Shark-baai—’n mariene wonderwêreld
DEUR ONTWAAK!-MEDEWERKER IN AUSTRALIË
SHARK-BAAI is ’n groot, vlak inham wat op die westelikste punt van Australië geleë is, sowat 650 kilometer noord van die stad Perth. In 1629 het die Nederlandse ontdekkingsreisiger Francois Pelsaert hierdie woestyngebied beskryf as “’n kaal en vervloekte wêreld, sonder enige gras of groenigheid”. Latere besoekers het hulle indrukke beskryf met name soos Hopeless Reach, Useless Inlet en Disappointment Loop.
Maar vandag stroom daar elke jaar meer as 120 000 mense na Shark-baai. Die aantreklikhede van hierdie afgeleë gebied is so merkwaardig dat dit in 1991 op die Wêrelderfenislys geplaas is.a
Grasvelde vol lewe
Pelsaert sou sy grasvelde gevind het as hy maar net onder die water gekyk het, want Shark-baai het die grootste en veelsoortigste seegrasvelde in die wêreld, wat altesaam meer as 4 000 vierkante kilometer beslaan. Die Wooramel-seegrasbank alleen strek 130 kilometer langs die oostelike arm van Shark-baai.
Seegras, wat eintlik ’n blomplant is, onderhou ’n ontsagwekkende verskeidenheid seelewe. Onvolwasse garnale, klein vissies en tallose ander seediere bly in hierdie blaarryke skuilplek. Die seegrasvelde voorsien ook volop voedsel vir sowat 10 000 doejongs. Hierdie saggeaarde en nuuskierige soogdiere, wat tot 400 kilogram kan weeg, wei rustig in die ruim onderwaterweivelde, soms in troppe van meer as 100. Noord-Australië, van Shark-baai in die weste tot Moreton-baai in die ooste, is moontlik nou die tuiste van die meeste van die wêreld se doejongs.b
Soos die naam aandui, is daar baie haaie in Shark-baai, altesaam meer as ’n dosyn spesies. Onder hulle is die skrikwekkende tierhaai sowel as die reusagtige maar onskadelike walvishaai, die grootste vis ter wêreld. Haaie lewe saam met dolfyne in hierdie waters, wat die mite verkeerd bewys dat haaie en dolfyne nie in dieselfde gebied gevind word nie. Trouens, navorsers het gevind dat omtrent 70 persent van die dolfyne in die gebied littekens het weens haai-aanvalle. Die baai se veelsoortige dierelewe sluit ook duisende boggelwalvisse in wat hier kom rus wanneer hulle jaarliks na die suide migreer, en omtrent net soveel seeskilpaaie wat elke jaar hier aankom om hulle eiers op die strande te lê.
Is dit werklik rotse?
In teenstelling met ander dele van Shark-baai lyk Hamelin Pool, wat op die suidelike punt van die baai geleë is, kaal en leweloos. Omdat die water so vinnig verdamp, is hierdie lou, vlak water twee keer so souterig as normale seewater. Aan die waterrand is daar strukture wat soos grys rotse lyk. ’n Nadere ondersoek toon egter dat hierdie “rotse” eintlik stromatoliete is, die produk van kolonies eensellige mikro-organismes wat sianobakterieë, of blougroenbakterieë, genoem word. Daar is omtrent driemiljard van hulle in elke vierkante meter!
Hierdie geharde mikrobes meng taai slym met materiale uit die seewater om ’n sement te vorm, wat hulle laag vir laag op hulle rotsagtige tuiste aanbring. Die proses is besonder stadig. Trouens, teen die tyd dat ’n stromatoliet 30 sentimeter hoog is, is dit moontlik 1 000 jaar oud!
Hamelin Pool bevat die meeste en grootste verskeidenheid seestromatoliete ter wêreld. Wat meer is, dit is een van die laaste vestings van stromatoliete ter wêreld.
Die supersterre van Shark-baai
Die grootste aantreklikhede van Shark-baai is die stompneusdolfyne van Monkey Mia, ’n strandgebied op die punt van Denham-skiereiland. Monkey Mia is een van die min plekke in die wêreld waar wilde dolfyne gereeld naby die strand swem om interaksie met mense te hê. Niemand weet vir seker wanneer hierdie interaksie begin het nie.
Sommige mense vertel van dolfyne wat in die 1950’s vis na die vlak water aangekeer het—iets wat vandag nog gesien kan word. Mense het moontlik van hierdie geleentheid gebruik gemaak om die dolfyne te voer en met hulle vriende te maak. In 1964 het ’n plaaslike visservrou ’n vis na ’n enkele dolfyn gegooi wat by Monkey Mia om haar boot geswem het. Die dolfyn, wat mense Charlie genoem het, het die volgende aand teruggekeer en ’n vis uit haar hand uit geneem. Kort voor lank het Charlie se vriende by hom aangesluit.
Sedertdien het drie geslagte dolfyne genot aan miljoene besoekers verskaf. Hulle het ook bioloë gefassineer, en meer as 100 bioloë van verskeie lande het al navorsing gedoen oor die diere, wat hulle die mees bestudeerde dolfyne in die wêreld maak.
Deesdae besoek dolfyne Monkey Mia-strand die meeste oggende, dikwels saam met hulle kleintjies. Skares opgewonde besoekers wag vir hulle om op te daag, maar net ’n paar kry die geleentheid om hulle te voer. Waarom? Omdat natuurbewaarders wil verseker dat die diere nie afhanklik word van mense wat hulle voer nie. Nietemin kan al die mense wat daar is, mooi sien wat gebeur. “As mense maar net hierdie intimiteit met al die diere op die aarde kon geniet!” het een vrou gesê.
Die Bybel toon dat so ’n begeerte God se oorspronklike voorneme weerspieël dat die mens in vrede oor alle diere moet heers (Genesis 1:28). As jy lief is vir diere, sal jy bly wees om te weet dat God se voorneme, hoewel dit tydelik deur sonde onderbreek is, ten volle verwesenlik sal word wanneer God se Koninkryk, ’n hemelse regering in die hande van Jesus Christus, oor die aarde heers.—Matteus 6:9, 10; Openbaring 11:15.
Onder God se Koninkryk sal die hele aarde ’n plek van natuurlike skoonheid wees waar mense goeie gesondheid en die lewe ten volle kan geniet. Binnekort sal plekke soos Shark-baai menslike besoekers selfs meer kan bied as wat dit hulle nou bied.—Psalm 145:16; Jesaja 11:6-9.
[Voetnote]
a Die Verenigde Nasies se Organisasie vir Onderwys, Wetenskap en Kultuur plaas plekke met besondere waarde op kulturele of natuurgebied op sy Wêrelderfenislys.
b Hoewel doejongs aan manatees verwant is, behoort hulle aan ’n ander spesie. Manatees het ’n ronde stert, terwyl doejongs ’n gepunte stert soos dié van ’n dolfyn het.
[Kaarte op bladsy 15]
(Sien publikasie vir oorspronklike teksuitleg)
AUSTRALIË
SHARK-BAAI
[Prent op bladsy 16, 17]
’n Lugfoto van Monkey Mia-strand
[Prent op bladsy 16, 17]
’n Saggeaarde doejong
[Erkenning]
© GBRMPA
[Prent op bladsy 16, 17]
Miljarde klein organismes bou stromatoliete
[Prent op bladsy 17]
Wilde dolfyne besoek Monkey Mia-strand gereeld
[Foto-erkennings op bladsy 15]
© GBRMPA; satellietkaart: Jeff Schmaltz, MODIS Rapid Response Team, NASA/GSFC
[Foto-erkenning op bladsy 17]
Alle foto’s, behalwe doejong, met vergunning van Tourism Western Australia