Waarom is daar soveel korrupsie?
“Ook mag jy geen omkoopgeskenk aanneem nie; want die geskenk maak die siendes blind en verdraai die sake van die regverdiges.”—Exodus 23:8.
DIE Wet van Moses het omkopery 3 500 jaar gelede veroordeel. In die eeue sedertdien is al hoe meer wette teen korrupsie gemaak. Wetgewing het nietemin nie daarin geslaag om korrupsie te beperk nie. Miljoene omkoopgeskenke word elke dag aanvaar, en miljarde mense ly daaronder.
Korrupsie het so algemeen en gesofistikeerd geword dat dit die hele struktuur van die samelewing kan ondermyn. In party lande word byna niks gedoen tensy iemand omgekoop word nie. ’n Omkoopgeskenk aan die regte persoon sal ’n mens in staat stel om ’n eksamen deur te kom, ’n bestuurderslisensie te kry, ’n kontrak te sluit of ’n hofsaak te wen. “Korrupsie is soos digte besoedeling wat swaar op die mens se gemoed druk”, sê Arnaud Montebourg, ’n regsgeleerde in Parys.
Omkopery is veral algemeen in die handelswêreld. Party maatskappye sit ’n derde van al hulle winste opsy, net om korrupte regeringsamptenare om te koop. Volgens die Britse tydskrif The Economist word tot 10 persent van die R153 miljard wat elke jaar in die internasionale wapenhandel bestee word, gebruik om moontlike kopers om te koop. Hierdie korrupsie het in so ’n mate toegeneem dat die gevolge nou katastrofiese afmetings aangeneem het. Gedurende die laaste dekade het ’n ander vorm van kapitalisme—korrupte sakegebruike wat die paar bevoorregtes bevoordeel wat invloedryke familie of vriende het—na bewering die ekonomieë van party lande heeltemal verwoes.
Dit is onvermydelik dat die mense wat die meeste ly weens korrupsie en die ekonomiese verwoesting wat dit meebring, die armes is—diegene wat selde in ’n posisie is om enigiemand om te koop. Soos The Economist dit kortom gestel het: “Korrupsie is net een vorm van onderdrukking.” Kan hierdie soort onderdrukking oorkom word, of is korrupsie onvermydelik? Om hierdie vraag te beantwoord, moet ons eers ’n paar van die fundamentele oorsake van korrupsie identifiseer.
Wat is die oorsake van korrupsie?
Waarom verkies mense om eerder korrup as eerlik te wees? Vir party is korrupsie dalk die maklikste manier—of in werklikheid die enigste manier—om te kry wat hulle wil hê. Soms is ’n omkoopgeskenk dalk ’n gerieflike manier om straf te vermy. Baie wat sien dat politici, polisiemanne en regters korrupsie blykbaar ignoreer of dit selfs beoefen, volg bloot hulle voorbeeld na.
Namate korrupsie al hoe vinniger toeneem, word dit aanvaarbaarder totdat dit uiteindelik ’n lewenswyse is. Mense wat jammerlik min geld verdien, voel naderhand dat hulle geen ander keuse het nie. Hulle moet omkoopgeld eis as hulle ’n goeie bestaan wil maak. En wanneer mense wat omkoopgeld eis of dié wat dit betaal sodat hulle ’n onregverdige voorsprong oor ander kan hê, ongestraf bly, is daar min mense wat bereid is om teen die stroom te gaan. “Omdat die oordeel oor ’n verkeerde daad nie gou voltrek word nie, daarom is die hart van die mensekinders in hulle vol om kwaad te doen”, het koning Salomo gesê.—Prediker 8:11.
Twee sterk kragte hou aan om die vure van korrupsie te stook: selfsug en hebsug. As gevolg van selfsug ignoreer korrupte mense die lyding wat hulle korrupsie vir ander meebring, en hulle regverdig omkopery eenvoudig omdat hulle daarby baat vind. Hoe meer materiële voordele hulle geniet, hoe hebsugtiger word korrupte mense. “Hy wat geld liefhet, kry nie genoeg van geld nie,” het Salomo gesê, “en wie rykdom liefhet, nie van inkomste nie” (Prediker 5:9). Hebsug help mense weliswaar om geld te maak, maar dit veroorsaak dat ’n mens byna altyd korrupsie en onwettige handel deur die vingers sien.
Nog ’n faktor wat nie oor die hoof gesien moet word nie, is die rol van die onsigbare heerser van hierdie wêreld, wat in die Bybel as Satan die Duiwel geïdentifiseer word (1 Johannes 5:19; Openbaring 12:9). Satan bevorder korrupsie daadwerklik. Die grootste omkoopgeskenk wat bekend is, is die een wat Satan vir Christus aangebied het. ‘Ek sal jou al die koninkryke van die wêreld gee as jy neerval en ’n daad van aanbidding teenoor my verrig.’—Matteus 4:8, 9.
Maar Jesus kon nie omgekoop word nie, en hy het sy volgelinge geleer om ook so op te tree. Kan Christus se leringe ’n doeltreffende manier wees om korrupsie vandag teë te werk? Die volgende artikel sal hierdie vraag bespreek.