ny lafiny manorina amin’ny zavatra
Tadidio ao an-tsaina koa fa misy tombontsoa miavaka ny hoe maha-mpitovo. Nanoratra toy izao ny apostoly Paoly: “Izay manome (...) ny maha-virjiny azy ho amin’ny fanambadiana dia manao tsara, fa izay tsy manome azy io ho amin’ny fanambadiana dia hanao tsara kokoa.” — 1 Korintiana 7:38, NW.
Nahoana ny hoe mpitovo no “tsara kokoa” noho ny fanambadiana? Nanazava toy izao i Paoly: “Izay tsy manam-bady dia miahy ny an’ny Tompo mba hahafaly ny Tompo. Fa izay manam-bady kosa miahy ny an’izao fiainana izao mba hahafaly ny vavy. Ary tsy mitovy koa ny vehivavy manam-bady sy ny virijina. Ny vehivavy tsy manam-bady mitandrina ny an’ny Tompo, mba ho samy masina avokoa ny tenany sy ny fanahiny; fa izay manam-bady kosa dia mitandrina ny an’izao fiainana izao mba hahafaly ny lahy.” — 1 Korintiana 7:32-34.
Raha lazaina amin’ny teny hafa, dia manahy, araka ny tokony ho izy, momba ireo zavatra ilaina sy ireo zavatra tiana ary ireo zavatra tsy tian’ny vadiny, ireo Kristiana manambady. Ireo Kristiana mpitovo kosa anefa dia afaka mampifantoka bebe kokoa ny sainy ho amin’ny fanompoana an’i Jehovah. Raha oharina amin’ireo manambady, dia tsara toerana kokoa ireo Kristiana mpitovo mba ‘ho vonona hanompo lalandava ny Tompo, tsy misy fanelingelenana’. — 1 Korintiana 7:35, NW.
Tsy nilaza akory i Paoly fa hoe tsy mahita fanelingelenana ny Kristiana mpitovo. Raha toa ianao ka vesaran’ireo zava-manahirana ara-bola, dia mety hihevitra fa misy zavatra maro mandrahona ny hanelingelina anao amin’ny fanompoanao. Kanefa dia lehibe kokoa mazàna ny fahafahana manokana hanompo an’Andriamanitra ho an’ny lehilahy na ny vehivavy tsy manambady, noho ny ho an’ireo manambady.
Na dia nampiseho ny maha-mpitovo ho toy ny lalana tsara kokoa aza ny apostoly Paoly, dia tsy nilaza akory izy fa ratsy ny manambady. Izao no nosoratany: “Na dia hanam-bady aza hianao, dia tsy manota tsy akory”. Kanefa nampitandrina toy izao izy: “Hanam-pahoriana amin’ny nofo ireny [ireo manambady]”. — 1 Korintiana 7:28.
Inona no tiany holazaina tamin’izany? Ny fanambadiana dia mitondra tebiteby sasany. Amin’ny fotoam-pahasahiranana ara-bola, dia mety hahafaoka ny fanahian’ny raim-pianakaviana iray momba ny famelomana ny vady aman-janany, ny fahoriana toy izany. Ny aretina koa dia mety hitondra enta-mavesatra ara-bola sy ara-pihetseham-po fanampiny ho an’ny fianakaviana.
Koa, na dia mety tsy ho izay tianao kokoa aza ny tarehin-javatra misy anao, dia mety ho tsara toerana kokoa ianao noho izay nety ho nisy anao raha toa ka nanambady sy niantsoroka andraikitra mba hamelona zanaka. Ireo fahasahiranana atrehinao ankehitriny dia tsy haharitra; hofaranana izy ireo ao amin’ny fandehan-javatra vaovaon’Andriamanitra — ary ny sasany aza angamba aloha kokoa. — Ampitahao amin’ny Salamo 145:16.
Ho afaka hanitatra ny fanompoanao ve ianao?
Na dia tsy ny olona rehetra aza no afaka manao izany, ny sasany dia afaka niditra tamin’ny fanompoana manontolo andro, na teo aza ireo zava-manahirana ara-bola. I Chuks, voalaza tetsy aloha, dia nividy sy nivarotra fitaovana ho amin’ny fanoratana mba hamelomana ny fianakaviany. Sahabo ho tamin’ilay fotoana tsy nahombiazan’ny fikasany hanambady izy dia naharay taratasy iray, izay nanasa azy hiasa amin’ny fanorenana, mandritra ny fotoana tsy maharitra, any amin’ny biraon’ny sampana eo an-toeran’ny Fikambanana Watch Tower. Tsy nampirisika azy handeha ny zokiny lahy noho ny fanahiana momba ny vola. Nieritreritra anefa i Chuks fa i Jehovah no nanampy azy hanorina ilay raharaha fivarotana fitaovana ho amin’ny fanoratana nataony, koa tokony hametraka ny tombontsoan’ilay Fanjakana eo amin’ny toerana voalohany àry izy ary hitoky amin’ny fahaizan’Andriamanitra hanome izay ilaina. (Matio 6:25-34). Tetsy an-danin’izany, hoy izy nieritreritra, izany dia haharitra telo volana monja.
Nanaiky ilay fanasana i Chuks ary namindra ilay raharahany tamin’ilay zokiny lahy. Enin-taona tatỳ aoriana, dia mbola ao amin’ny fanompoana manontolo andro i Chuks, sady loholona ao amin’ny kongregasiona kristiana no vonona ara-bola mba hanambady. Nanenina noho ny fomba niafaran’ny fisehoan-javatra teo amin’ny fiainany ve izy? Nilaza toy izao i Chuks: “Nalahelo mafy aho fony aho tsy afaka nanambady rehefa naniry hanao izany, nefa tena voalamina tsara tokoa ny zavatra ho ahy. Nahita fifaliana sy tombontsoam-panompoana maro, izay azo inoana fa tsy ho azoko aho, raha toa ka nanambady sy nanana fianakaviana tamin’izany fotoana izany.”
Tsy fananana ahiahy amin’ny hoavy
Amin’ny fotoan-tsarotra, dia maro ireo mitady ny tsy fananana ahiahy ao amin’ny fanambadiana ho toy ny fefy amin’ireo fahasahiranana ara-bola mbola ho avy. Ireo tany sasany, izay vesaran’ny trosa, dia tsy manolotra fanampiana firy na tsy manolotra fanampiana mihitsy ho an’ny zokiolona. Koa matetika ireo ray aman-dreny no miankina amin’ny fianakaviany, ary indrindra indrindra amin’ireo zanany, mba hamelona azy ireo amin’ny fahanterany. Noho izany, dia ampiharana fanerena matetika ireo lehilahy sy vehivavy mpitovo mba hanambadiany sy hananany zanaka, na dia rehefa tsy azo antoka aza ny toe-bolany.
Ny fanambadiana sy ny fananana anaka anefa dia tsy miantoka ny tsy fananana ahiahy. Ireo ankizy sasany eo amin’izao tontolo izao dia tsy vonona ny hiahy ireo ray aman-dreny zokiolona, ny hafa tsy afaka manao izany, ny hafa kosa dia maty alohan’ny ray aman-dreniny. Ny Kristiana dia mitady ny tsy fananana ahiahy any an-toeran-kafa voalohany indrindra, noho ny fitadidiana ao an-tsaina ny fampanantenan’Andriamanitra hoe: “Izaho tsy handao anao mihitsy na hahafoy anao akory”. — Hebreo 13:5.
Ireo izay nampihemotra ny fotoana hanambadiana mba hanompoana manontolo andro an’i Jehovah dia tsy nafoy. I Christiana dia mpitovo 32 taona. Nanompo tamin’ny naha-mpisava lalana maharitra any Nizeria izy nandritra ireo sivy taona lasa. Hoy izy: “Mametraka ny fitokiako amin’i Jehovah, izay manome toky antsika fa tsy hahafoy na oviana na oviana ny mpanompony, aho. Ny fampanantenany no tokiko. I Jehovah dia mikarakara ahy ara-panahy sy ara-nofo. Noporofoiny fa Ray be fahalalahan-tanana izy. Ohatra, nifindra tany amin’ny faritra iray izay nila ny fanampian’ny Vavolombelona bebe kokoa aho mba hanao ny asan’ny mpisava lalana. Na dia vitsy aza ireo zavatra nampiadana ara-nofo, dia nianatra ny nizatra aho. Rehefa naiditra hopitaly noho ny aretina typhus aho, dia tonga nanampy ahy ireo anadahy tao amin’ny kongregasiona nisy ahy teo aloha.
“Afa-po indrindra amin’ny fanompoana manontolo andro aho. Heveriko fa tombontsoa lehibe ny miara-miasa amin’ilay Mpamorona izao rehetra izao sy miaraka amin’ireo anadahy sy rahavavy maneran-tany maro be. Mahita tanora maro be kivy sy mamoy fo noho ireo zavatra mitranga manodidina azy aho. Raha ny amiko, dia misy heviny kosa ny fiainako; mibanjina ny hoavy amim-patokiana aho. Fantatro fa ny eo akaikin’i Jehovah no vahaolana tsara indrindra amin’ireo zava-manahirana atrehintsika amin’izao andro izao.”
Raha toa ianao ka maniry fatratra ny hanambady, nefa tsy afaka manao izany noho ireo fahasahiranana ara-toe-karena, dia aza kivy! Tsy irery ianao. Maro be ireo izay miaritra fisedrana mitovy amin’izany omban’ny fanampian’i Jehovah. Ekeo amim-pifaliana ny tarehin-javatra misy anao, amin’ny filofosana hanao zavatra tsara ho an’ny hafa sy amin’ny fanatsarana ny fiainanao ara-panahy. Manatòna akaiky an’Andriamanitra; hanampy anao izy satria tena miahy anao tokoa. — 1 Petera 5:7.