Waarom eerder spaar as spandeer?
“DIS vervelig om te spaar”, sê baie mense. “Dis lekker om klere, elektroniese toestelle en sulke dinge te koop.”
Of jy deur die insinking in die wêreldekonomie geraak is of nie, dit kan vir jou voordelig wees om te oorweeg hoe jy geld kan spaar asook hoe jy dit verstandig kan bestee. Let op die raad van ’n gesaghebbende bron wat miljoene mense deur die eeue heen gehelp het om finansiële probleme die hoof te bied.
Drie wyshede uit die ou tyd
In een van die gelykenisse wat Jesus van Nasaret vertel het, kom ’n belangrike finansiële beginsel na vore. In die gelykenis het ’n heer sy dienskneg tereggewys: “Jy [moes] my geld in die bank gesit het, en ek sou dit by my koms met rente teruggekry het” (Matteus 25:27, Nuwe Afrikaanse Bybelvertaling). Wat Jesus destyds gesê het, is veral vandag van toepassing. Kom ons kyk waarom.
In onlangse tye het die rente wat mense in party lande in omtrent tien jaar verdien het, die oorspronklike bedrag wat hulle belê het, oorskry. Hoewel daar vandag nie baie banke is wat sulke aantreklike rentekoerse bied nie en rente op beleggings nie altyd so hoog is as wat beleggers gehoop het dit sou wees nie, is dit verstandig om spaargeld te hê vir noodgevalle.
Die Bybel beklemtoon hierdie feit en sê: “Wysheid dien as ’n beskerming net soos geld as ’n beskerming dien” (Prediker 7:12). Maar geld kan jou nie beskerm as jy niks gespaar het nie! Die Bybel spoor ons aan: “Elkeen van julle [moet] iets opsysit en opspaar na gelang van sy voorspoed.”—1 Korintiërs 16:2.
Hoe jy kan spaar
Eerstens, voordat jy ’n duur item koop, moet jy eers oorweeg of jy dit werklik nodig het.
Tweedens, as jy iets nodig het, kan jy ’n nuwe item op ’n uitverkoping of ’n goeie tweedehandse item koop. Espen en Janne, ’n egpaar wat in Noorweë woon, het ’n stootwaentjie vir hulle babaseuntjie, Daniel, nodig gehad. Hulle het een wat feitlik nuut was, teen die helfte van die prys gekoop. “Ek is seker dat ons dit weer teen ’n goeie prys sal kan verkoop wanneer Daniel te groot word daarvoor”, sê Espen. Maar hy waarsku: “Om na ’n winskopie te soek, kan baie tyd in beslag neem.”a
Derdens, moenie impulsief koop nie; slaap eers daaroor. As jy nog steeds voel dat jy die item nodig het, kan jy na iets soortgelyks soek in ’n afslag- of tweedehandse winkel. Jy kan ook geld spaar as jy nie verplig voel om gewilde handelsmerke te koop nie. En pleks van die nuutste style by duur winkels vir jou kinders te koop, kan jy kinderklere wat familie en vriende wil weggee, gebruik.
’n Nuwe ma kan dit ook oorweeg om wasbare lapdoeke te gebruik. Die boek Budgeting—Personal Spending and Money Management a Key to Weathering the Storm, deur Denise Chambers, sê: “Weggooidoeke sal jou oor ’n tydperk van 2 jaar omtrent $2 000 [R13 500] of meer kos. Lapdoeke . . . sal oor daardie selfde 2 jaar $300-500 [R2 000-R3 500] kos.” Sy het bygevoeg: “Moderne lapdoeke is baie makliker om te gebruik, en jy sal boonop tot die bewaring van die planeet bydra!”
Vierdens, onthou dat dit gewoonlik goedkoper is om self kos te kook as om uit te eet. As jy kinders op skool het, kan jy hulle eerder leer om toebroodjies te maak as om vir hulle geld te gee om duurder kos te koop. En pleks van duur koeldrank te koop, kan julle eerder water drink. Dit is baie gesonder en sal jou minder geld uit die sak jaag.
Nie so lank gelede nie het gesinne hulle eie groentetuine gehad. Het jy al daaraan gedink om jou eie kos te kweek? Baie mense, insluitende dié wat in woonstelle of klein plekkies woon, het ’n stukkie grond waar hulle tuin kan maak. Dit sal jou dalk verbaas hoeveel kos op ’n klein stukkie grond gekweek kan word!
Dink ook hieraan: As jy ’n selfoon nodig het, kan jy dit moontlik net vir noodgevalle gebruik en vooraf betaal vir ’n beperkte hoeveelheid lugtyd. Of het jy, as jy ’n tuimeldroër het, al daaraan gedink om dit minder te gebruik? Dalk kan jy van jou wasgoed—of soms al jou wasgoed—op ’n wasgoeddraad hang. Jy kan moontlik ook jou gebruik van lugversorgers en verwarmers beperk. Voordat jy sulke toestelle aanskakel, moet jy jou afvra: ‘Is dit werklik so warm of so koud?’ Jy kan ook met ander praat om te hoor hoe hulle elektrisiteit bespaar.
Dit is ook nuttig om ’n spaarrekening oop te maak. En Hilton, ’n vrywillige werker in Suid-Afrika, verduidelik: “Dis verstandig om nie al jou ‘eiers onder een hen’ te sit nie. Banke en finansiële instellings kan ondergaan. Ons het dit al ondervind.” Dit sal dus verstandig wees om ’n bank te kies waar jou spaargeld deur die regering gewaarborg word indien die bank bankrot speel.
Hoe om jou skuld af te betaal
Eerstens, probeer om meer as die minimumpaaiement op elke rekening, kredietkaart of ander skuld te betaal.
Tweedens, probeer om die skuld met die hoogste rente eerste af te betaal.
Derdens, lê selfbeheersing aan die dag wanneer dit by jou koopgewoontes kom. Dít is baie belangrik.
Het treffende advertensies jou oorreed om geld op onverantwoordelike wyse te bestee? Danny, ’n gesinsman in Swede, erken dat dit met hom gebeur het. Hy het ’n goeie besigheid gehad, maar hy moes dit verkoop om sy kredietkaartskuld af te betaal. Hy het sy les geleer en is nou in beheer van sy geld. Hy gee hierdie raad: “Waak teen gierigheid. Wees vergenoeg en lewe binne jou vermoë.”
Geoorloofde skuld
Min mense kan dit bekostig om ’n huis of ’n woonstel kontant te koop. Baie koop dus ’n huis deur ’n lening by ’n bank aan te gaan. Die maandelikse paaiement om hierdie lening aan die bank terug te betaal, kan as huurgeld vir ’n huis beskou word. Maar nadat hulle die lening oor ’n lang tydperk afbetaal het, besit hulle die huis!
Baie mense vind ook dat dit voordelig is om ’n lening aan te gaan om ’n motor te koop wat lig is op brandstof. As hulle die lening so gou moontlik afbetaal, word die motor ’n waardevolle bate, ’n ander soort belegging.b Soms is dit verstandig om ’n tweedehandse motor te koop wat in ’n goeie toestand is en ’n redelik lae kilometerlesing het. Ander spaar geld deur openbare vervoer te gebruik of selfs fiets te ry.
Hoe dit ook al sy, wees beskeie en realisties wanneer jy iets koop en dink goed na voordat jy besluit. Om links en regs geld uit te gee, kan verslawend wees en kan tot hartseer lei. Leer dus om versigtig te wees wanneer jy geld uitgee, iets wat jou kan help om blywende geluk te geniet.
Wat meer is, om ’n gelukkige spaarder te wees, moet jy weet hoe om met jou geld te werk. Dit is wat in die volgende artikel bespreek word.
[Voetnote]
a Om seker te maak dat jy nie gesteelde goedere koop nie, is dit verstandig om ’n kwitansie te kry met die verkoper se naam en adres daarop.
b Onthou: As jy jou werk verloor en nie jou paaiemente kan betaal nie, kan jy die huis of motor verloor, asook al die geld wat jy daarop afbetaal het.
[Prente op bladsy 5]
MANIERE OM GELD TE SPAAR
Soek items wat op uitverkoping is
Koop klere by afslag- of tweedehandse winkels
Leer jou kinders om kos voor te berei
[Prent op bladsy 6]
Besnoei voedselkoste deur ’n klein groentetuin aan te lê. Spaar geld deur wasgoed buite te laat droog word