Gewilde vierings—Onskadelike pret?
DIT is middel-Oktober, en sommige stede in Frankryk begin ’n vreemde verandering ondergaan. In winkelvensters verskyn pampoene, geraamtes en spinnerakke. In plaaslike supermarkte dra die kassiere gepunte swart hoede. Dan kom die hoogtepunt wanneer jong kinders die strate invaar, aan deure klop en met poetse dreig as hulle nie die lekkergoed kry wat hulle vra nie.
Al hierdie vreemde gebruike maak deel uit van die viering wat as Allerheiligeaand (Halloween) bekend staan. Allerheiligeaand, wat vroeër hoofsaaklik as ’n Amerikaanse feesdag beskou is, vind nou regoor die wêreld inslag en het onder kinders sowel as volwassenes gewild geword. Frankryk het Allerheiligeaand blykbaar sonder enige beswaar aanvaar. Volgens een skatting het byna ’n derde van die gesinne in Frankryk dit verlede jaar gevier. Die Italiaanse dagblad La Repubblica beskryf die nuwigheid as ’n “oplewing” wat vinnig deur die Italiaanse skiereiland versprei. Die koerant Nordkurier sê dat “meer [Duitse] burgers as ooit tevore nie die grieselige pret wil misloop nie”.
Dit is nie net Europa wat behep geraak het met Allerheiligeaand nie. Van die Bahamas af tot in Hongkong word Allerheiligeaand met groot geesdrif gevier. Die International Herald Tribune berig dat ’n radiostasie in Sri Lanka verlede jaar ’n kompetisie gehou het vir “die eienaardigste Allerheiligeaand-resepte en die bloedstollendste doodskrete”. Allerheiligeaand het ook in Japan gewildheid verwerf, waar ‘pampoenoptogte’ met duisende deelnemers al in Tokio gehou is.
Selfs in wêrelddele waar Allerheiligeaand nie gewild is nie, is daar dikwels feeste en vierings wat daarmee ooreenkom. Gedurende Brittanje se Guy Fawkes-aand kan ’n mens groepe kinders op straat sien wat geld by mense vra en soortgelyke kaskenades as dié op Allerheiligeaand aanvang. In Taiwan is daar die kleurvolle Lanternfees. Jong kinders stap deur die strate en dra lanterns wat voëls en diere uitbeeld. Mexiko het sy Día de los Muertos, of Dag van die Dooies, ’n viering wat al oor die grens van Mexiko na die VSA versprei het. Die skrywer Carlos Miller sê dat party Mexikaanse Indiane nog steeds “houtmaskers dra wat calacas genoem word en ter ere van hulle afgestorwe familielede dans”.
Die meeste mense dink dalk dat sulke vierings maar net onskadelike pret is—’n verskoning vir kinders en volwassenes om snaakse kostuums aan te trek en hulle inhibisies oorboord te gooi. Maar so ’n beskouing ignoreer die feit dat hierdie vierings ongetwyfeld van heidense oorsprong is. Taiwan se Lanternfees het byvoorbeeld sy ontstaan gehad toe mense lanterns opgesteek het om geeste te probeer sien wat hulle geglo het in die lug rondsweef. Mexiko se Dag van die Dooies het sy oorsprong in ’n Asteekse ritueel wat die dooies vereer het.
Party redeneer dalk dat die oorsprong van sulke vierings nie werklik belangrik is nie. Maar vra jou af: ‘Kan vierings wat so ’n bose oorsprong het, werklik as onskadelik beskou word?’ Mense in die handelswêreld wat hierdie vierings bevorder, is beslis nie besorg nie. ’n Verteenwoordiger van die Kulturele Instituut van Barcelona, Spanje, het aangaande Allerheiligeaand gesê: “Dit is ’n fees wat om kommersiële redes ingevoer word.” Allerheiligeaand het immers verlede jaar in die Verenigde State alleen ’n inkomste ingebring wat op R55 miljard geskat is. In Frankryk het die sakebedrywighede van ’n maatskappy wat kostuums vir Allerheiligeaand maak, binne net drie jaar meer as honderdvoudig toegeneem.
Maar moet jy aan hierdie vierings deelneem bloot omdat dit gewild of winsgewend is? In antwoord hierop sal ons die viering van Allerheiligeaand van naderby beskou.
[Prent op bladsy 3]
Suikerkopbene wat vir Mexiko se Dag van die Dooies gebruik word
[Erkenning]
SuperStock, Inc.
[Prent op bladsy 4]
In Brittanje word Guy Fawkes-aand met vreugdevure gevier
[Erkenning]
© Hulton Getty Archive/gettyimages