Ons beskou die wêreld
WAAR GEWELD HEERS
Die Verenigde State is al die moordhoofstad van die nywerheidswêreld genoem, en statistiek ondersteun hierdie bewering. Volgens navorsers by die Nasionale Sentrum vir Gesondheidstatistiek word daar elke jaar gemiddeld 21,9 uit elke 100 000 Amerikaanse manspersone tussen die ouderdomme van 15 en 24 vermoor. Uit 21 ander lande wat ondersoek is, het Skotland die naashoogste moordpeil gehad met 5 manspersone uit elke 100 000 in dieselfde ouderdomsgroep wat vermoor is. Oostenryk se peil was die laagste, met 0,3 per 100 000. Vuurwapens is verantwoordelik vir ’n groot deel van die slagting in die VSA. Vandag se wapens is nie net baie dodeliker nie, maar misdadigers is ook meer gevoelloos teenoor omstanders. Volgens een misdaadkenner noem sommige gewapende boewe omstanders selfs “paddastoele”—net goed om vertrap te word indien hulle in die pad sou kom.
◆ Baie van die geweld in die Verenigde State is op vroue gemik. Die tydskrif Newsweek haal die volgende statistiek aan, soos saamgestel deur die Geregtelike Komitee van die Amerikaanse Senaat: “Elke uur word 16 vroue deur verkragters gekonfronteer; ’n vrou word elke ses minute verkrag. 3 tot 4 miljoen vroue word elke jaar mishandel; elke 18 sekondes word ’n vrou geslaan. 3 uit elke 4 vroue sal die slagoffer van ten minste een gewelddadige misdaad gedurende hulle lewe wees. . . . Die verkragtingsyfer in die Verenigde State is 13 keer hoër as dié van Brittanje, bykans 4 keer hoër as dié van Duitsland en meer as 20 keer hoër as dié van Japan.”
ADVERTEER DIE DOOD
Die Morbidity and Mortality Weekly Report, wat deur die Sentrums vir Siektebeheer in Atlanta, Georgia, VSA, opgestel word, het opgemerk dat, hoewel ‘sigaretrokery die belangrikste voorkombare doodsoorsaak in die Verenigde State is, sigarette een van die produkte is wat die meeste geadverteer word’. Dit het verhoogde sigaretverbruik tot gevolg omdat dit kinders aanspoor om met sigarette te eksperimenteer. Dit ontmoedig ook rokers om die gewoonte af te lê en spoor gewese rokers aan om weer te begin rook. Die verslag sê dat die alomteenwoordigheid van sigaretadvertensies “dalk bydra tot die opvatting dat rokery minder gevaarlik, algemener en sosiaal aanvaarbaarder is as wat dit wel is”.
DIE OORDEELSDAGBEDREIGING LEEF VOORT
Euforiese bespiegelings oor vrede ten spyt, die supermoondhede is steeds vasgevang in wat deur een wapenonderhandelaar beskryf is as ’n “onstabiele, apokaliptiese omhelsing”. Volgens ’n berig in 1989 beskik die Sowjetunie oor bykans 11 000 kernplofkoppe. Die Verenigde State het tans sowat 12 000 kernplofkoppe wat op die Sowjetunie gerig is. Die tydskrif Time merk egter op dat selfs sommige kenners wat van mening is dat sulke wapens ’n afskrikmiddel teen oorlog is, nogtans glo dat 3000 of selfs 1000 van hulle voldoende is. Indien slegs ’n derde van die VSA se plofkoppe ooit hulle teikens bereik, sal elke stad in die Sowjetunie met meer as 25 000 mense uitgewis word. ’n Enkele plofkop wat oor die Kremlin in Moskou ontplof, sal elke struktuur in ’n omtrek van ses kilometer verwoes; die Verenigde State het 120 sulke plofkoppe wat op Moskou alleen gerig is.
HOMOSEKSUELE RABBI’S
Hervormde Judaïsme het die eerste groot godsdiensgroep in die Verenigde State geword wat homoseksuele geestelikes aanvaar en homoseksuele gedrag goedkeur. ’n Onlangse kongres van Hervormde rabbi’s het ’n verklaring goedgekeur wat beweer dat “alle Jode op godsdienstige gebied gelyk is ongeag hulle seksuele oriëntering”. Die verklaring het insgelyks “alle rabbi’s [verwelkom] ongeag hulle seksuele oriëntering”. Volgens die Hervormde rabbi’s se president, Samuel Karff, word die Bybelse veroordeling van homoseksuele dade geweeg teen “die kennis van ons tyd en ons ervaring”. Die nuwe beleid verg dus bloot diskresie van homoseksuele rabbi’s, nie onthouding nie.
ALKOHOLVERMYDING
In Japan, waar werknemers in baie gevalle getakseer word op grond van hulle vermoë om sosiaal te verkeer, voel baie mans dat druk op hulle uitgeoefen word om teen hulle sin drank te gebruik. ’n Opname onder nie-drinkers, waaroor daar in die Mainichi Daily News berig is, het getoon dat baie persone uitnodigings om drankies saam met kollegas te gaan geniet, omseil met verskonings soos: “Ek het reeds ’n afspraak”, “Onder doktersbehandeling”, of “Ek het werk om te doen”. ’n Aantal nie-drinkers in Japan het egter nou ’n genootskap gevorm. Wanneer hulle ’n drankie aangebied word, toon hulle ewe kordaat ’n ledekaart wat sê: “Lid van die nie-Drinkersgenootskap.”
BOERDERY BEDREIG DRINKWATER
Die gehalte van drinkwater in Frankryk verkeer in gevaar. Volgens die Franse koerant Le Monde is die vernaamste bron van besoedeling nie die nywerheid nie maar die landbou. Sedert die Tweede Wêreldoorlog het chemiese misstowwe natuurlike misstowwe geleidelik vervang namate al hoe meer boere van moderne landboumetodes gebruik maak. Chemiese misstowwe spoel egter maklik tydens reën uit die grond uit. So beland dit in watervoorrade en word drinkwater met nitrate besoedel. ’n Onlangse landwye opname van watervoorrade in Frankryk het aan die lig gebring dat die drinkwater van minstens tweemiljoen mense die veiligheidsperk wat deur die Europese Gemeenskap vir nitrate vasgestel is, oorskry. Nitrate is veral skadelik vir babas en kan verband hou met sekere soorte kanker by volwassenes.
’N GESONDE SIËSTA
Onlangse wetenskaplike navorsing dui daarop dat die drang om in die middag ’n uiltjie te knip ’n normale deel van die mens se natuurlike slaapsiklus is. Volgens die Kanadese tydskrif Equinox het Roger Broughton, ’n neuroloog en slaapnavorser, tot die slotsom gekom dat “mense biologies ingestel is op ’n hoofslaaptydperk sowel as een kort slapie per dag, gewoonlik in die middag”. Navorsing toon dat “mense nie net beter voel nadat hulle gedut het nie, maar dat hulle ook aansienlik beter vaar in verstandelike prestasietoetse wat konsentrasie en ingewikkelde besluitneming verg”, sê Equinox. Maar die tydskrif voeg by dat “dit dalk ’n rukkie sal duur voordat mense hulle base kan oortuig dat ’n kort siësta net die ding is wat hulle nodig het om hulle werk af te handel”.
GENESINGS EN SKENKINGS
Kan ’n siek persoon die sekerheid hê dat hy gesond sal word deur ’n milddadige skenking aan sy kerk te doen? Die Brasiliaanse tydskrif Veja haal die volgende verklaring deur evangeliese pastoor Edir Macedo aan: “Die skenkings van die gelowiges lê aan die kern van ons vermoë om die Woord van God te verkondig. Goddelike genesing is dus geslaag in verhouding tot die persoonlike opoffering om ’n skenking te doen.” Veja het later kommentaar gelewer oor die verskillende benadering van Jehovah se Getuies: “Hulle stem nie met die gee van tiendes saam nie. Elkeen van die gelowiges gee aan die kerk volgens sy vermoë. Bydraes is vertroulik. Openbare skenkings word afgekeur omdat dit tot mededinging oor vrygewigheid onder gelowiges kan lei.” Trouens, die Bybel moedig vrywillige bydraes aan, nie vir persoonlike genesing nie, maar om ander te help, veral op geestelike gebied.
ONGESONDE TIENERS
’n Nasionale kommissie van 37 leiers op die gebiede van die geneeskunde, opvoeding en handel het tieners in die Verenigde State onlangs ’n allesbehalwe gunstige gesondheidspas gegee. Die kommissie se verslag het opgemerk dat gesondheidsprobleme onder hedendaagse tieners hoofsaaklik uit hulle eie gedrag voortspruit. Dit het die volgende kommerwekkende statistiek aangehaal: Bykans eenmiljoen tienerdogters raak jaarliks swanger (amper 1 uit elke 10 in dié land), terwyl 2500 000 tieners seksueel oorgedraagde siektes opdoen; 10 persent van alle tienerseuns en 20 persent van alle tienerdogters het al probeer om selfmoord te pleeg; meer as die helfte van die senior leerlinge op hoërskool raak elke maand besope, terwyl alkohol-verwante ongelukke die vernaamste oorsaak van tienersterfgevalle is.
KRIMINELE JEUGDIGES
Veral sedert ’n skoolseun en ’n voormalige leerling die hele skool en personeel van ’n skool in Ladysmith in Suid-Afrika onder bedreiging met ’n wapen aangehou het, is die aandag al hoe meer gevestig op die toenemende neiging onder jeugdiges om misdade te pleeg. Suid-Afrika se tydskrif Personality berig dat die howe in een jaar 1235 kinders onder die ouderdom van 17 jaar aan seksmisdade skuldig bevind het. Nog 2278 is aan dwelmoortredings skuldig bevind, terwyl 15 814 aan algemene diefstal skuldig bevind is. Volgens een hoërskoolonderwyseres “is baie ouers te betrokke by hulle eie lewe om vir hulle kinders om te gee. Dit lyk of hulle net oor akademiese prestasie besorg is. Ons kry die indruk dat morele leiding aan die kind oorgelaat word.”