«Амьдрал, үйл хэрэг цуглаанаар үзэх материал»-ын хавсралт
4-Р САРЫН 13–19
БУРХНЫ ҮГЭН ДЭХ ЭРДЭНЭС | ЭХЛЭЛ 31
«Иаков Лабан хоёр энхийн гэрээ байгуулав»
it-1 883 ¶1
Галеед
Иаков Лабан хоёр маргаанаа тайван шийдэж, бие биетэйгээ гэрээ байгуулсан. Үүнтэй холбогдуулан Иаков нэгэн чулуун баганыг босгож, «ах дүү нартаа» тушаан ширээ маягийн хэлбэртэй байж болох чулуун овоог босгоод уг овоон дээр гэрээний хоолыг идсэн. Тэгэхэд Лабан уг газрыг «Иегар-сахадута» хэмээн нэрлэсэн. Энэ нь чулуун овоо гэсэн утгатай арамей (сири) үг юм. Харин Иаков «Галеед» хэмээн нэрлэсэн. Энэ нь мөн л чулуун овоо гэсэн утгатай еврей үг юм. Лабан: «Энэ овоо [еврейгээр гал] бол өнөөдөр чи бид хоёрын хоорондын гэрч [еврейгээр ед] болно» гэжээ (Эх 31:44–48). Энэ овоо (болон чулуун багана) энэ газраар дайрах хүн бүрд гэрч болсон. Эдгээр нь 49-р зүйлд гардагчлан Иаков Лабан хоёрын гэр бүлийн хооронд болон гэр бүл тус бүрийн хүрээнд амар тайвныг тогтоохоор тохирсныг гэрчлэх «Мизпа [Харуулын цамхаг гэсэн утгатай]» байжээ (Эх 31:50–53). Хожим нь үүнтэй адилаар чулууг гэрчлэх зүйл болгосон тохиолдлууд бий (Иош 4:4–7; 24:25–27).
it-2 1172
Харуулын цамхаг
Иаков овоо босгоод «Галеед» («Гэрчлэлийн овоо» гэсэн утгатай), мөн «Харуулын цамхаг» хэмээн нэрлэсэн. Тэр үед Лабан: «Бид хоёрын хэн хэн нь байхгүй байхад ЭЗЭН чи бид хоёрын хоорондохыг харах болтугай» гэж хэлсэн (Эх 31:45–49). Энэ овоо Иаков Лабан хоёрыг өөр хоорондын гэрээгээ сахих нь уу, үгүй юү гэдгийг Ехова харж байгааг гэрчилдэг.
Эрдэнэс хайх нь
it-2 1087-1088
Терафим
Месопотам болон ойролцоох нутгаас археологичдын олсон олдворыг үзвэл терафим шүтээнийг хэн эзэмших нь гэрийн өвийг хэн авахтай холбоотой байсныг мэдэж болно. Нүзид олдсон нэгэн хавтанд бичсэнээр бол гэр бүлийн бурхдыг эзэмшигч хүргэн тодорхой нэгэн нөхцөлд шүүх танхимд гарч ирээд нас барсан хадам аавынхаа үл хөдлөх хөрөнгийг өөрийнх нь гэж хэлэх эрхтэй байсан («Ancient Near Eastern Texts», засаж найруулсан Ж. Причард, 1974, х. 219, 220, болон зүүлт 51). Үүнийг бодоод Рахел, аав нь нөхөр Иаковыг нь хуурсан учраас терафимыг авч явах нь шударга ёсонд нийцнэ гэж үзсэн байж магадгүй (Эх 31:14–16-тай харьцуулаарай). Терафим өвлөх эрхтэй холбоотой чухал зүйл байсныг мэдвэл Лабан ах дүү нараа дагуулж долоо хоногийн аян замд гарч Иаковыг мөшгөөд терафимаа буцааж авах гэж хичээсний учрыг ойлгож болно (Эх 31:19–30). Мэдээж Иаков Рахелын хулгай хийснийг мэдээгүй (Эх 31:32), түүнээс гадна Иаков терафимыг ашиглаад Лабаны хөвгүүдийн авсан өвнөөс авах гэж оролдсон гэсэн санаа Библид байдаггүй. Иаков шүтээнтэй холбоогүй байсан. Гэр бүлийнхнээсээ харийн бурхдыг аваад Шехемийн ойролцоох том модон доор булахад терафимаасаа салсан бололтой (Эх 35:1–4).
4-Р САРЫН 20–26
БУРХНЫ ҮГЭН ДЭХ ЭРДЭНЭС | ЭХЛЭЛ 32, 33
«Та ивээл хүртэхийн төлөө шаргуу тэмцдэг үү?»
w03 8/15 25 ¶3
Та Еховаг шаргуу хайж байна уу?
Еховаг хайж шаргуу хичээсэн хүмүүсийн жишээ Библид их байдаг. Тэдний нэг нь Иаков юм. Тэрбээр хүн болж хувирсан тэнгэрийн элчтэй үүр цайтал барилдсан. Үр дүнд нь Израйл (Бурхантай тэмцэлдэгч) гэсэн нэрийг авсан. Учир нь тэрбээр Бурхантай «тэмцэлдэхдээ» «тууштай» байж, «хүчээ дайчилж», «цөхрөлтгүй» байсан. Өнөөх тэнгэрийн элч түүнийг шаргуу хичээснийх нь төлөө ивээсэн (Эхлэл 32:24–30).
it-2 190
Доголон
Иаков доголон болсон нь. Иаков 97 орчим настай байхдаа хүн болж хувирсан тэнгэрийн элчтэй шөнөжин барилдсан. Тэрбээр өөрийг нь ивээх хүртэл тэнгэрийн элчийг тавьж явуулаагүй. Ийнхүү тэнгэрийн элчийг ялсан. Барилдаж байхдаа тэнгэрийн элч Иаковын түнхэнд хүрч мулталсан. Үүнээс болж Иаков доголох болжээ (Эх 32:24–32; Хо 12:2–4). Иаков ийнхүү тэмдэгтэй болсон юм. Тэнгэрийн элч Иаковыг «Бурхантай [Бурхны тэнгэрийн элчтэй], бас хүмүүстэй тэмцэлдэж ялсан» гэж хэлсэн хэдий ч үнэн хэрэгтээ Бурхны хүчирхэг тэнгэрийн элчийг ялаагүйг энэ тэмдэг сануулдаг. Иаков тэнгэрийн элчтэй барилдсан нь зөвхөн Бурхны санаа зорилго болон зөвшөөрлийн дагуу болсон явдал байсан. Энэ явдал Бурхны ивээл хэрэгтэйг ихээхэн ухаарч байгаагаа үйл хэргээрээ илэрхийлэх боломжийг Иаковт олгохын тулд болсон юм.
it-1 1228
Израйл
1. Иаковыг 97 орчим настай байхад Бурхны өгсөн нэр. Иаков ах Есавтайгаа уулзахаар явж байхдаа Иаббок голын гарцаар гарсан тэр шөнө нэг хүнтэй барилдсан. Дараа нь тэнгэрийн элч байсныг нь мэджээ. Иаков цөхрөлтгүй барилдсан учраас Бурхан түүнийг ивээхээ амласны тэмдэг болгон нэрийг нь Израйл гэж өөрчилжээ. Иаков энэ явдлын дурсгал болгон уг газрын нэрийг Пениел буюу Пенуел гэж өөрчилсөн (Эх 32:22–31). Дараа нь Бетелд нэрийг нь өөрчлөгдсөнийг Бурхан батлан хэлсэн бөгөөд Иаков тэр цагаас нас бартлаа ихэвчлэн Израйл гэж дуудуулсан (Эх 35:10, 15; 50:2; Ш.дээ 1:34). Гэхдээ Библид 2 500 гаруй удаа гардаг Израйл гэдэг нэрээр ихэнхдээ Иаковын үр удмаас бүрдсэн нэг үндэстнийг хэлдэг (Ег 5:1, 2).
Эрдэнэс хайх нь
it-1 980
Бурхан, Израйлын Бурхан (Ел-Елохе-Израиль)
Иаков Пениелд Еховагийн тэнгэрийн элчтэй барилдсаны үр дүнд Израйл гэдэг нэрийг авч, ах Есавтайгаа амар амгалан уулзсаныхаа дараа Суккотод амьдарч байгаад Шехем рүү нүүсэн. Энд Иаков Хаморын хөвгүүдээс газар худалдан авч, майхнаа барьсан (Эх 32:24–30; 33:1–4, 17–19). Дараа нь «тэндээ тахилын ширээ босгож, түүнийгээ Ел-Елохе-Израиль [«Бурхан, Израйлын Бурхан Эсвэл Бурхан бол Израйлын Бурхан»] гэж нэрлэжээ» (Эх 33:20). Иаков шинээр авсан Израйл гэдэг нэрийг өөрийтэйгөө болон тахилын ширээний нэртэй холбосноороо уг нэрийг хүлээн авч, талархаж байгаагаа, мөн өөрийг нь Амласан газар луу аюулгүй буцаж ирэхэд Бурхан удирдан тусалсныг ухаарч байгаагаа илэрхийлсэн. Энэ нэр Библид ганц удаа гардаг.
4-Р САРЫН 27—5-Р САРЫН 3
БУРХНЫ ҮГЭН ДЭХ ЭРДЭНЭС | ЭХЛЭЛ 34, 35
«Муутай нөхөрлөхийн гашуун үр дагавар»
w97 2/1 30 ¶4
Хөндийд байсан Шехем хот
Энэ хотын залуучууд өөрсдийнх нь хотод олон удаа (магадгүй ганцаараа) ирж очдог энэ залуу онгон бүсгүйг хэрхэн үзсэн бэ? Овгийн удирдагчийн хүү «түүнийг хараад, авчирч хүчирхийлэн бузарлав». Дина яагаад ёс суртахуунгүй хүмүүстэй нөхөрлөн өөртөө гай тарьсан бэ? Үеийнхээ охидтой нөхөрлөмөөр байсан юм болов уу? Тэрбээр зарим ах нарынхаа адилаар зөрүүд, хараат бус байхыг хүссэн үү? Эхлэл номыг уншиж, Иаков Леа хоёр охиноо Шехем рүү явдаг болсноос үүдэлтэй хор уршгаас болж ямар их шаналж, ичиж зовсныг төсөөлөөрэй (Эх 34:1–31; 49:5–7).
w09 9/1 21 ¶1-2
Хүмүүс таныг хорлоход
Хүмүүс ер нь сэтгэлийнхээ гомдлыг тайлах зорилгоор өшөө авдаг. Жишээ нь, Библид овгийн тэргүүн Иаковын хөвгүүд канаан хүн Шехемийг өөрсдийнх нь дүү Динаг бузарласныг мэдээд «ихэд гашуудан харамсаж, машид уурлажээ» гэж бичсэн байдаг (Эх 34:1–7). Иаковын хөвгүүдээс хоёр нь дүүгийнхээ өшөөг авахын тулд Шехем болон гэрийнхнийг нь хорлох арга сэдсэн. Симеон Леви хоёр хүмүүсийг хуурч, уг канаан хотод ороод Шехемээс авхуулаад бүх эрэгтэйг алжээ (Эх 34:13–27).
Цус урсгасан энэ хэргээр асуудал шийдэгдсэн үү? Иаков хөвгүүдийнхээ юу хийснийг мэдээд тэднийг зэмлэн «Энэ нутгийнханд ... та нар намайг жигшүүр болгосноороо надад гай тарилаа. ... Тэд миний эсрэг нийлж, намайг довтлон, намайг алж, гэр оронтойгоо би устгагдах болно» гэжээ (Эх 34:30). Тийм ээ, өшөө авсан нь асуудлыг шийдээгүй, харин ч сөрөг үр дагавар авчирсан. Уурласан хөршүүд нь өшөө авах вий гэсэн айдастай амьдрах болсон. Тийнхүү довтолгоонд өртөх вий гэсэндээ ч тэр үү, Бурхан Иаковт гэр бүлийнхнээ аваад уг газрыг орхиж Бетел руу явахыг тушаасан (Эх 35:1, 5).
Эрдэнэс хайх нь
it-1 600 ¶4
Дебора
1. Ребекагийн асрагч. Ребекаг Исаактай гэрлэхээр аав Бетуелийнхээ гэрээс гарч Палестин руу явахад дагаж явсан (Эх 24:59). Дебора Исаакийн гэрт олон жил үйлчилсний дараа Иаковын гэрт үйлчилсэн. Ребекаг нас барсны дараа бололтой. Дебора нас бараад Бетелийн ойролцоох том модны доор оршуулагдсан. Энэ нь Ребекаг Исаактай гэрлэснээс 125 орчим жилийн дараа байсан бололтой. Уг модонд өгсөн нэрийг (Аллон-бакут, «Уйлааны асар том мод» гэсэн утгатай) бодвол Дебораг Иаковын гэр бүлийнхэн их хайрладаг байсныг мэдэж болно (Эх 35:8).