Jongmense vra . . .
Sê nou my ouer skiet te kort?
“My pa is al tien jaar lank ’n Christen. Hy is nou onbedrywig. Hy bestudeer nie die Bybel nie en woon nie die vergaderinge gereeld by nie. Hy kritiseer voortdurend sy Christenbroers in die gemeente. Hy het ’n wêreldse beskouing oor rasse en baie, baie ander onderwerpe. Ek dink hy het baie tekortkominge.”—’n Tienermeisie.
GEEN ouer is volmaak nie. “Almal het gesondig en skiet te kort aan die heerlikheid van God”, sê die Bybel (Romeine 3:23). Maar dit is iets heel anders wanneer jou ma of pa in die openbaar die rol van ’n model-Christen speel en in die geheim ’n lelike gedaanteverandering ondergaan. “By ander mense is my pa aangenaam”, sê een jong meisie. “Maar by die huis is hy ’n ander mens—hy is gemeen! Hy is krities oor alles wat ek doen, en hy ontstel almal in ons gesin. Ek kan net nie meer vreugde uit die lewe put nie. Al wat ek vir hom voel, is haat.”
Woede en gegriefdheid kan veral sterk wees onder jongmense wat in die geheim vorme van mishandeling moet verduur. ’n Vrou met die naam Mary skryf dus oor die “geweld, vloekery en die verskillende vorme van mishandeling” wat sy van haar pa—’n geheime alkoholis—moes verduur. “Mense het na ons as kinders gekom en gesê wat ’n wonderlike pa ons het en hoe gelukkig ons is”, sê sy met bitterheid.
Die Bybel veroordeel alle vorme van huigelary (Jakobus 3:17). Dit waarsku ons dat daar selfs onder God se ware aanbidders sommige sou wees wat “verberg wat hulle is”. (Psalm 26:4, NW; vergelyk Judas 4.) Die feit dat ’n mens dit weet, maak dinge dalk geensins makliker nie, veral nie as die een wat skynheilig is jou eie ouer is nie—iemand wat jy moet liefhê en respekteer. Party jongmense word oorweldig deur die botsende emosies wat ontstaan. “Ek het hulp nodig”, sê een jong meisie. “Die Bybel sê jy moet ‘jou vader eer’, maar ek kan nie.”
Wat dit werklik beteken om hulle te eer
Dit is waar dat die Bybel se gebod om jou ouers te eer geen ‘skuiwergate’ het vir jongmense wat meen dat hulle ouers dit nie waardig is nie (Efesiërs 6:1, 2). Maar om ’n ouer te eer, beteken nie noodwendig dat jy sy lewenswyse goedkeur of dat jy gelukkig is met die manier waarop hy jou behandel nie.a In die Bybel kan “eer” bloot beteken dat ’n mens regmatige gesag erken.
Die apostel Petrus het byvoorbeeld geskryf dat Christene ‘die koning moet eer’ (1 Petrus 2:17). Petrus het geweet dat konings dikwels ongure karakters is. Koning Herodus Agrippa I was byvoorbeeld ’n uitspattige en onverskillige man. Ná hy deur Rome as koning van Palestina aangestel is, het hy die Christene begin vervolg. Hy “het Jakobus, die broer van Johannes, met die swaard om die lewe gebring. Toe hy sien dat dit die Jode behaag, het hy verder ook vir Petrus gearresteer” (Handelinge 12:1-3). Petrus het mense nogtans nie aangemoedig om in opstand te kom nie. Hy het eerder gehoorsaamheid aan konings voorgestaan. En met goeie rede. Gehoorsaamheid aan sekulêre heersers is Jehovah se wil. En in Petrus se tyd het party konings absolute mag en gesag gehad. Salomo het gesê: “Alles wat hy wil, doen hy. Want die woord van die koning is magtig, en wie kan vir hom sê: Wat doen u?”—Prediker 8:3, 4.
Op soortgelyke wyse is jou ouer—wat sy tekortkoming ook al mag wees—nog in beheer, en hy het aansienlike mag oor jou lewe. Dit is dus eenvoudig nie verstandig om in opstand te kom of om hom met minagting te behandel nie. As jy dit doen, sal jy nie net die lewe vir jouself moeiliker maak nie, maar dit kan ook daartoe lei dat jy God se guns verloor. (Vergelyk Spreuke 30:17; Prediker 10:4.) As jy aan die ander kant so goed moontlik met jou ouer saamwerk, kan dit jou help om ten minste ’n mate van vrede en kalmte in jou verhouding met jou ouer te handhaaf.—Kolossense 3:20.
Hoe om woede en gegriefdheid die hoof te bied
Maar hoe kan jy iemand wat jou seergemaak en teleurgestel het met respek behandel? Dit is nie maklik nie. Maar as jy voortdurend oor sy foute en tekortkominge nadink, sal dit jou net meer rede tot gegriefdheid gee. Kan dit wees dat jy dalk ’n positiewer beskouing van jou ouer moet kry en hom die nodige eer vir sy goeie eienskappe moet gee?
Let op wat Spreuke 19:11 sê: “Die verstand van ’n mens maak hom lankmoedig.” As jy jou ouer probeer verstaan, kan dit jou ’n nuwe beskouing van sake gee. Is sy optrede werklik goddeloos? Of is hy dalk net swak en mismoedig en het hy hulp nodig? Is sy gedrag dalk te wyte aan siekte, depressie, eensaamheid of druk by die werk? As jy hierdie probleme verstaan, kan dit jou help om meer medelye en miskien minder woede teenoor jou ouer te openbaar.
Wat ook al die geval is, dit help om met iemand oor jou gevoelens te praat (Spreuke 12:25). “My pa het vroeër gedrink”, sê een meisie. “Ek kon my ouers nie vertel hoe ek voel nie; gevolglik het ek dit alles opgekrop.” Maar jy hoef nie alleen te ly nie. Hoewel hulle nie jou ouers vervang nie, kan ervare persone in die Christengemeente baie doen om te vergoed vir enige gebrek aan huislike sorg. (Vergelyk Markus 10:30.) Spreuke 17:17 sê: “Vriende betoon altyd hulle liefde. Is broers nie daar om moeilikheid te deel nie?”—Today’s English Version.
‘Ek kan hom verander’
Party jongmense ly emosioneel omdat hulle ’n misplaaste verantwoordelikheidsbesef het. Mary sê van haar en die ander kinders in die gesin: “Ons het in vrees gelewe dat iemand van my pa se drinkprobleem sou uitvind.” Ander put hulleself uit deur vergeefse pogings aan te wend om hulle ouer wat oortree te verander.
Al is jy hoe lief vir jou ouer en al gee jy baie vir hom om, kan jy eenvoudig nie vir sy tekortkominge blameer word nie. Hy ‘dra sy eie vrag’ van verantwoordelikheid voor God. (Vergelyk Galasiërs 6:5; Jakobus 5:14.) Dit is nie jou verantwoordelikheid om jou ouer se gedrag dop te hou of te beheer nie. As jy voortdurend by jou ouer neul of met hom raas, sal jy hom net ontstel.
Dit beteken nie dat jy niks kan doen nie. Jy kan ten minste ‘onophoudelik bid’ dat jou ouer sal verander (1 Tessalonisense 5:17). Jy kan ook help om sy gesindheid te versag deur gereeld jou liefde vir hom uit te spreek en hom opreg te prys, waar dit gepas is. Daarbenewens het jy dalk geen ander keuse as om die situasie so goed moontlik te verduur nie.b
As jy en jou ouer natuurlik Christene is en hy hom aan ernstige oortredings skuldig maak, soos drankmisbruik of woedebuie, sal jy beslis verplig voel om sake met die gemeentelike ouer manne te bespreek (Jakobus 5:14). Dit sal nie ’n daad van ontrouheid wees nie, maar sal ’n liefdevolle poging wees om te verseker dat jou ouer die hulp kry wat hy so bitter nodig het. Party ouers het weliswaar enige oortreding woedend ontken en die kind in die geheim gestraf, maar jongmense wat in hierdie verband ‘ter wille van regverdigheid ly’, kan seker wees dat Jehovah hulle moedige weg goedkeur en dat hy die waarheid op sy bestemde tyd aan die lig sal bring.—1 Petrus 3:14; 1 Timoteus 5:24, 25.
Bewerk jou eie redding
Salomo het gesê: “Louter onderdrukking kan ’n wyse waansinnig laat handel” (Prediker 7:7, NW). Ongelukkig het sommige jongmense as gevolg van hulle ouer se slegte voorbeeld verbitterd geword en hulle sleg begin gedra. Party het selfs vir God woedend geword en die Christelike weg verlaat! (Spreuke 19:3). Die Bybel waarsku: “Pas op dat woede jou nie tot kwaadwillige [dade] verlok nie. . . . Wees op jou hoede dat jy jou nie wend tot wat skadelik is nie.”—Job 36:18-21, NW.
In plaas van uitermate bekommerd te wees oor jou ouers se posisie voor God, moet jy “aanhou om [jou] eie redding met vrees en bewing te bewerk” (Filippense 2:12). In die ou tyd het ’n jong prins met die naam Hiskia dit onder soortgelyke omstandighede reggekry. Sy vader, koning Agas, het beweer dat hy ’n aanbidder van Jehovah is (Jesaja 7:10-12). Hy was in werklikheid ’n aanbidder van heidense gode en het selfs een van sy eie seuns as ’n menslike offerande gegee (2 Konings 16:1-4). Stel jou voor hoe hierdie afvalligheid jong Hiskia moes ontstel het! Psalm 119:28, wat party meen deur hierdie jong prins geskryf is, sê: “My siel is slapeloos van droefheid. Rig my op volgens u woord.”—NW.
Dit is presies wat Jehovah gedoen het! Namate Hiskia hom toegelê het op gebed en die bestudering van God se Woord het sy eie geestelikheid toegeneem ondanks sy omgewing (Psalm 119:97). Hy het ook noukeurig op sy omgang gelet (Psalm 119:63). Die resultaat? Ten spyte van die slegte voorbeeld wat sy skynheilige vader gestel het, het Hiskia “die HERE aangehang” (2 Konings 18:6). Jy kan dieselfde doen! Miskien tree jou ouer skynheilig op, maar daar is geen rede waarom jy dit ook moet doen nie. Hou aan om Jehovah aan te hang, en miskien sal jou stille voorbeeld van getrouheid jou ouer eendag beweeg om te verander.
[Voetnote]
a Om dit maklik te maak, sal ons na ouers in die manlike geslag verwys.
b Dit beteken nie dat ’n jongmens fisiese mishandeling of seksuele molestering moet duld nie. ’n Jongmens wat in só ’n situasie is, moet hulp soek, selfs al moet dit buite die gesin gekry word.
[Prente op bladsy 25]
Jy hoef nie te kort te skiet omdat jou ouer dit doen nie