Is dit ontwerp?
Die visvanger se snawel
● Die Japannese ultrasneltrein ry teen ’n snelheid van byna 300 kilometer per uur, wat dit een van die vinnigste treine ter wêreld maak. Sy sukses is deels te danke aan ’n klein voëltjie—die visvanger. Waarom?
Dink hieraan: Om ’n smaaklike maaltyd te vang, kan die visvanger in die water induik sonder dat veel water spat. Eidji Nakatsoe, ’n ingenieur onder wie se leiding toetsritte met die ultrasneltrein gedoen is, is gefassineer deur hierdie feit. Hy het gewonder hoe die visvanger hom so vinnig kan aanpas wanneer hy van lug met ’n lae weerstand na water met ’n hoë weerstand beweeg. Die antwoord hierop het die sleutel voorsien om ’n unieke probleem op te los wat hulle met die ultrasneltrein gehad het. “Wanneer ’n trein ’n nou tonnel teen ’n hoë spoed binnesnel”, verduidelik Nakatsoe, “veroorsaak dit atmosferiese drukgolwe wat geleidelik toeneem totdat dit soos vloedgolwe is. Dit bereik die uitgang van die tonnel teen die snelheid van klank en bring laefrekwensiegolwe voort wat ’n groot slag en aërodinamiese trillings veroorsaak wat so intens is dat inwoners 400 meter daarvandaan klagtes ingedien het.”
Daar is besluit om die voorkant van die ultrasneltrein soos die visvanger se snawel te vorm. Die resultaat? Die ultrasneltrein ry nou 10 persent vinniger en verbruik 15 persent minder energie. Verder is die lugdruk wat deur die trein veroorsaak word met 30 persent verminder. Daar is dus geen harde slag wanneer die trein deur ’n tonnel beweeg nie.
Wat dink jy? Het die visvanger se snawel per toeval ontstaan? Of is dit ontwerp?
[Foto-erkennings op bladsy 29]
Visvanger wat duik: Woodfall/Photoshot; ultrasneltrein: AP Photo/Kyodo