Ons beskou die wêreld
“Wêreld se kleinste”
“Die wêreld se kleinste akkedis”, wat net twee sentimeter lank is, is in die grotte van die Jaragua- Nasionale Park in die Dominikaanse Republiek ontdek. “Sy grootste probleem is ontwatering omdat sy liggaamsoppervlak in vergelyking met sy massa so groot is”, sê The Times van Londen. “Die diertjie is nie net die kleinste akkedis nie, maar is ook die kleinste van die amniote, ’n groep waarby al 23 000 reptiel-, voël- en soogdiersoorte ingesluit is.” Die enigste akkedis wat naastenby so klein is, word op die nabygeleë Britse Maagde-eilande gevind. Die koerant voeg by: “Die Karibiese Eilande het ook die wêreld se kleinste voël, die bykolibrie, wat 2 dm. [5 cm] lank is, asook die dunste slang, die klein Antilliaanse wurmslang, wat deur ’n potlood kan seil as die lood verwyder word.”
Voorspellings het hopeloos misluk
“Die jaar 2001 was nog ’n groot mislukking vir fortuinvertellers, astroloë en clairvoyante”, sê die Duitse koerant Süddeutsche Zeitung. Kenners van die Duitse Forum vir Parawetenskappe het tot hierdie slotsom gekom nadat hulle die jaar se voorspellings ondersoek het. Om maar een ding te noem, nie een van die spiritistiese mediums het die aanvalle op 11 September of die oorlog in Afganistan voorspel nie. Hulle het ook nie die ekonomiese resessie in Duitsland voorsien nie. Inteendeel, hulle was heel optimisties oor die toekoms. Een clairvoyant het vol vertroue voorspel dat die wêreld in 2001 “’n tydperk van vrede” sou binnegaan. Selfs as mense se voorspellings in uitsonderlike gevalle bewaarheid word, kan niemand presies sê watter waar sal word nie, sê die koerant en voeg by: “Daar is egter oorvloedige getuienis dat dit inherent aan die mens is om foute te maak.”
Landmynwaansin
“Daar is meer as 110 [miljoen] landmyne regoor die wêreld versteek. Die verwydering daarvan sal [R353,4 miljard] kos en sal teen die huidige tempo 1 100 jaar duur”, berig die Britse koerant The Guardian. “Myne word 25 keer vinniger gelê as wat dit verwyder kan word”, en sedert 1975 is meer as ’n miljoen mense daardeur vermink of gedood—insluitende 300 000 kinders. Die helfte van alle volwassenes en meer as die helfte van alle kinders wat op ’n myn trap, sterf voordat hulle ’n hospitaal bereik. “Soldate het ’n reputasie dat hulle nie vertrou kan word om rekord te hou van waar myne gelê is nie en ook nie bestaande rekords bywerk nie”, voeg die koerant by, en baie “myne word eenvoudig weggespoel en verplaas, dikwels na gebiede waar daar vroeër nie myne was nie”. Hoewel die internasionale handel in antipersoneellandmyne feitlik opgehou het, is daar nog steeds tussen 230 miljoen en 245 miljoen landmyne in opslagplekke regoor die wêreld. Volgens die Internasionale Veldtog vir die Verbod op Landmyne word landmyne nog steeds deur 15 regerings en sowat 30 terroristeorganisasies en guerillagroepe gebruik.
Ramp tref koningvlinders
’n Hewige winterreënstorm in Januarie, gevolg deur ysige temperature, het verwoesting aangerig onder twee van die grootste koningvlinderkolonies in Mexiko. Volgens The New York Times het navorsers geskat dat “74 persent van die koningvlinders van die Sierra Chincua-kolonie en 80 persent van die Rosario-kolonie vernietig is. Saam met ’n paar kleiner kolonies . . . vorm die vlinders in hierdie groot kolonies die hele broeibevolking van koningvlinders vir die oostelike Verenigde State en Kanada.” Tussen 220 miljoen en 270 miljoen vlinders het verkluim en uit die bome geval, en op party plekke het hulle tot meer as 30 sentimeter diep gelê. Hoewel die navorsers van mening is dat hierdie verlies nie die spesie bedreig nie, het hulle gesê dat die verminderde getalle van die vlinders hulle kwesbaar maak vir toekomstige rampe wat deur die weer en siekte veroorsaak kan word. Die koningvlinders is bekend vir hulle skouspelagtige migrasie wanneer hulle elke lente in groot getalle van Mexiko af noordwaarts vlieg. Hulle lê hulle eiers in die suidelike Verenigde State. Die vlinders wat uitbroei, sit die migrasie voort, wat teen die somer tot in Kanada strek.
“Akkuraat en tog poëties”
Die Bybel is “minder fiktief en meer feitelik as wat daar gedink is”, sê die Franse natuurtydskrif Terre sauvage. Natuurkenners wat in Israel werk, het gesê dat die Bybel, hoewel dit ’n godsdiensboek is, “presiese en akkurate dierkundige waarnemings” bevat. Die artikel sê dat “die Psalms en die Spreuke waardevolle bronne van inligting” vir natuurkenners is en voeg by: “Die boek Job . . . gee akkurate en tog poëtiese beskrywings van die dragtyd van die ibeks sowel as die natuurlike habitat van die wilde-esel en die seekoei.”
Die “ongewone paar”
“’n Mens kan verwag dat enige verhouding tussen ’n leeuwyfie en ’n gemsbok van korte duur en noodlottig vir die gemsbok sal wees”, sê The Economist. Tog was daar ’n foto in die artikel waarin ’n leeuwyfie en ’n gemsbokkalfie vreedsaam langs mekaar gelê het. Die artikel het verder gesê: “Hierdie ongewone paar is op 21 Desember in die Samboeroe-natuurreservaat in Kenia gesien en deur twee natuurlewefotograwe . . . gevolg en verfilm, totdat ’n ander leeu die kalfie op 6 Januarie doodgemaak het.” Was dit ’n geval waar ’n surrogaatmoeder ’n ander dier as haar eie aanvaar het nadat sy onlangs geboorte gegee het? Die bewyse het nie daarop gedui nie, sê The Economist. “Wat hierdie geval so eienaardig maak, is dat die gemsbokkie se moeder nog gelewe en melk gegee het en dat die leeuwyfie jonk was en daar geen teken was dat sy al ooit geboorte gegee het nie.” Verder “was dit die leeuwyfie wat die kalfie gevolg het (byvoorbeeld toe die kalfie na sy moeder gegaan het om te drink), en nie andersom nie”. Die artikel sluit af: “Waarom sy ’n dier wou aanneem wat die ‘middageteklokkie’ vir haar moes gelui het, is ’n raaisel.”
Weggegooide troeteldiere
“Australiërs besit meer troeteldiere per capita as enige ander gemeenskap ter wêreld”, sê Hugh Wirth, die nasionale president van die Koninklike Dierebeskermingsvereniging. Die koerant The Australian berig nietemin dat mense “in die finansiële jaar 2000-01 van 135 000 troeteldiere ontslae geraak het” en dat “byna 60 persent van hierdie diere uitgesit is”. Waarom word daar van soveel diere ontslae geraak? Een rede is dat mense steeds diere kies wat nie by hulle omstandighede pas nie. Ouers maak herhaaldelik die fout om werkhonde—wat baie opleiding, oefening en sorg nodig het—vir hulle kinders te kies. Maar werkhonde is verantwoordelik vir baie hondeaanvalle. Wat die keuse van ’n troeteldier betref, sê The Australian: “Moenie met jou emosies koop nie. Dink aan hoeveel ruimte jy het, jou gesinsomstandighede en jou finansiële situasie. Stuur jou hond onmiddellik vir gehoorsaamheidsklasse. Hoe langer jy wag, hoe dieper gewortel kan sy stoutigheid word. Onthou dat die aankoop van ’n troeteldier langtermyngevolge het.”
Nuwemotorsindroom
“Navorsing . . . het hoë vlakke van giftige emissies in nuwe motors gevind, tot ses maande en langer nadat hulle die vertoonkamer verlaat het”, sê die Wetenskaplike en Industriële Navorsingsorganisasie van die Australiese Gemenebes (CSIRO). Sommige van die giftige dampe in die kajuitruimte van nuwe motors is benseen, asetoon, etielbenseen, n-heksaan, tolueen en xileenisomere—wat almal gevaarlik vir mense kan wees. Bestuurders wat hierdie chemiese stowwe inasem, kan hoofpyn, lomerigheid, verwardheid en irritasie van die oë, neus en keel ondervind. Volgens dr. Steve Brown, CSIRO se navorsingshoof van luggehaltebeheer, “kan iemand wat in ’n motor sit, aan vlakke van giftige emissies blootgestel word wat baie kere hoër is as die doelwitte wat deur die Australiese Nasionale Gesondheids- en Mediese Navorsingsraad gestel is”. Om potensiële gevare te verminder, stel Brown voor dat eienaars van nuwe motors, sover moontlik, “vir ten minste ses maande nadat die voertuig gekoop is, seker moet maak dat genoeg vars lug in die motor inkom terwyl hulle bestuur”.