Hoofstuk 15
Is dit verkeerd om ’n bietjie privaatheid te wil hê?
Maak ’n ✔ langs die manier waarop jy heel moontlik sal reageer in elk van die volgende scenario’s:
1. Jy is in jou slaapkamer en die deur is toe, en jou broer of suster bars in sonder om te klop.
□ ‘Geen probleem nie. Soms doen ek dit ook.’
□ ‘Hoe ongeskik! Sê nou ek was besig om aan te trek?’
2. Jy’s skaars by die huis, en albei jou ouers begin jou met vrae bestook. “Waar was jy? Wat het jy gedoen? Wie was almal daar?”
□ ‘Geen probleem nie. Ek vertel hulle gewoonlik alles.’
□ ‘Dis so frustrerend! My ouers vertrou my eenvoudig nie!’
TOE jy jonger was, was privaatheid waarskynlik nie vir jou so belangrik nie. As jou jonger broer of suster by jou kamer ingebars het, het jy hulle geselskap verwelkom. As jou ouers jou ’n vraag gevra het, het jy geantwoord sonder om te huiwer. Toe was jou lewe ’n ope boek. Nou is daar dalk tye wanneer jy wens jy kon die boek toemaak. “Ek hou daarvan om party dinge soms net vir myself te hou”, sê die 14-jarige Corey. Kom ons kyk na twee gebiede waar probleme kan ontstaan as jy ’n bietjie privaatheid wil hê.
Wanneer jy alleen wil wees
Daar is ’n hele paar goeie redes waarom jy moontlik alleen wil wees. Dalk wil jy net ‘’n bietjie rus’ (Markus 6:31). Of wanneer jy wil bid, wil jy dalk doen wat Jesus sy dissipels aangeraai het om te doen: “Gaan in jou binnekamer in, en nadat jy jou deur toegemaak het, bid tot jou Vader” (Matteus 6:6; Markus 1:35). Die probleem is dat jou ouers miskien nie dink dat jy bid wanneer jy die deur van jou binnekamer (as jy een het) toemaak nie! En dalk verstaan jou broer of suster dit nie wanneer jy eenvoudig alleen wil wees nie.
Wat jy kan doen. Pleks van ’n bohaai op te skop oor privaatheid, kan jy die volgende doen:
● Wanneer dit by jou broer of suster kom, kan jy ’n paar redelike grondreëls neerlê sodat jy ’n bietjie tyd vir jouself kan hê. Indien nodig, kan jy jou ouers vra om jou hiermee te help.a
● Wanneer dit by jou ouers kom, moet jy hulle siening probeer verstaan. “Soms kom kyk my ouers wat ek doen”, sê die 16-jarige Rebekah. “Maar om eerlik te wees, as ek ’n ouer was, sou ek ook ’n oog oor my tiener gehou het—veral omdat jongmense vandag voor soveel versoekings te staan kom!” Kan jy, soos Rebekah, sien waaroor jou ouers eintlik besorg is?—Spreuke 19:11.
● Vra jou eerlik af: ‘Het ek my ouers rede gegee om te vermoed dat ek met kattekwaad besig is wanneer my deur toe is? Is ek so geheimsinnig oor my persoonlike lewe dat hulle voel dat hulle subtiele metodes moet gebruik om iets oor my uit te vind?’ As jou antwoord op hierdie vrae nee is en dit lyk of jou ouers jou nogtans nie vertrou nie, kan jy op ’n kalm en respekvolle manier vir hulle sê hoe jy voel. Luister aandagtig as hulle sê waaroor hulle besorg is, en maak seker dat daar niks is wat jy doen wat tot die probleem bydra nie.—Jakobus 1:19.
Wanneer jy vriende maak
Dit is normaal om gedurende jou tienerjare met mense buite jou gesin vriende te maak. Dit is ook normaal vir jou ouers om te wonder wie jou vriende is en wat jy doen wanneer jy saam met hulle is. Maar soms voel jy dalk dat hulle amper paranoïes is. “Ek wil net my selfoon gebruik en my e-pos lees sonder dat my ouers elke tien minute oor my skouer loer en wil weet met wie ek praat”, sê die 16-jarige Amy.
Wat jy kan doen. Pleks van toe te laat dat jou vriendskappe ’n skeidsmuur tussen jou en jou ouers vorm, kan jy die volgende probeer:
● Sê vir jou ouers wie jou vriende is, en maak seker dat jou ouers hulle leer ken. Jy wil dalk nie hê dat jou ouers speurder moet speel nie, maar watter keuse het hulle nou eintlik as hulle nie weet wie jou vriende is nie? Onthou, hoe beter jou ouers die mense leer ken saam met wie jy tyd deurbring, hoe geruster sal hulle waarskynlik wees oor jou keuse van vriende.
● Wees eerlik met jouself: Is dit ’n kwessie van privaatheid of geheimsinnigheid? Brittany, 22, sê: “As jy nog in die huis is en jou ouers oor iets besorg is, behoort jy te redeneer: ‘Wat ek doen, is nie verkeerd nie, waarom sou ek dit dan wegsteek?’ Maar as jy dit moet wegsteek, is daar iets anders aan die gang.”
Privaatheid en jy
Nou sal jy die kans hê om aan ’n paar oplossings te dink in verband met ’n spesifieke gebied waarop jy meer privaatheid wil hê. Skryf jou antwoorde op die vrae by die volgende stappe hieronder neer:
Stap 1: Identifiseer die probleem. Op watter gebied sal jy meer privaatheid wil hê?
․․․․․
Stap 2: Neem jou ouers se siening in ag. Waaroor dink jy is hulle eintlik besorg?
․․․․․
Stap 3: Vind oplossings. Hoe dra jy dalk onbewustelik tot die probleem by? Wat kan jy daaromtrent doen? Wat wil jy hê moet jou ouers omtrent die probleem doen?
․․․․․
Stap 4: Praat daaroor. Beskryf hoe jy dalk ’n gesprek oor privaatheid met jou ouers kan begin.
․․․․․
Is een van jou ouers oorlede? Indien wel, waar kan jy vertroosting vind?
[Voetnoot]
a Vir meer inligting, sien Hoofstuk 6 van hierdie boek.
SLEUTELTEKSTE
“Doen jou uiterste bes om jou goedgekeur voor God te stel, as ’n werker wat hom oor niks hoef te skaam nie.”—2 Timoteus 2:15.
WENK
Moenie kla wanneer jy met jou ouers oor privaatheid praat nie. Vertel hulle eerder waaroor jy besorg is. Wat is die verskil? As jy kla, vestig dit die aandag op wat jy dink jou ouers verkeerd doen. As jy hulle vertel waaroor jy besorg is, sal dit julle almal help om eerder oplossings te probeer vind.
HET JY GEWEET . . . ?
Hoe openliker jy met jou ouers is, hoe minder agterdogtig sal hulle wees.
AKSIEPLAN!
Om my ouers se vertroue te wen (of terug te wen), sal ek ․․․․․
Wat ek graag vir my ouer(s) hieroor wil vra ․․․․․
WAT DINK JY?
● Waarom het jou ouers die reg om nuuskierig te wees oor wat in jou lewe aangaan?
● Hoe kan jou pogings om beter met jou ouers te kommunikeer, jou help om later in jou lewe met ander volwassenes te kommunikeer?
[Lokteks op bladsy 108]
Jou ouers wil nie hê dat enigiets met jou moet gebeur nie, en soms lyk dit dalk of hulle nie jou privaatheid respekteer nie. Dit voel nie regverdig nie. Maar ek moet erken, as ek ’n ouer was, sou ek waarskynlik dieselfde gedoen het.’’—Alana
[Prent op bladsy 109]
Vertroue is soos ’n salaristjek—dit moet verdien word