INQAKU ELIFUNDWAYO 7
Unokwenza Ntoni Ukuze Kukuncede Ukufunda IBhayibhile?
“Ufunda njani na?”—LUKA 10:26, iNguqulelo Yehlabathi Elitsha ka-1999.
INGOMA 97 Siphiliswa LiLizwi LikaThixo
IZINTO ESIZA KUZIFUNDAa
1. Yintoni ebonisa ukuba iZibhalo zazibalulekile kuYesu?
INOBA kwakunjani ukumamela uYesu xa efundisa? Wayesoloko ecaphula iZibhalo Ezingcwele awayezazi ngentloko. Kaloku izinto awazithetha emva kokuba ebhaptiziwe nezinye awazithetha ngaphambi kokuba afe wayezicaphula kwiZibhalo.b (Dut. 8:3; INdu. 31:5; Luka 4:4; 23:46) Emva kokuba ebhaptiziwe de wayokufa, xa ethetha nabantu wayesoloko ebafundela iZibhalo, ezicaphula aze azicacise. Loo nto wayenza iminyaka emithathu enehafu.—Mat. 5:17, 18, 21, 22, 27, 28; Luka 4:16-20.
Kubo bonke ubomi bakhe, uYesu wayezithanda iZibhalo futhi wayezenza izinto azifunde kuzo (Jonga isiqendu 2)
2. Ekukhuleni kwakhe yintoni eyamncedayo uYesu wazazi kakuhle iZibhalo? (Jonga umfanekiso ongaphandle.)
2 Iminyaka emininzi ngaphambi kokuba aqalise umsebenzi wokushumayela, uYesu wayesoloko elifunda iLizwi LikaThixo futhi emamela naxa lifundwa. Ngokuqinisekileyo xa bencokola kowabo, wayedla ngokuva uMariya noYosefu becaphula iZibhalo.c (Dut. 6:6, 7) Sinokuqiniseka ukuba wayehamba nentsapho yakowabo xa isiya kwindlu awayekhonzela kuyo amaYuda qho ngeSabatha. (Luka 4:16) Apho inoba wayemamela kakuhle xa kufundwa iZibhalo. Ekuhambeni kwexesha wayesele ekwazi ukuzifundela ngokwakhe Izinto Ezingcwele Ezibhaliweyo. Ngenxa yaloo nto, zange aphelele nje ekuzazini kakuhle iZibhalo, kodwa wayezithanda, ezenza nezinto azifunde kuzo. Ngokomzekelo, usayikhumbula into eyenzeka etempileni xa wayeneminyaka eyi-12 qha? Abefundisi ababewazi kakuhle uMthetho owabhalwa nguMoses “babemangalisiwe bubulumko naziimpendulo zakhe.”—Luka 2:46, 47, 52.
3. Yintoni esiza kuthetha ngayo kweli nqaku?
3 Nathi, ukuba sizifunda qho iZibhalo, sinokulazi size silithande iLizwi LikaThixo. Ziintoni esinokuzenza ukuze zisincede izinto esizifunda kulo? Sinokufunda kwinto eyathethwa nguYesu kubantu ababewazi uMthetho, nekwakukho kubo ababhali, abaFarisi nabaSadusi. Aba befundisi babezifunda qho iZibhalo kodwa zazingabancedi tu. UYesu wathetha ngezinto ezintathu awayemele azenze la madoda ukuze iZibhalo ziwancede. Izinto awawaxelela zona uYesu ziza kusinceda (1) siyiqonde into esiyifundayo, (2) sifumane iimfundiso ezifihlakeleyo, size (3) silivumele iLizwi LikaThixo ukuba lisitshintshe.
YIQONDE INTO OYIFUNDAYO
4. ULuka 10:25-29 usifundisa ntoni ngokufunda iLizwi LikaThixo?
4 Sifuna ukuyiqonda into ethethwa yinto esiyifunda kwiLizwi LikaThixo. Ukuba asiyiqondi ayizukusinceda. Ngokomzekelo, khawucinge ngencoko kaYesu ‘nendoda eyayiwazi kakuhle uMthetho.’ (Funda uLuka 10:25-29.) Xa yayimbuza ukuba yenze ntoni ukuze ifumane ubomi obungunaphakade, uYesu wayinceda ukuba ifumane impendulo kwiLizwi LikaThixo ngokuyibuza athi: “Kubhalwe ntoni eMthethweni? Uwuva njani?” Le ndoda yamphendula kakuhle icaphula izibhalo ezithetha ngokuthanda uThixo nommelwane. (Lev. 19:18; Dut. 6:5) Kodwa khawuve into eyaphinda yayithetha, yathi: “Ngubani kanye kanye ummelwane wam?” Ngalo mbuzo yayiziveza ukuba yayingayiqondi eyona nto yayithethwa yinto eyayiyifundile. Ngenxa yaloo nto, yayingazi ukuba yayimele izisebenzise njani ezo zibhalo ebomini bayo.
Singakwazi ukuyiqonda into esiyifundayo
5. Ukuthandaza nokungangxami xa ufunda kunokukunceda njani uyiqonde into oyifundayo?
5 Unokuya ulithanda iLizwi LikaThixo xa ulifunda ngendlela eza kukunceda. Nazi ezinye izinto onokuzenza. Thandaza ngaphambi kokuba ufunde iBhayibhile. NguYehova osinceda siziqonde iZibhalo, ngoko sinokumcela asiphe umoya wakhe ukuze iingqondo zethu zingabhaduli xa sifunda. Yithi chuu xa ufunda, ungangxami. Loo nto iza kukunceda uyiqonde into oyifundayo. Mhlawumbi inokukunceda into yokuba ufunde ngokuvakalayo okanye uhambisane neBhayibhile erekhodiweyo, ukuba ikhona eyolwimi lwakho. Xa umamele iBhayibhile erekhodiweyo, uyibona nale nto ifundwayo, uza kutsho uyiqonde, ihlale isengqondweni yakho, uze ube nento eninzi oyifundayo kwiLizwi LikaThixo. (Yosh. 1:8) Ukugqiba kwakho ukufunda, phinda uthandaze ubulele uYehova ngokukupha iLizwi lakhe, uze umcele akuncede uyenze into oyifundileyo.
Kutheni ukubhala amanqaku kunokukunceda uyiqonde uze uyikhumbule into oyifundayo? (Jonga isiqendu 6)
6. Ukubhala amanqaku nokuzibuza imibuzo kunokukunceda njani xa ufunda? (Jonga nomfanekiso.)
6 Nazi ezinye izinto ezinokukunceda uyiqonde bhetele iBhayibhile. Zibuze imibuzo ngento oyifundayo. Njengoko ufunda ibali leBhayibhile zibuze: ‘Ngoobani abona bantu kuthethwa ngabo apha? Ngubani lo uthethayo? Uthetha nabani? Kutheni ethetha naye? Yenzeka nini le nto kuthethwa ngayo? Babephi aba bantu?’ Loo nto iza kukunceda ucinge ngento oyifundayo uze uyazi eyona nto kuthethwa ngayo. Enye into onokuyenza kukubhala amanqaku. Xa ubhala ucinga kakhulu ngaloo nto uyifundayo, uyiqonde bhetele, utsho ungayilibali. Unokubhala imibuzo efana nale ikwesi siqendu, izinto oye wazifumana xa ubuphanda, ezona zinto zibalulekileyo, indlela onokuyisebenzisa ngayo le nto uyifundileyo okanye unokusuka ubhale nje indlela ekwenze waziva ngayo. Unokufumanisa ukuba ukubhala ezi zinto kunokukunceda ubone iLizwi LikaThixo lingumyalezo oza kuwe ngqo.
7. Yintoni esimele siyenze xa sifunda? Ngoba? (Mateyu 24:15)
7 UYesu wathetha ngento ebalulekileyo ekufuneka siyenze ukuze siyiqonde into esiyifunda kwiLizwi LikaThixo. Wathi masisebenzise ingqondo. (Funda uMateyu 24:15.) Kukuthini ukusebenzisa ingqondo? Kukuyiqonda into oyifundayo ukuba idibana njani nenye ize yahluke njani kwenye, nokubona into engathethwanga ngqo. Enye into, uYesu wathi kufuneka sisebenzise ingqondo ukuze sizibone izinto ezenzekayo ekwaprofetwa ngazo eBhayibhileni. Xa siyisebenzisa ziza kutsho zisincede zonke izinto esizifunda eBhayibhileni.
8. Unokuyisebenzisa njani ingqondo xa ufunda?
8 NguYehova onceda abakhonzi bakhe bakwazi ukuyisebenzisa ingqondo. Thandaza umcele akuncede ukwazi ukuyisebenzisa. (IMize. 2:6) Yintoni onokuyenza wena? Hlolisisa into oyifundayo uze ubone ukuba idibana njani nezinto osowuzazi. Into eza kukunceda kukusebenzisa iincwadi zethu ezisinceda sazi iBhayibhile ezifana nethi Isikhokelo Sokuphanda SamaNgqina KaYehova. Ezi ncwadi ziza kukunceda uyiqonde into oyifunda eBhayibhileni uze ubone indlela onokuyisebenzisa ngayo ebomini. (Heb. 5:14) Xa ufunda iZibhalo usebenzisa ingqondo, uza kuya uziqonda.
KHANGELA IZINTO EZIFIHLAKELEYO XA UFUNDA
9. Yeyiphi inyaniso ebalulekileyo ababengayihoyanga abaSadusi?
9 AbaSadusi babezazi kakuhle iincwadi ezintlanu zokuqala zeZibhalo ZesiHebhere, kodwa babengazihoyanga iimfundiso ezibalulekileyo ezazikuzo. Ngokomzekelo, khawuve indlela uYesu awabaphendula ngayo xa babembuza ngovuko. Wathi: “Anizange nifunde na . . . kwincwadi kaMoses ethetha ngetyholo elinameva, ukuba uThixo wathi kuye: ‘NdinguThixo ka-Abraham, uThixo kaIsake noThixo kaYakobi’?” (Marko 12:18, 26) Ngokuqinisekileyo abaSadusi babeyifunde kaninzi loo nto, kodwa umbuzo kaYesu wenza bacaca ukuba babengayihoyanga inyaniso ebalulekileyo yeZibhalo ethetha ngovuko.—Marko 12:27; Luka 20:38.d
10. Yintoni esimele siyikhangele xa sifunda iBhayibhile?
10 Sifunda ntoni thina? Xa sifunda iBhayibhile masizame ukukhangela zonke izinto esifundisa zona. Asifuni ukwazi iimfundiso ezisisiseko nje qha, sifuna ukuphanda nezinye iinyaniso nemigaqo efihlakeleyo.
11. U-2 Timoti 3:16, 17 angakunceda njani ufumane izinto ezifihlakeleyo xa ufunda iBhayibhile?
11 Unokuzifumana njani izinto ezifihlakeleyo xa ufunda iBhayibhile? Cinga ngento ethethwa ngu-2 Timoti 3:16, 17. (Mfunde.) Uthi “sonke iSibhalo . . . sinceda” (1) ekufundiseni, (2) ekululekeni (3) ekulungiseni izinto, (4) nasekuqeqesheni. Sinokukunceda kwezi zinto zine, kanti neencwadi zeBhayibhile ongafane uzifunde zinokukunceda kwezi zinto. Xa uyifunda, jonga izinto ezikufundisa zona ezo vesi ngoYehova, ngento aza kuyenza nangemigaqo eseBhayibhileni. Zikululeka njani? Ngaba ikhona into engalunganga ezikunceda uyibone uze uyiyeke, utsho uhlale uthembekile kuYehova? Jonga indlela ezikunceda ngayo ukuze ulungise indlela engachananga eqondwa ngayo into, mhlawumbi oyive ithethwa ngumntu odibene naye entsimini. Jonga nendlela ezikuqeqesha ngayo ezo vesi ukuze ucinge njengoYehova. Xa uhlala ucinga ngezi zinto zine ekunceda kuzo iBhayibhile, uza kutsho ufumane izinto ezifihlakeleyo eziza kukunceda.
MAYIKUTSHINTSHE INTO OYIFUNDAYO
12. Kwakutheni ukuze uYesu abuze abaFarisi ukuba ‘abazange bafunde na?’
12 NakubaFarisi uYesu wabuza umbuzo othi “Anizange nifunde na?” ukuze babonakale ukuba babezifunda ngendlela engachananga iZibhalo. (Mat. 12:1-7)e Ngelo xesha abaFarisi babesithi abafundi bakaYesu bophule umthetho weSabatha. Ukuze abonise ukuba abaFarisi babengasiqondi isizathu sokuba kubekho umthetho weSabatha futhi babengenanceba, uYesu wabalisa amabali amabini akwiZibhalo, wacaphula nevesi ekuHoseya. Yintoni eyayisenza zingawatshintshi izinto awayezifunda kwiLizwi LikaThixo la madoda? Kukuba xa efunda iZibhalo ayekhangela izinto awayenokuzisebenzisa ukuze agxeke abantu nezazinokuwenza abonakale ebhetele kunabo. Loo nto yayiwenza angaziqondi izinto awayezifunda.—Mat. 23:23; Yoh. 5:39, 40.
13. Simele sibe yintoni isizathu sokuba sifunde iBhayibhile?
13 Into eyathethwa nguYesu isifundisa ukuba xa sifunda iBhayibhile masiyifundele ukuba incede thina. Masingafani nabaFarisi ababengathobekanga, bengafundiseki. “Masithobeke sivumele uThixo afake ilizwi lakhe ezintliziyweni zethu.” (Yak. 1:21) Ukuba sithobekile, siza kulivumela lisitshintshe. Ukuba asilifundeli ukugxeka abanye okanye ukubonakala sibhetele kunabo, ziza kusitshintsha izinto elisixelela zona ngenceba, uvelwano nothando.
Sinokubona njani ukuba siyalivumela iLizwi LikaThixo lisitshintshe? (Jonga isiqendu 14)f
14. Singabona njani ukuba siyayivumela iBhayibhile isitshintshe? (Jonga nemifanekiso.)
14 Indlela esibaphatha ngayo abanye abantu inokubonisa ukuba siyalivumela na iLizwi LikaThixo ukuba lisitshintshe. AbaFarisi babengalivumeli libatshintshe. Loo nto yayibenza ‘bagwebe abantu abangenatyala.’ (Mat. 12:7) Ngokufanayo, indlela esibaphatha ngayo abanye abantu ibonisa ukuba siyalivumela na iLizwi LikaThixo ukuba lisitshintshe. Ngokomzekelo, ngaba sithanda ukuthetha ngezinto ezintle abazenzayo abantu, okanye sigadene nezi bangazenzi kakuhle? Ngaba sinenceba futhi siyaxolela okanye siyabagxeka abantu futhi sinenzondo? Indlela esiyiphendula ngayo le mibuzo inokubonisa ukuba siyalivumela na iLizwi LikaThixo litshintshe indlela esicinga ngayo, esiziva ngayo nezinto esizenzayo.—1 Tim. 4:12, 15; Heb. 4:12.
INDLELA YOKUFUNDA EZA KUKWENZA WONWABE
15. Wayeziva njani uYesu ngeZibhalo Ezingcwele?
15 UYesu wayezithanda iZibhalo Ezingcwele. KwiNdumiso 40:8 kwaprofetwa ngendlela awayeza kuzithanda ngayo kwathiwa: “Ndikuthanda nyhani ukwenza ukuthanda kwakho, Thixo wam, nomthetho wakho usentliziyweni yam.” Loo nto yamenza wonwaba waza waqhubeka emkhonza kakuhle uYehova. Kuza kwenzeka into efanayo nakuthi ukuba siyalifunda iLizwi LikaThixo size silithande.—INdu. 1:1-3.
16. Yintoni oza kuyenza ukuze kukuncede ukufunda iLizwi LikaThixo? (Jonga ibhokisi ethi, “Into Eyathethwa NguYesu Inokukunceda Uyiqonde Into Oyifundayo.”)
16 Ngokuvisisana nezinto ezathethwa nguYesu nawazenzayo, masiyiphucule indlela esiyifunda ngayo iBhayibhile. Into enokusinceda siye siziqonda iivesi zeBhayibhile esizifundayo kukuthandaza, ukufunda singangxamanga, ukuzibuza imibuzo nokubhala amanqaku. Sinokusebenzisa ingqondo ngokuyihlolisisa into esiyifundayo sincedwa naziincwadi zethu ezithetha ngeBhayibhile. Sinokuyiphucula indlela esizisebenzisa ngayo iZibhalo nkqu neevesi esingafane sizifunde, ngokukhangela iimfundiso ezifihlakeleyo kuloo nto siyifundayo. Sinokulivumela iLizwi LikaThixo ukuba lisitshintshe ngokulifundela ukuba lincede thina. Ukuba sizama ngamandla ukuzenza ezi zinto, kuza kusinceda kakhulu ukufunda iBhayibhile size siye simthanda uYehova.—INdu. 119:17, 18; Yak. 4:8.
INGOMA 95 Kuya Kukhanya Ngokukhanya
a Bonke abantu abakhonza uYehova bazama ukulifunda yonke imihla iLizwi lakhe. Nabanye abantu bayalifunda kodwa abayiqondi ncam into abayifundayo. Nangexesha likaYesu babekhona abantu abanjalo. Xa sijonga izinto ezathethwa nguYesu kubantu ababefunda iLizwi LikaThixo siza kutsho sibone ukuba ziintoni esinokuzenza ukuze kusincede ukulifunda.
b Xa wayebhaptizwa naxa wayethanjiswa ngomoya oyingcwele, uYesu wakhumbula indlela awayephila ngayo ngaphambi kokuba eze emhlabeni.—Mat. 3:16.
c UMariya wayezazi kakuhle iZibhalo futhi wayethetha ngazo. (Luka 1:46-55) Kusenokwenzeka ukuba uMariya noYosefu babengenayo imali yokuzithengela imisongo yeZibhalo. Inoba babemamela kakuhle xa kufundwa iLizwi LikaThixo kwindlu awayekhonzela kuyo amaYuda ukuze bazikhumbule izinto ebezifundwa.
d Jonga inqaku elithi “Sondela KuThixo—‘UnguThixo Wabaphilayo’” kwiMboniselo kaFebruwari 1, 2013.
e Jonga noMateyu 19:4-6 apho uYesu abuza abaFarisi esithi “Anizange nifunde na?” Nangona babefundile ngendlela uThixo awadala ngayo, zange babone ukuba yayibafundisa ntoni ngendlela awujonga ngayo umtshato.
f INGCACISO YOMFANEKISO: Kwiintlanganiso eHolweni YoBukumkani omnye wabazalwana abasebenza kwisound wenza iimpazamo ezininzi. Kodwa emva kweentlanganiso, abazalwana bayamncoma ngeenzame azenzayo kunokuba bamgxeke ngenxa yeempazamo azenzayo.