Ons beskou die wêreld
Britte verander van godsdiens
Die Britte verander hulle godsdiens teen ’n vinniger tempo as ooit tevore, met ongeveer 1 000 wat elke week by ’n ander godsdiens aansluit, berig The Sunday Telegraph. “Anglikane word Rooms-Katolieke en andersom, Jode word Boeddhiste, Moslems word Anglikane en Rooms-Katolieke word Jode.” Islam, Boeddhisme, New Age-bewegings en die heidendom kry die meeste bekeerlinge. Dr. Ahmed Andrews van Engeland se Derby-universiteit, wat self ’n bekeerling is, sê: “Daar is tussen 5 000 en 10 000 wit Moslembekeerlinge in hierdie land, en die meeste wat ek ken, was voorheen Katolieke.” Jode maak 10 tot 30 persent uit van dié wat hulle tot Boeddhisme bekeer. Die aantal Anglikane wat Katolieke geword het, het ’n hoogtepunt bereik nadat die Anglikaanse Kerk besluit het om vroue te orden. Volgens rabbi Jonathan Romain “ondervind mense ’n geestelike leemte en daarom wend hulle hulle tot ander godsdienste”.
Lewenstyl en kanker
“Kanker word oorwegend veroorsaak deur waar jy woon, wat jy doen en wat met jou in die lewe gebeur en nie soseer deur wat jy is nie, het ’n studie van byna 90 000 tweelinge getoon”, berig die Londense koerant The Guardian. Dr. Paul Lichtenstein van Swede se Karolinska-instituut het die navorsingspan vir hierdie studie gelei. Hy sê: “Omgewingsfaktore is belangriker as genetiese faktore.” Wetenskaplikes meen dat rook ongeveer 35 persent van kankers veroorsaak, terwyl ’n verdere 30 persent blykbaar met dieet verband hou. Genetiese faktore speel ’n rol in prostaat-, bors- en kolorektale kanker, maar dr. Tim Key van die Imperiale Kankernavorsingsfonds in Oxford, Engeland, sê: “Selfs al het jy . . . ’n familiegeskiedenis [van kanker], is dit wat jy met jou lewe doen baie belangriker. Jy moenie rook nie, jy moet op jou dieet let. Hierdie dinge maak wel ’n verskil.”
Gebruik jou brein
“Die brein se groeikrag kan ons hele lewe lank onaangetas bly, mits ons dit deurgaans gebruik”, sê die koerant Vancouver Sun. “Lees, lees, lees”, sê dr. Amir Soas van die Mediese Fakulteit van die Case Western Reserve-universiteit in Ohio, VSA. Kies verstandelik uitdagende stokperdjies, leer ’n nuwe taal aan, leer ’n musiekinstrument bespeel of neem deel aan stimulerende gesprekke om jou breinkrag te behou namate jy ouer word. “Enigiets wat die brein stimuleer om te dink”, sê dr. Soas. Hy moedig mense ook aan om minder TV te kyk. “Wanneer jy televisie kyk, is jou brein nie baie aktief nie”, sê hy. Die Sun voeg by dat ’n gesonde brein ook suurstof nodig het wat deur gesonde slagare gepomp word. Oefening en ’n behoorlike dieet, dieselfde dinge wat hartsiekte en suikersiekte help verhoed, help dus ook die brein.
Olifante “vergeet nie hulle vriende nie”
“Olifante vergeet nooit nie—of hulle vergeet ten minste nie hulle vriende nie”, berig die tydskrif New Scientist. Dr. Karen McComb van die Sussex-universiteit, Engeland, het die lae frekwensie “roepgeluide” van Afrika-olifantkoeie in Amboseli- Nasionale Park, Kenia, opgeneem en gekyk watter olifante gereeld byeenkom en wie vreemdelinge was. Sy het toe hulle roepgeluide aan 27 olifantfamilies teruggespeel om hulle reaksies te bestudeer. As die diere die roepgeluid goed geken het, het hulle onmiddellik teruggeantwoord. As hulle die roepgeluid nie goed geken het nie, het hulle geluister, maar nie geantwoord nie, en ’n onbekende roepgeluid het hulle onrustig en verdedigend gemaak. “Hulle kon lede van ten minste 14 ander families aan hulle roepgeluide herken, wat daarop dui dat elke olifant om en by 100 ander volwasse olifante kan onthou”, het die artikel gesê. Olifante kan mense ook onthou. John Partridge, hoof van soogdiere by Engeland se Bristol-dieretuin, sê dat ’n Asiatiese olifant met wie hy 18 jaar lank gewerk het, hom herken het toe hy teruggekeer het ná hy drie jaar weg was.
Hipertegnologiese dwelmsmokkelaars
In die verlede het Colombiaanse dwelmsmokkelaars hulle produkte in passasiersvliegtuie en -skepe versteek. Onlangs was die owerheid egter verbaas om uit te vind dat smokkelaars besig was om ’n hipertegnologiese dubbelrompduikboot te bou, wat meer as drie meter in deursnee is en plek het vir ongeveer 200 ton kokaïen. Agterdogtige inwoners daar naby het die polisie na “’n pakhuis buite Bogota [gelei], wat 2 300 meter hoog in die Andes geleë en 300 kilometer van enige hawe af is”, sê The New York Times. “Die 30 meter lange vaartuig kon ’n oseaan oorsteek, aan die kus van Miami of ander kusstede opduik en ongesiens die vrag dwelms aflaai.” Hoewel niemand op die perseel was of gearresteer is nie, is Russiese en Amerikaanse misdadigers vermoedelik hierby betrokke, insluitende ’n ervare duikbootingenieur. Leunwaens sou die duikboot in drie dele na die kus kon vervoer, het amptenare gesê. Hulle was verbaas oor die uiterstes waartoe dwelmhandelaars sal gaan om hulle produkte uit te voer.
Diere floreer in die DMG
“Sedert die DMG [gedemilitariseerde gebied] aan die einde van die Koreaanse Oorlog in 1953 vasgestel is, het veiligheidsmaatreëls daartoe gelei dat die natuurlike omgewing daar asook in omliggende gebiede grootliks ongestoord gelaat is”, berig The Wall Street Journal. “Terwyl ekonomiese ontwikkeling die grootste deel van die twee Koreas verwoes het, het die grensgebied die skiereiland se belangrikste toevlugsoord vir diere geword.” Seldsame en bedreigde voëls en diere word daar aangetref. Daar is vermoedelik ook tiers en luiperds. Omgewingsgesindes is nou bekommerd dat die onlangse vredespogings tussen Noord- en Suid-Korea die DMG-toevlugsoord vir diere kan vernietig. Daarom vra hulle vir “’n ‘vredespark’ aan weerskante van die landsgrens” om die natuurlewe daar te beskerm en die diere van albei kante toe te laat om te paar. Die Journal sê: “Omgewingsgesindes skep moed omdat hulle hoop dat vrede kan help om hierdie diere te verenig, op dieselfde wyse wat die onderhandelinge alreeds gesinne herenig het wat lank van mekaar geskei was.”
Stresvolle etensuur
“Middagete is vir swakkelinge in macho Brittanje waar werkslawe die middagete prys gee in ruil vir ’n toebroodjie wat hulle by hulle lessenaar eet”, berig Londen se Financial Times. Onlangse navorsing toon dat die gemiddelde Brit se “etensuur” nou net 36 minute lank is. Mediese deskundiges sê dat ’n middagpouse stres verlig. Maar sommige werkgewers reël vergaderinge gedurende die etensuur, wat werkers dus glad nie ’n blaaskansie gee nie. Datamonitor, die navorsingsorganisasie wat die verslag saamgestel het, sê: “Vir baie wat in ’n gemeenskap vasgevang is wat al hoe meer van sy werkers vereis en tyd as iets kosbaars beskou, is die etensuur ’n lastige pouse om bloot net te eet.” Datamonitor se analis Sarah Nunny voeg by: “Ons ding mee in wêreldmarkte. Dit is nie meer moontlik om te sê: ‘Ek sal dit later doen’ nie. Dit moet nou gedoen word.”
Tabakverslawing in Mexiko
As deel van ’n onlangse program vir die voorkoming en beheer van tabakverslawing in Mexiko het José Antonio González Fernández, die destydse nasionale sekretaris van Gesondheid, gesê dat 27,7 persent van Mexikane rook. Die grootste kommer is dat ongeveer eenmiljoen rokers tussen die ouderdomme van 12 en 17 is. Mnr. González het gesê dat ongeveer 122 Mexikaanse sterfgevalle per dag met die tabakgewoonte verband hou. Hy het gekla oor “die hoë koste wat dit vir die ekonomiese ontwikkeling van die nasie meebring, die verlore jare van produktiewe menselewe . . . en die indirekte skade wat ons ly as gevolg van diegene wat om ons rook”.
Voorsien hulle in ’n geestelike behoefte?
Die toenemende gewildheid van ghoeroes wat selfhelpmetodes voorstaan en selfversekering, positiewe denke en persoonlike sukses verkondig, “kom ooreen met ’n neiging onder die bevolking om van georganiseerde godsdiens af weg te beweeg”, sê die Kanadese koerant Globe and Mail. “Belangstelling in geestelikheid bestaan wel nog, maar belangstelling in tradisionele bronne is aan die afneem.” Hoewel 80 persent van die Kanadese sê dat hulle in God glo, toon navorsing dat 22 persent van dié wat bely dat hulle Christene is, meer aandag skenk aan hulle persoonlike opvattings as aan die leringe van enige kerk. Die berig in die Globe noem die geestelikheid wat deur die selfhelpbedryf aangebied word, “iets wat help om jou te versterk en om vordering te kan maak”.