Kringlope wat lewe onderhou
AS ’N stad geen vars lug en water kry nie en sy rioolstelsel word verstop, sal die inwoners gou siek word en sterf. Tog is ons planeet ’n geslote stelsel—skoon lug en water word nie van die buitenste ruimte ingevoer nie, en afvalstowwe word nie van die planeet af verwyder nie! Hoe bly die aarde se biosfeer dan gesond en bewoonbaar? Die antwoord: natuurlike kringlope, soos die water-, koolstof-, suurstof- en stikstofkringloop, wat hier verduidelik word en waarvan ’n vereenvoudigde weergawe hier getoon word.
Die waterkringloop (hidrologiese kringloop) behels drie stadiums. 1. Sonkrag lig water deur middel van verdamping in die atmosfeer in op. 2. Kondensasie van hierdie gesuiwerde water laat wolke vorm. 3. Wolke vorm reën, hael, ysreën of sneeu, wat op die grond val en die kringloop voltooi. Hoeveel water word jaarliks so gehersirkuleer? Na skatting genoeg om die hele oppervlak van die planeet met meer as ’n meter water te bedek.
2
← ◯
↓ 3 ↑
↓ 1 ↑
↓ ↑
→ →
→
Die koolstof- en suurstofkringlope behels twee noodsaaklike prosesse—fotosintese en asemhaling.a Fotosintese gebruik sonlig, koolstofdioksied en water om koolhidrate en suurstof te produseer. Asemhaling, wat by mense en diere voorkom, kombineer koolhidrate en suurstof en produseer energie, koolstofdioksied en water. Wat deur die een kringloop afgegee word, word dus deur die ander opgeneem, en dit gebeur alles skoon, doeltreffend en stil.
Suurstof
←
← ←
↓ ↑
↓ ↑
↓ ↑
→ →
→
Koolstofdioksied
Die stikstofkringloop is noodsaaklik vir die vorming van aminosure, proteïene en ander organiese molekules. A. Die kringloop begin wanneer weerlig en bakterieë atmosferiese stikstof omsit in verbindings wat deur plante opgeneem kan word. B. Plante neem dan hierdie verbindings in organiese molekules op. Diere wat plante eet, neem dus ook stikstof in. C. Wanneer plante en diere doodgaan, word die stikstofverbindings deur ’n ander groep bakterieë afgebreek sodat stikstof weer in die grond en lug vrygestel word.
← ← ← ← ← ← ← ← ← ←
↓ ↑
↓ Die aarde se atmosfeer is ↑
↓ 78 persent stikstof ↑
↓ ↑
↓ ↓ Organiese ↑
↓ A ↓ molekules ↑
↓ Bakterieë ↓ B ↑ ↓ C ↑
→ Stikstofverbindings Bakterieë →
→ → →
Volmaakte herwinning!
Dink hieraan: Mense, met al hulle tegnologie, skep jaarliks tallose tonne onherwinbare giftige afvalstowwe. Maar die aarde herwin al sy afvalstowwe volmaak deur van vindingryke chemiese prosesse gebruik te maak. “Dit is feitlik onmoontlik dat toevallige prosesse alleen, ooit [sulke harmonie in die omgewing] kon dupliseer”, sê die godsdiens- en wetenskapskrywer M. A. Corey.
Die Bybel gee die eer aan wie dit toekom en sê: “Hoe talryk is u werke, o Jehovah! U het hulle almal in wysheid gemaak” (Psalm 104:24). Daardie wysheid is op ’n spesiale manier aan die mensdom geopenbaar.
[Voetnoot]
a Die kringlope van verskeie chemiese elemente kan saamloop of oorvleuel. Suurstof is byvoorbeeld teenwoordig in koolstofdioksied, koolhidrate en water. Dit vorm dus deel van die koolstof- sowel as die waterkringloop.