11 YACHAY
Sonqoykiq kallpachasqan rimay
RUNAKUNAQA yachanchismi llakikuyta kusikuyta ima. Imayna sientekusqanchisman hina rimaqtinchisqa hukkunan reparanqaku imayna sonqoyoq kasqanchista, hukkunata imayna qhawarisqanchista, hinallataq imamantapas ima yuyaykusqanchistapas. Wakinmi ichaqa mana reparachikunkuchu imayna sientekusqankuta manchakusqankurayku otaq llaqtankupi runakuna chhaynapuni kasqankurayku. Chaywanpas Jehová Diosqa kallpachawanchismi sumaq-kayta, llamp’u-kayta, munakuyta ima sonqonchispi ruruchinanchispaq, chayman hina rimananchispaqpas (Rom. 12:10; 1 Tes. 2:7, 8).
Sonqonchispa kallpachasqanña rimashasunman chaypas, mana chayta reparachiqtinchisqa hawa sonqollamantapas rimashasunman hinatan hukkuna qhawariwasunman. Ichaqa, imayna sientekusqanchisman hina rimayninchispas kanqa chayqa, sumaqmi kanqa, uyariqkunaq sonqonmanpas chayanqan.
Sumaqta sonqomanta rimay. Pitapas allinpaq qhawarinchis chayqa, sumaqtan paymanta rimanchis. Hinallataqmi Jehová Diospa imayna kasqanmanta rimananchis kaqtin otaq sumaq sonqollaña kasqanmanta agradecekunanchis kaqtinqa sumaqta tukuy sonqomanta rimananchis (Isa. 63:7-9). Kaqllataq runamasinchista rimapayashaqtinchisqa sumaqpuni rimayninchis kanan.
Huk kutinmi lepra onqoyniyoq runa Jesusta rogakurqan qhaliyachinanpaq. Paytaq khuyapayaspa nirqan: “Munanin, qhali kapuy”, nispa (Mar. 1:40, 41). Huk kutinpas chunka iskayniyoq wataña yawar apaywan onqoshaq warmiñataq Jesuspa qhepanman asuykuspa p’achanta llamiykurqan. Jesús chayta reparaqtintaq warmiqa khatatataspa ñawpaqenpi qonqoriykukurqan, hinaspa lliw uyarishaqtin willakurqan imapaqsi p’achanta llamiykusqanta, imaynatas chayta ruwaspa qhaliyapusqantapas. Hinan Jesusqa sumaqta nirqan: “Ususíy, iñiyniykin qhaliyachisunki, thak-kaypi ripuy”, nispa (Luc. 8:42b-48). Jesuspa chhayna rimasqanta yuyariqtinchisqa sonqonchisraqmi llanllarin.
Sichus runamasinchista Jesús hina khuyapayasun maskhasuntaq allinninkuta chayqa, sut’i reparaymi kanqa imayna rimasqanchispi. Munakuywanmi sonqomantapuni rimananchis, ichaqa manan kunkanchista nishuta huk-hinayachinachu. Munakuywan rimaqtinchisqa allintan uyariwasunman. Astawanqa chhaynata rimananchis kallpachashaspa, llakipayashaspa otaq imatapas allinta sut’inchashaspa. Allin willakuykuna willasqanchisqa munakuywan sumaqta rimananchispaq hinan.
Uyanchispipas sut’i reparaymi kanan runamasinchiskunata munakusqanchis. Paykunata yanapananchispaq hina uyayoqta rikuwasunchis chayqa, uyariytan munawasunman imaynan chiri tutapipas ninaman asuykuyta munanku hinata; ichaqa uyanchispi mana chayta reparanqakuchu chayqa, manapas paykunapi interesakusunmanchu hinatan qhawariwasunman. Chayraykun sonqomantapuni paykunapi interesakunanchis.
Munakuyninchisqa reparakunallantaqmi imayna kunkawan rimasqanchispipas. Sichus kunkawan rimanki, rakhu kunkataq kankipas chayqa, sasapaschá kanqa munakuywan rimay, chaywanpas kallpachakuspaykiqa atillankin sumaq rimayta. Chayrayku ama sinchi kallpawanqa rimaychu fuerteta t’oqyaq letrakunata, aswanpas mayqenkunachá sumaqta uyarikun manataq nishu kallpawanchu t’oqyachikun chaykunata astawan rimayniykipi reparachiy, chhaynapin kunkayki sumaqta uyarikunqa.
Chaymantapas munakuywan sumaqta rimanaykipaqqa uyariqniykikunaq allinnintan ñawpaqta maskhanayki, tukuy sonqowantaqmi munanayki allin willakuykunawan yanapayta.
Allin kallpachasqa rimanki chayqa, uyariqkunaq yuyayninmanmi allinta chayachinki ima yachachikuytapas; sonqomanta munakuywan rimaspan ichaqa sonqonkuman chayanki.
Imaynatachus sonqoyki kallpachasqasuykiman hina rimay. Llaki ñit’iwashaqtinchisqa yaqapaschá manchakuywan, sonqo nanaywan, mana kallpayoq hina rimanchis. Chaywanpas kallpachakunanchismi p’achawan hina kusikuywan churakunanchispaq, sut’itataq chayta rikuchinanchis rimasqanchispi. Ichaqa phiñapayay, qaparqachay, tumpay, chayman rikch’akuq kaqkunapas chinkananmi ñoqanchismanta (Efe. 4:31, 32; Fili. 4:4). Imayna sientekusqanchistaqa reparachisunmanmi rimananchis simikunata akllaspa, kunkanchista rakhuyachispa ñañuyachispa, asirikuspa, ch’illmipayaspa, mat’inchista q’entirichispa, makiwan yanapachikuspa, hukkunata ruwaspapas.
Bibliapin willawanchis runakuna llakisqa, phiñasqa, kusisqa kaspa imakuna ruwasqankuta otaq ima nisqankutapas. Chaykunamanta leeshaspa chayman hina kunkayki uyarikunqa chayqa, aswan allintan sonqoykiman chayanqa hinallataq uyariqniykikunaqmanpas. Chaypaqmi leeshaspa pichus rimashan paypas kawaq hina rimanayki. Chhaynapin uyariqniykikunaqa rikushankumanpas hina leesqaykipi yuyaymanayta atinqaku. Ichaqa ama kunkaykita nishuta huk-hinayachiychu.
Imamanta rimashanki chayman hina ruway. Imaynan tukuy sonqowan rimanapaqpas imamanta rimasqaykimanta kanqa, chhaynallataqmi munakuywan sonqoykiq kallpachasqan rimanaykipaqpas kanqa.
Mateo 11:28-30 textopiqa sumaq sonqowanmi Jesusqa uyariqninkunaman rimaykurqan. Mateo 23 capitulopin ichaqa allin kallpawan huchachaq hina rimaykurqan kamachikuy simi yachachiqkunaman fariseokunamanpas.
Génesis 44 capitulopin willawanchis Judá, wawqen Benjaminrayku rogakusqanmanta. 13 versiculopin willawanchis Benjaminpa wawqenkuna llakisqa ima ruwasqankumanta, 16 versiculopitaq willan imaraykus chay llaki kasqanmanta Judapa yuyaykusqanmanta, Génesis 45:1 textopiñataq rimashan Josepa ima ruwasqanmanta. Chhayna willakuykunata leespa imaynachus sientekunki chayman hinan leenayki.
Chay hinaqa, ima nisqanchispas uyariqkunaq sonqonman chayananpaqqa yachananchismi imayna sonqowanchus rimananchista leenanchistapas.