Is dit ontwerp?
Die haai se vel
● Op die oog af lyk ’n haai se vel glad. Maar as jy van die stert af in die rigting van die kop daaroor kon streel—natuurlik sonder om jou lewe in gevaar te stel—sou jy uitvind dat haaivel eintlik ’n tekstuur soortgelyk aan skuurpapier het.a
Dink hieraan: Die klein, gegroefde skubbe wat hierdie effek voortbring, help die haai op twee maniere. Eerstens laat dit die water maklik oor hom vloei, wat die haai in staat stel om met minimale weerstand te swem. Tweedens beweeg en buig die skubbe terwyl die haai swem, wat ’n onstabiele oppervlak skep waarop parasiete hulle nie kan tuismaak nie.
Die eienskappe van haaivel het ’n wye verskeidenheid toepassings. Wetenskaplikes het byvoorbeeld reeds swemdrag ontwerp wat ’n swemmer sowat drie persent vinniger kan laat swem danksy die haaiveltekstuur aan die buitekant. Hulle is van mening dat dieselfde beginsels gebruik kan word om motors en bote te bou wat met minder wrywingsweerstand kan beweeg.
Navorsers wil ook graag die higiëniese eienskappe van haaivel naboots, sodat hulle vir bote ’n deklaag kan ontwerp wat mikrobes afweer en omgewingsvriendeliker is as verwe met ’n metaalbasis wat dieselfde doel dien. Ander toepassings sluit mediese produkte en toestelle in wat die gevaar sal verminder om infeksies in die hospitaal op te doen.
Wat dink jy? Het die haai se vel—met sy energiebesparende en higiëniese eienskappe—per toeval ontstaan? Of is dit ontwerp?
[Voetnoot]
a ’n Mens kan nie voel dat die vel grof is wanneer jy van die kop af in die rigting van die stert daaroor streel nie.
[Prent op bladsy 10]
Die haai se skubbe, vergroot
[Foto-erkennings op bladsy 10]
Skubbe: © Eye of Science/Photo Researchers, Inc.; haai: © Image Source/age fotostock