Verskeidenheid maak die Mexikaanse lewe interessant
Deur Ontwaak!-medewerker in Mexiko
WIL jy graag ’n tipiese Mexikaanse maaltyd proe? Dan kan jy gerus aan die tafel aansit. Kyk net na die verskeidenheid geregte op die kleurryke Mexikaanse zarape wat as ’n tafeldoek gebruik word, en ruik hoe lekker ruik die kos!
Feitlik elke land het natuurlik ’n groot verskeidenheid kossoorte, maar in Mexiko is daar oneindig baie plaaslike geregte. Ons het etlike soorte moles; allerhande sterk souse om oor die kos te gooi; Mexikaanse versnaperings, soos tostadas, enchiladas, sopes, quesadillas en tlacoyos. Daar is ook die smaaklike tacos. Daar is amper soveel soorte tamales as wat daar state in Mexiko is. Daar word selfs ’n groot verskeidenheid geregte van seekos berei.
Laat dit jou mond water? Dan sal ons jou probeer help om sommige van ons bekender Mexikaanse geregte te leer ken.
Mole—tipies Mexikaans
Die woord mole (uitgespreek moulei) kom van mulli, ’n woord wat in die Asteekse Nahuatl-dialek gebruik word en “sous” beteken. Mole is die pasta of sous wat oor hoender- en kalkoenstukke of oor rys gegooi word en die kos feestelik laat smaak, aangesien mole gewoonlik by spesiale geleenthede gebruik word. Patricia Quintana sê vir ons in haar boek Mexico’s Feasts of Life: “Moles verskil van streek tot streek, van dorp tot dorp, van kok tot kok in dieselfde dorp.”
Hierdie pasta word van gedroogde brandrissies, rooi tamaties, uie, amandels, pruimedante, wildepiesangs, geroosterde brood, naeltjies, kaneel en plantolie gemaak en na smaak gesout en gepeper. Sjokolade word bygevoeg sodat die pasta ’n soeterige speserysmaak het. Kan ons vir jou daarvan oor jou hoender en rys skep? Pas op! Dit duur ’n ruk voor sommige se tong en maag aan hierdie swaar mengsel gewoond raak.
Gevulde brandrissies
Gevulde brandrissies is ’n baie alledaagse gereg. Dit word gemaak van poblanos, groot brandrissies, wat liggies in warm olie gebraai word om die dun vlies te verwyder en ook om hulle sag te maak. Dan word die are en pitte uitgehaal. ’n Mengsel van maalvleis en neute word voorberei en saam met speserye en pruimedante gebraai; die rissies word dan daarmee gevul. Die rissies word met tandestokkies toegesteek. Kaas kan ook as ’n vulsel gebruik word. Dan word die rissies in ’n beslag gedoop en gebraai. Hulle word met ’n sous van rooi tamaties opgedien. Hulle is so heerlik dat jy versigtig moet wees om nie die tandestokkies ook te eet nie!
Daar is ’n gevulde rissie wat selfs smaakliker is en chiles en nogada genoem word. Die vulsel word van neute en verskeie soorte maalvleis, soos bees-, kalfs- en varkvleis, gemaak. Soms sluit die bestanddele verskillende vrugte in wat saam met die soet bisnaga-plant fyngekap word. Die gevulde rissie word gaargemaak, daarna verkoel en met dun, soet room bedek en met granaatpitte besprinkel.
’n Verleidelike Mexikaanse versnapering
Die hoofbestanddele waarmee Mexikaanse versnaperings gemaak word, is tortillas en die groot verskeidenheid sterk rissiesouse. Tortillas het al oor die hele wêreld bekend geraak. Hulle is gewoonlik dun, sagte mieliemeelpannekoeke wat op ’n comal (warm ysterplaat) gebak word. Die souse word gewoonlik gemaak van soetrissies soos jalapeños (wat ongeveer 5 sentimeter lank en rond is) of van serranos (kleiner en dunner). Hierdie brandrissies word wêreldwyd gebruik, aangesien hulle in asyn ingelê en uitgevoer word.
Die algemeenste sous is die maklikste om te maak. Daarin kom soetrissies, rooi tamaties en uie—alles rou. Hulle word fyngekap en volgens smaak gesout. As jy hierdie sous met fyngemaakte avokado’s meng, het jy ’n heerlike guacamole, wat as ’n sous gebruik of as ’n taco (’n opgerolde of gevoude tortilla met ’n vulsel) geëet kan word. Daar is ook ’n groensous wat gemaak word van soetrissies en groen tomatillos wat gerooster en dan versap word. Rooisouse word van rooirissies en geroosterde rooi tamaties gemaak. Sommige souse word net van brandrissies gemaak, maar dit hang af van hoe sterk jy die sous wil hê.
Die tostada is ’n bros, gebraaide tortilla met ’n laag gebraaide boontjies, ’n laag fyngemaakte hoender of ander vleis en uieringe op en sous bo-oor. Sopes is effens soos tostadas, maar die tortilla is dikker en kleiner en nie bros nie. Tlacoyos is dik tortillas met gebraaide boontjies binne-in. Daar kom uieringe en ’n sous oor hulle. Enchiladas is soortgelyk aan opgerolde tacos en het gewoonlik ’n bietjie hoendervleis in. Hulle word met mole bedek en dan met vars gerasperde kaas en uieringe. As jy wil, kan jy vars room by enige van hierdie versnaperings voeg.
Almal hou baie van quesadillas! Die naam kom van sy hoofbestanddeel, queso, kaas, maar quesadillas word van ’n verskeidenheid bestanddele gemaak: bros swoerd, huitlacoche (’n mielieswam), die pampoenplant se blomme, tinga (blokkies beesvleis met ’n skerp smaak) en varkwors om ’n paar te noem. Dit kan op baie maniere gemaak word, maar die lekkerstes is dié wat gelyktydig met die tortillas gemaak word. Die tortilla word gefatsoeneer en kaas word op die een kant gesit, en dan word dit gevou en met ’n bietjie olie op die comal gebak. Dit word ten minste een keer omgedraai om seker te maak dat dit aan al twee kante gaar is. Voor dit opgedien word, word sous daarin geskep en dan word dit geëet terwyl dit nog warm is! Hmmm, heerlik!
Slegs vir die dapperes
Maar daar is sommige Mexikaanse geregte wat slegs vir die dapperes is! Wil jy graag ’n heerlike likkewaan proe—ja, likkewaan—in mole? Dit lyk beter as dit gaar is, en glo dit as jy wil, dit ruik nogal heerlik. Wat van ’n paar gebraaide rooimiere waarvan tacos gemaak is? Volgens deskundiges smaak hulle heerlik met óf rooi- óf groensous. ’n Gereg wat selfs seldsamer is, is miereiers in tacos—Mexikaanse kaviaar! Of proe gerus hoe sprinkane smaak wat rooi word wanneer hulle in ’n kastrolletjie gebraai word. ’n Mens kry hulle in allerhande groottes, maar vir nuwelinge is die kleintjies die beste. Maar hierdie geregte streel net die Mexikaanse tong of dié van bevestigde fynproewers.
Ons het maar net ’n paar voorbeelde genoem. Dit kos tyd om bekend te raak met die groot verskeidenheid tamales (mieliemeeldeeg met vleis binne-in, wat soos ’n mieliekop gevorm en in mielieblare gaargemaak word), mixiotes (vleis en kruie wat stadig in die dun vlies van die garingboom gekook word), ceviches (rou vis en seekos wat in suurlemoensap gemarineer word), soppe en die gewilde boontjie wat in allerhande kleure beskikbaar is.
Kom! Sit aan aan die tafel! Moenie jou oor die skerp brandrissies bekommer nie. Die meeste van die kos is sonder rissies voorberei, en jy kan skerp souse volgens jou smaak byvoeg. Selfs die Mexikaanse volk se smaak ten opsigte van brandrissies verskil, en sommige sal dit glad nie eet nie. Geniet gerus ons Mexikaanse gasvryheid en proe die groot verskeidenheid kos wat voor jou is, want verskeidenheid maak die Mexikaanse lewe interessant!
[Foto-erkenning op bladsy 25]
The Codex Nuttall/Zelia Nuttall/Dover Publications
[Prente op bladsy 25]
Links bo: tacos
Regs bo: chile rellenos
Onder: tostadas
[Prente op bladsy 26]
Guacamole
Tlacoyos
Enchilada de mole