Ons beskou die wêreld
“Sneeureëling”
Sneeu word in die somer as ’n nuwe energiebron gebruik, berig Japan se Asahi Evening News. Die stad Bibai in Hokkaido, noordelike Japan, het kort, warm somers en baie sneeu in die winter. Werkers gooi nie die sneeu weg nie, maar sit dit in pakkamers. In die somer word lug dan “in ’n groot koelkamer vol sneeu gesirkuleer voordat dit as koue lug vrygestel word, soos wat tydens verkoelingstegnieke gedoen word”, sê die koerant. Hierdie koue lug word gebruik om geboue te verkoel wat toegerus is met “sneeureëlaars”, spesiaal ontwerpe lugreëlaars wat van sneeu gebruik maak. ’n Bykomende voordeel is dat die voggehalte in die pakhuise hoog is, wat help om die lug te suiwer deur stofdeeltjies en reuke te absorbeer.
Dodelike tering wat teen geneesmiddels bestand is
“’n Dodelike soort tering wat teen verskeie geneesmiddels bestand is (MDRTB) en aan die toeneem is, kan hele gesinne uitwis”, berig die koerant die Star van Johannesburg. “In die volgende paar jaar sal dit die aantal gevalle van gewone tering (TB) oortref” in Suid-Afrika. Volgens die Suid-Afrikaanse Nasionale Tuberkulosevereniging kan TB-pasiënte MDRTB kry as hulle te gou ophou om hulle medikasie te gebruik of as hulle dit ongereeld neem. Die gevaarliker soort TB wat teen geneesmiddels bestand is, kan dan aan mense oorgedra word wat nog nooit TB gehad het nie. Die behandeling van TB wat teen geneesmiddels bestand is, is 20 keer duurder as die behandeling van gewone TB en is minder suksesvol—die helfte van die pasiënte met die soort wat teen geneesmiddels bestand is, sterf. Suid-Afrika se TB-krisis, sê die verslag, “raak vinnig buite beheer ondanks die beskikbaarheid van gratis TB-behandeling”. Twee derdes van die bevolking het onaktiewe TB wat maklik deur MIV geaktiveer kan word.
Is 49 ’n gevaarlike ouderdom?
‘Pas op, 49-jariges’, waarsku Asahi Sjimboen. Meer mans in hierdie ouderdomsgroep as in enige ander groep word in Japan weens moord en poging tot moord in hegtenis geneem. Baie 49-jariges is ook verantwoordelik vir fisiese aanrandings. Dan kom 47-jariges, gevolg deur 48-jariges en daarna 45-jariges. Waarom so baie in hierdie ouderdomsgroep? Mans wat hulle vyftigerjare nader, het ’n kruispad in hulle lewe bereik, sê ’n psigiater in Tokio. “Hulle kinders word onafhanklik, hulle moet vir hulle bejaarde ouers sorg en hulle verhouding met hulle huweliksmaat raak moeilik”, sê hy. “Hulle is op ’n stadium waar hulle minder beheer oor hulle impulse het, en party tree impulsief op selfs wanneer hulle die gevaar kan sien.” Volgens die koerant veroorsaak huislenings, opvoedingskoste, druk by die werk, afdankings en werkonsekerheid ook spanning in die lewe van mans in hulle laat veertigerjare.
Verband tussen geheueverlies en tegnologie?
Party dokters in Japan, die Verenigde State en Brittanje het rekenaartegnologie, soos elektroniese dagbeplanners en motornavigasiestelsels, die skuld begin gee vir ernstige geheueverlies by jong volwassenes, berig The Sunday Times van Londen. Hierdie dokters beweer dat moderne toestelle daartoe lei dat die verstand minder gebruik word om probleme op te los, wat veroorsaak dat werkers, insluitende dié wat nog in hulle twintiger- en dertigerjare is, nie name, geskrewe woorde of afsprake kan onthou nie. Dr. David Cantor van die Instituut vir Sielkundige Behandeling in Atlanta, Georgia, VSA, sê: “Baie deskundiges glo dat die stortvloed van inligting dit vir party mense moeilik maak om nuwe inligting in te neem . . . Hierdie mense vergeet dinge omdat hulle aandag in die eerste plek te verdeeld is om die inligting in te neem.” Dr. Takasji Tsoekijama van Tokio sê dat hierdie probleme “niks met ouderdom te doen het nie, maar verband hou met [jou] lewenswyse, soos om nie jou verstand genoeg te gebruik nie”.
“’n Ernstige openbare gesondheidsprobleem”
Volgens regeringstatistiek is selfmoord die agtste grootste doodsoorsaak onder Amerikaners. Meer as 30 000 Amerikaners pleeg jaarliks selfmoord, en elke jaar is daar meer as 650 000 selfmoordpogings. Daar is meer as drie selfmoorde vir elke twee moorde, sê Reuters-nuusdiens. Openbare sowel as privaatgroepe sê dat selfmoord “’n ernstige openbare gesondheidsprobleem” is. David Satcher, die Amerikaanse geneesheer-generaal, sê: “Daar is min mense wat nie in hulle leeftyd deur die tragedie van selfmoord geraak word nie.” Sommige van die faktore wat met selfmoord verband hou, is “depressie, wanhopigheid en hulpeloosheid, asook die misbruik van alkohol en ander dwelms”, berig Reuters.
Bybelongeletterdheid
Hoewel mense in die Verenigde State nog altyd groot respek vir die Bybel gehad het, het ’n onlangse studie bevind dat slegs 16 persent van verklaarde Christene daar sê dat hulle die Bybel elke dag lees. Volgens ’n berig in The Sun Herald van Biloxi, Mississippi, VSA, het ’n ander opname getoon dat slegs 2 uit 10 mense kon sê wie die Bergpredikasie gelewer het. Boonop kon dié met wie die onderhoud gevoer is, slegs drie of vier van die Tien Gebooie opnoem.
Pomelosap en geneesmiddels
Die gebruik van voorskrifmedisyne saam met pomelosap kan “die risiko van newe-effekte vergroot en, in ’n paar gevalle, ernstige reaksies” veroorsaak, berig die UC Berkeley Wellness Letter. Hierdie geneesmiddels sluit hoofsaaklik sekere middels in wat cholesterol verlaag, sowel as geneesmiddels vir hoë bloeddruk wat as kalsiumkanaalblokkers bekend staan, en dan ook sekere kalmeermiddels. Maar dit is interessant dat nie alle mense ’n ongewenste reaksie op die kombinasie het nie, en nie alle pomelosappe veroorsaak die probleem nie. “As jy op medikasie is en pomelosap drink”, sê die Wellness Letter, “moet jy jou apteker vra wat die moontlike reaksie kan wees.”
Geheue soos ’n olifant?
Navorsers wat by Kenia se Amboseli- Nasionale Park werk, het gevind dat die geheue van die oudste koei een van die sleutels tot die oorlewing van ’n olifanttrop is. “Senior lede van die olifantmatriargaat, koeie wat ten minste 55 jaar oud is, kan baie beter tussen vriende en vreemdelinge onderskei as . . . 35-jariges”, berig Science News. Deur sogenoemde kontakroepe, of laefrekwensierommelgeluide, te onthou, identifiseer senior matriarge onbekende roepe en laat hulle die groep in ’n verdedigende posisie saambondel. Die verslag sê dat “’n koei gewoonlik ongeveer 100 olifante aan hulle roepe herken”. Wanneer wilddiewe ’n ouer koei doodmaak, beteken dit dus die verlies van ’n groot skat van inligting vir die hele trop.
Grootste doder
“Alkohol eis die lewe van 55 000 jongmense per jaar”, berig die Franse dagblad Le Figaro. Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) is alkohol die grootste doder van Europese mans tussen die ouderdomme van 15 en 29 en is dit ’n faktor by 25 persent van alle sterfgevalle. Dit sluit sterfgevalle in weens “dronkenskap, verkeersongelukke, selfmoorde en moorde”, sê die koerant. Die situasie is veral betreurenswaardig in sommige Oos-Europese lande, waar “’n derde van jong mans tot ’n ontydige dood gedoem is weens oormatige alkoholgebruik”. By ’n konferensie in Stockholm, Swede, het dr. Gro Harlem Brundtland, direkteur-generaal van die WGO, die aggressiewe bemarking deur alkoholvervaardigers veroordeel, wat dit al hoe moeiliker vir jongmense maak om “’n gebalanseerde en gesonde beskouing van alkohol” te ontwikkel.
Hoe om gelukkig te wees
“Die sleutel tot ’n sinvolle lewe lê nie in ’n vet bankbalans nie. Trouens, om ryk, gewild en invloedryk te wees, is waarskynlik die laaste dinge wat ’n mens vergenoeg sal maak”, volgens nuwe navorsing deur sielkundiges. Kennon Sheldon van die Universiteit van Missouri-Columbië, in die Verenigde State, sê: “In Westerse kulture gee baie advertensies te kenne dat ons mooi, gewild en ryk moet wees. Dit is dalk goed vir die mark, maar dié wat daardeur beïnvloed word, is nie die gelukkigste mense nie.” The Independent van Londen het berig dat ’n studie van meer as 700 universiteitstudente getoon het dat “eiewaarde” en “hegte verhoudings met ander”, volgens die studente, die belangrikste faktore in hulle geluk is. Geld is die minste genoem as ’n rede vir geluk. Die mening: “‘Dié wat dink geld kan nie geluk koop nie, weet nie waar om inkopies te doen nie’, is die nek ingeslaan”, sê die koerant.