Po o Filifilia Lou Lumanai e Iʻuga Tuupoina?
AFAI sa mafai ona e sola ese mai se faalavelave faafuaseʻi e oti ai, pe o le a oo ia te oe se lagona faapea ua alofagia oe e iʻuga tuupoina? Pe na i lo o lea o le a e loto faafetai faapea e foliga mai ona sa e iai i le nofoaga saʻo i le taimi saʻo?
Na faapea mai le tagata poto o Solomona: “Ua ou toe iloa foi i lalo o le la, ua le sini i le tausinioga e ua tele vavave, ua le malo i le taua e ua malolosi, ua le i ai foi i e ua popoto le mea e ʻai, ua le i ai i e ua faautauta le oloa tele, ua le i ai foi i e ua atamamai le alofaina mai; a o le [taimi ma mea lē mailoa] e tutupu ai e oo ia te i latou uma.” (Failauga 9:11) Pagā le tutupu soo o mea e leʻi faatalitalia: Na manuʻa se tagata taalo afeleti taʻutaʻua, ma ua manumalo ai se tagata taalo sa faiaʻina. O se faalavelave na tupu faafuaseʻi ua aumaia ai se paʻū o tulaga tautupe i se tagata fai pisinisi faamaoni, a ua faatagaina ai lē o la tauva lē faamaoni e oo ina mauoa. Ae pe sa tuuaʻia atu e Solomona nei mea tutupu faafuaseʻi i iʻuga tuupoina? E matuā leai lava. O nei mea ua na o ni iʻuga o “taimi ma mea lē mailoa e tutupu ai.”
Sa faailoa atu e Iesu Keriso se mea faapena na tupu. I le faasino atu i se mea na tupu lena sa foliga mai e iloa uma e lana au faalogologo, na fesili atu Iesu: “I le ma le toasefulu ma le toavalu sa paū i o latou luga le ʻolo i Seloa, ua latou oti ai; fa te outou ea, ua sili a latou agasala i tagata uma e na nonofo i Ierusalema?” (Luka 13:4) Sa leʻi tuuaʻia e Iesu nei iʻuga e oti ai i ni mea uiga ese ua uma ona tuupoina po o le finagalo o le Atua, i se isi itu, sa leʻi talitonu foi o ia faapea o i latou na lavevea ai e sili atu ona faitioina na i lo o isi. O le faalavelave faafuaseʻi mataʻutia o se tasi foi faaaʻoaʻoga o taimi ma mea e lē mailoa e tutupu i galuega.
E leai lava se mea o taʻu mai ai le lagolagoina e le Tusi Paia o le manatu faapea, ua uma ona filifilia e le Atua taimi mo i tatou e oti ai. E moni o loo faapea mai le Failauga 3:1, 2: “O le mea ma lona tausaga i mea uma, ma ona lava po i mea uma lava i lalo o le lagi; o ona po e fanau mai ai, ma ona po e oti ai; o ona po e totō ai, ma ona po e liai ai le mea ua totōina.” Ae sa na ona talanoaina e Solomona le faagasologa faifai pea o le faataamilosaga o le olaga ma le oti ua āfaina ai tagata lē lelei atoatoa. Ua tatou fananau mai, ma pe a oo mai le taimi, po ua ausia le tulaga masani o le olaga—e masani lava pe a mavae le 70 po o le 80 tausaga pe sili atu foi—ona tatou oti ai lea. Ae e tumau pea lava ona lē o filifilia e le Atua le taimi tonu o le oti na i lo o le taimi pe a filifili ai le fai faatoaga e “totō ai” pe “liai ai le mea ua totōina.”
O le mea moni, ua faaalia mulimuli ane e Solomona faapea e faaono mafai ona oti se tagata a o leʻi oo ina matua, i le faapea mai: “Aua e te amio leaga naua, aua foi e te faavalea; se a le mea e oti ai oe a o lei oo i ou po?” (Failauga 7:17) O le ā le uiga o le aumaia o lenei fautuaga pe afai ua uma ona filifilia e lē mafai ona toe suia le taimi e oti ai se tasi? O lea, ua teena ai e le Tusi Paia le aʻoaʻoga i iʻuga tuupoina. O Isaraelu aposetate o ē na talia lenei aʻoaʻoga faapaupau na matuā taʻusalaina e le Atua. Ua faapea mai le Isaia 65:11, NW: “A o outou o ē lafoai ia Ieova, i latou ua faagalogalo i loʻu mauga paia, o ē ua laulau se laoʻai mo le atua o Manuia Faafuaseʻi (Good Luck) ma i latou ua faatutumuina uaina fefiloi mo le atua o Iʻuga Tuupoina.”
I lea, pagā se valea o le tuuaʻia o faalavelave faafuaseʻi ma mea sese e tutupu i iʻuga tuupoina, a o le mea e sili atu ona leaga, o le tuuaʻia ai o le Atua lava ia! “O le Atua, o le alofa lava ia,” ua fai mai ai le Tusi Paia, ma o le tuuaʻia o ia faapea o le puna o tulaga faigata ua oo i le tagata, o se matuā tetee tuusaʻo lea i lenei upu moni faavae.—1 Ioane 4:8.
Fuafuaga a le Atua mo le Lumanai
Ae faapefea la o tatou faamoemoe mo le faaolataga? Pe ona o le mea moni faapea e leai ni iʻuga lē maʻalofia o pulea o o tatou olaga, ona faapea ai lea e tatau ona tatou faatafetafea solo i le olaga e aunoa ma ni sini? E matuā leai lava, auā ua uma ona filifilia e le Atua le iʻuga mo le fanau lautele a tagata. O loo tautala le Tusi Paia e uiga i le foafoaina o “le lalolagi fou” lea o le a “mau ai le amiotonu.”—2 Peteru 3:13.
Ina ia faataunuuina lenei mea, o le a faalaa saʻo ane lava le Atua i mataupu a le fanau a tagata. Atonu sa e tatalo ma le lē iloa mo lenei mea ina ia oo mai, i le toe taʻua o le tatalo o loo faapea mai: “Ia oo mai lou malo. Ia faia lou finagalo i le lalolagi, e pei ona faia i le lagi.” (Mataio 6:10) O lenei Malo o se pulega moni ua uma ona faavaeina i le lagi. O le tatalo i ai ina ia oo mai, o lona uiga ua e tatalo mo lena Malo ina ia ona pulea le lalolagi mai pulega a malo o loo iai i aso nei.—Tanielu 2:44.
Faasaogalemuina Lou Lava Lumanai
O le aafia o lou lumanai i nei mea mataʻina e tutupu e faalagolago, e lē i iʻuga tuupoina po o tausaga ma mea e lē mailoa e tutupu ai, ae i le auala ua e filifilia e te mulimuli ai. Ia manatua le mala mataʻutia i le olo i Seloa. Na faaaogā e Iesu lena mea faanoanoa na tupu e aʻoaʻo ai se lesona ofoofogia. O ē na lavevea ai i lena olo na paʻū sa lē mafai ona sosola ese ai i le mea na oo ia i latou. I se isi itu, sa ono mafai e le au faalogologo a Iesu ona alofia le faaumatiaga na iʻu i ai ona o le lē fiafia tauatua. Na lapataia i latou e Iesu: “A e afai tou te le salamo, e faapena lava ona fano outou uma.” (Luka 13:4, 5) Ma le manino lava, sa mafai ona latou filifilia lo latou lava lumanai.
E faapena foi le avanoa lea ua faalautele mai ia i tatou i aso nei—o le galueaiina lea o lo tatou lava faaolataga. (Filipi 2:12) Ua finagalo le Atua faapea “ina ia faaolaina o tagata uma lava, ma ia oo ina iloa lelei le upu moni.” (1 Timoteo 2:4) Ma e ui lava ua aafia ai i tatou taitoatasi i se tulaga telē ona o le mea tuufaasolo ma talaaga, ae ua tuuina mai e le Atua ia i tatou le saolotoga e filifili ai—le aiā e filifili ai pe faapefea ona tatou mananao e faaaogā o tatou olaga. (Mataio 7:13, 14) E mafai ona tatou faia le mea e tonu po o le mea e sese. E mafai ona tatou maua se tulaga alofagia i luma o Ieova le Atua ma maua ai le ola, pe e mafai foi ona tatou liliu atu e tetee ia te ia ma oti ai.
E toatele ua filifili e ola fia tutoatasi mai le Atua. Ua latou tuutoina o latou olaga i le sailia o mea faitino, fiafiaga po o le fia taʻutaʻua. Ae na lapatai mai Iesu: “Ia outou, ia leoleo outou ia te outou aua le matapeapea; auā e le ola se tasi i le tele o ana mea ua ia te ia.” (Luka 12:15) I luga la o le ā ua faalagolago i ai o tatou ola? I le 1 Ioane 2:15-17, ua faamatala mai ai e le Tusi Paia faapea: “Aua tou te [alolofa] i le lalolagi, po o mea o i ai i le lalolagi. . . . O mea uma lava o i le lalolagi, o le tuʻinanau o le tino, ma le tuʻinanau o mata, ma le faalialia o lenei olaga, e le mai le Tamā ia, a e mai le lalolagi. O le a mavae atu foi le lalolagi, atoa ma lona tuʻinanau, a o lē fai le finagalo o le Atua, e tumau lea e faavavau.”
Filifilia o le Ola
E mafai faapefea ona e mautinoa po o e faia moni le finagalo o le Atua? Na folafola mai e Iesu: “O le ola e faavavau foi lenei, o lo latou iloa o le poto saʻo lelei e uiga ia te oe, le Atua moni e toatasi, ma lē na e auina mai, o Iesu Keriso lea.” (Ioane 17:3, NW) O le poto saʻo lelei mai le Tusi Paia ua saunia ai le faavae mo le faatuatua. “A leai foi se faatuatua e le mafai ona fiafia mai o ia; auā e tatau i lē alu atu i le Atua ona talitonu o loo soifua o ia, o ia foi na te tauia mai o e matuā saili ia te ia.” (Eperu 11:6) O le poto e manaomia ona e maua ua uma ona faaavanoa ina ia maua. Ua fesoasoani atu Molimau a Ieova i le faitau miliona o tagata ina ia maua lea poto e ala i se suesuega faifai pea o le Tusi Paia.a
Ina ia faafiafia le Atua, e tatau ona e faia ni suiga i lou olaga. Atonu o iai ni masaniga leaga e tatau ona foia pe oo lava i amioga lē mamā na e faia, e tatau ona faamuta. Ae aua e te fiu, e pei e foliga mai e lē mafai ona suia oe. O le manatu faapea e lē mafai ona suia mea, o le tasi lena manatu o loo tauaveina pea mai le aʻoaʻoga sese o iʻuga tuupoina. Faatasi ai ma le fesoasoani a Ieova, ua mafai ai e so o se tasi ona ‘faia lana lava filifiliga’ ma mafai ai ona maua “le tagata fou.” (Roma 12:2; Efeso 4:22-24) O au taumafaiga ina ia faafiafia le Atua o le a iloa lava. O loo nofo sauni lava o ia e faamanuia i latou o ē faia lona finagalo.
E ioeina faapea o le aʻoaʻoina o le Tusi Paia o le a lē foia ai ou faafitauli uma. O loo aafia ai foi auauna faamaoni a le Atua i faalavelave faafuaseʻi ma isi tulaga lē manuia, e pei foi o isi tagata. Ae peitai, e mafai e le Atua ona foai mai ia i tatou le atamai e mafai ai ona feagai ma na tulaga lē manuia. (Iakopo 1:5) E iai foi le olioli i le iloa faapea ua iai i lena tagata se faiā lelei ma le Atua. “O lē faatuatua foi ia Ieova, amuia o ia,” ua fai mai ai le Faataoto 16:20.
I le Parataiso toe faafoisia i lalo o le Malo o le Atua, o le a lē toe iai se lagona faapea ua faamataʻuina i tatou e ala i taimi ma mea lē mailoa e tutupu ai. E moni lava, o le a aveesea e le Atua mea uma lava o loo faaleagaina ai le fiafia o le tagata i le taimi nei. “E sōloiesea foi e le Atua loimata uma i o [tatou] mata; e leai foi se toe oti, po o se faanoanoa, po o se aue, e leai foi se toe puapuaga; auā ua mavae atu mea muamua,” ua folafola mai ai e le Tusi Paia. (Faaaliga 21:4) E lē mafaitaulia tagata na lavevea i faalavelave faafuaseʻi o le a tofo i le toetu.—Ioane 5:28, 29.
Pe o le a e ulu atu i lenei lumanai mamalu? Ina o le a ulu atu le nuu o Isaraelu i le Nuu Folafolaina, ona taʻu atu lea e Mose ia i latou: “Ua ou tuuina atu i ou luma o le ola ma le oti, o le manuia ma le malaia; o lenei, ia e filifili i le ola, ina ia ola ai oe atoa ma lau fanau; ina ia e alofa atu ia Ieova lou Atua, ma e faalogo i lona siufofoga, ma ia e pipii atu ia te ia; auā o lou ola ia, ma le na te faafualoaina ou aso.”—Teuteronome 30:19, 20.
E leai, e lē o i tatou o ni manu puʻea i ofaga ua lē mafesoasoania i le pule a iʻuga tuupoina lē alofa. O le mea moni, o lou lumanai fiafia, ma o le mea moni o lou lumanai e faavavau, o loo i ou lava lima. Ua matou uunaia ai oe ina ia filifili le ola.
[Faaopoopoga i lalo]
a E mafai ona fuafuaina se suesuega faapena e ala i le tusi atu i ē o faasalalauina lenei mekasini.
[Faamatalaga faaopoopo i le itulau 5]
O Isaraelu aposetate o ē na talia le aʻoaʻoga faapaupau o iʻuga tuupoina sa matuā taʻusalaina e le Atua