Nagpasalamat Ako Kang Jehova Tungod sa Akong Lima ka Anak Lalaki
SUMALA SA GIASOY NI HELEN SAULSBERY
Ang Marso 2, 1997, maoy usa sa labing makapasubong mga adlaw sa akong kinabuhi. Mga 600 ka higala ug mga membro sa pamilya ang nagtigom sa Wilmington, Delaware, T.B.A., sa paglubong sa akong minahal nga bana, si Dean. Usa siya ka Kristohanong ansiyano ug nagadumalang magtatan-aw sa usa ka kongregasyon sa mga Saksi ni Jehova. Sa akong pagpamalandong sa among 40 ka malipayong tuig nga kaminyoon, duna akoy daghang butang nga takos pasalamatan. Nasayod akong si Dean gipanalipdan diha sa labing hilwas nga dapit, diha sa panumdoman sa Labing Gamhanang Diyos, si Jehova, ug nga makita namo si Dean sa umaabot.
NAGPALISTA si Dean sa air force human siya mograduwar sa hayskul sa 1950. Dili siya relihiyosong tawo ug daw supak sa mga pagtulon-an sa akong kanhing gimahal nga Iglesya Katolika. Apan nagkauyon kaming matutuon ang among mga anak isip mga Katoliko. Matag gabii kami nangluhod ug hilom nga nag-ampo. Akong gisumaysumay ang akong Katolikong mga pag-ampo, ug gilitok ni Dean ang bisan unsay diha sa iyang kasingkasing. Sa misunod nga katuigan, ang among lima ka anak lalaki nangatawo: Si Bill, Jim, Dean Jr., Joe, ug si Charlie.
Kugihan akong tigsimba ug kanunayng magdala sa akong mga batang lalaki. Apan nahigawad ako sa iglesya, ilabina sa kalangkitan niini sa Gubat sa Vietnam. Ang anhing Kardinal Spellman miingon ngadto sa mga tawong tingali mokuwestiyon sa pagkamatarong sa kawsa sa T.B.: “Akong nasod husto o sayop.” Dili ako mosugot nga moadto sa gubat ang akong mga anak, bisag ang akong iglesya nalangkit. Apan, ako nag-ampo nga labing menos usa kanila mahimong pari ug ang akong bana mahimong Katoliko.
Kausaban sa Panghunahuna
Usa niana ka Sabado sa gabii nakiglulinghayaw ako sa pipila ka Katolikong mga higala ug sa usa ka lokal nga pari. Nag-inom-inom kami ug nalingaw sa dihang usa sa mga babaye misukna sa pari: “Padre, tinuod ba gayod nga usa ka mortal nga sala kon human makigparti nga sama niini, dili ka makamata pagkaugma aron motambong sa Misa?”
“Dili, dili,” siya mitubag. “Way problema ana. Sa Martes sa gabii naa tay Misa sa kombento. Nianang paagiha makatambong ka sa Misa ug makatuman sa imong obligasyon.”
Sukad sa pagkabata ako gitudloan nga kinahanglang motambong ka sa Misa sa Dominggo bisag unsay mahitabo. Sa dihang ako siyang gisupak, siya namalikas ug masuk-anong miingon nga ang usa ka babaye dili angayng mobadlong ug pari.
Ako naghunahuna, ‘Mao ba kini ang akong gisigeg ampo nga mamaingon ang akong mga anak?’ Bisag nasayod akong dili tanang pari sama niana, kadto nakapahibulong kanako.
Panahon sa tungatunga sa katuigan sa 1960, ang mga Saksi ni Jehova miduaw kanamo sa Philadelphia, Pennsylvania, ug sa ulahi sa Newark, Delaware. Bisag gidayeg ko ang ilang Kristohanong kasibot, ako kanunayng moingon: “Gikasubo ko. Dili ako interesado kay ako Katoliko.”
Dayon, usa ka tugnaw nga kabuntagon sa Nobyembre sa 1970, ang mga Saksi miabot na usab. Misukna silag usa ka pangutana bahin sa Bibliya ug mibasa sa Salmo 119:105: “Ang imong pulong maoy lamparahan sa akong tiil, ug kahayag sa akong alagianan.” Kadtong mga pulonga nakatandog kanako. Nahinumdoman kong naghunahuna sa akong kaugalingon, ‘Ang Bibliya! Tingali mao kana ang tubag, apan wala gani akoy kopya.’ Gitudloan ako nga ang mga Katoliko wala magkinahanglag Bibliya, nga kini makapalibog kanamo, ug nga pari lamang ang angayng magbasa ug magsaysay sa Bibliya. Naghunahuna akong mahimong maunongong Katoliko kon wala akoy Bibliya.
Nianang adlawa akong gidawat gikan sa mga Saksi ang tabang sa pagtuon sa Bibliya nga Ang Kamatuoran nga Motultol sa Kinabuhing Dayon. Akong gibasa kadto nianang semanaha ug nasayod gayod nga akong nakaplagan ang kamatuoran! Namalik ang mga Saksi nga may duha ka Bibliya, Katolikong hubad ang usa niini. Ako nakurat sa pagkakita nga ang mga kasulatang gikutlo sa maong tabang sa pagtuon sa Bibliya didto mismo sa Katolikong Bibliya. Niadtong tungora ang mauswagong pagtuon sa Bibliya sa balay gisugdan uban nako, ug ako nabawtismohan sa Agosto 1972, uban sa akong magulang nga babayeng si Sally, nga nagsugod usab sa pagtuon sa Bibliya.
Ang akong banang si Dean wala gayod mosupak kanako, apan natingala siya sa paglantaw kanakong nainteres nianang lahi sa Katolikong relihiyon. Kanunay siyang naminaw ug nagbantay. Kaniadto, maorag kanunay nakong singgitan ang akong mga batang lalaki aron sila maminaw. Apan akong nakat-onan nga ang Bibliya nagpasidaan batok sa “kapungot ug sininggitay ug maabusohong sinultihan.” (Efeso 4:31, 32) Gawas pa, dili mo mabansay ang imong mga anak pinaagig pagsinggit kanila. Makausa, akong nadunggan ang akong banang misulti sa iyang inahan bahin sa mga Saksi ni Jehova: “Ma, kanang mga tawhana nagbuhat kon unsay ilang gisangyaw!” Wala madugay human niadto, iyang gidawat ang pagtuon sa Bibliya. Si Dean nahimong bawtismadong Saksi sa Enero 1975.
Pagbansay sa Among Lima ka Anak Lalaki
Sa misugod ako pagtambong sa Kingdom Hall, naghunahuna akong taas ra ang mga tigom alang sa akong mga anak. Busa ako silang biyaan sa balay uban sa ilang amahan. Sayon ug hayahay alang kanako ang pagtambong nga mag-inus
ara. Apan, sa dihang naghisgot bahin sa gidugayon sa Kristohanong mga tigom, ang usa ka mamumulong sa among tigom misukna: “Naghunahuna ka na ba sa gitas-on sa panahong ang imong mga anak makalingkod atubangan sa telebisyon?” Niadtong higayona mismo nanan-aw ang akong mga batang lalaki! Busa ako naghunahuna, ‘Igo na! Ako silang ikuyog!’ Miuyon ang akong bana nga pakuyogon ang mga bata kanako, ug sa wala madugay misugod usab siya sa pagtambong.
Ang regular nga pagtambong sa tigom naghatag ug kahapsay ug kalig-on sa among pamilyahanong kinabuhi. Apan duna pay lain. Si Dean ug ako kanunayng nagtinguha sa pagpauswag sa among mga katakos sa pagkaginikanan, nga moangkon kon kami nasayop ug maampingong nagpadapat sa mga giya sa Bibliya. Wala gayod namo tugoti ang dobleng sukdanan. Ang husto sa akong bana ug kanako husto usab sa among mga anak. Ang pagkaregular sa buluhaton sa pagsangyaw diha sa publiko maoy usa ka kinahanglanon.
Kon bahin sa kalingawan, walay pintas, imoral nga mga salida ang gitugotan. Kanunay namong gipahimuslan ang maayong kalihokan sa pamilya nga tingob, lakip sa pag-eskeyt, pag-bowling, pagdulag dinug-ol nga golf, pag-adto sa mga parke sa kalingawan, mga pagpiknik, ug pagpangaon ug pizza sa magabii sa Biyernes. Ug si Dean maoy usa ka mahigugmaong ulo sa among pamilya. Sulod sa tibuok namong kinabuhing minyo, among giila nga angay gayong maingon niini ang pamilya.—Efeso 5:22, 23.
Sa nagsugod ako pagtuon uban sa mga Saksi ni Jehova sa 1970, si Billy 12, Jimmy 11, Dean Jr. 9, Joe 7, ug si Charlie 2. Naanad na sila pag-adto sa simbahan, apan nianang higayona sila nagtuon sa Bibliya. Makapadasig kadto kanamo. Ako silang ingnan: “Tan-awa! Tan-awa ni ninyo! Ali kamo!” Sila moduol, ug mahinamong hisgotan namo ang butang nga bag-o kanamo. Pinaagi sa among pagtuon sa kinalabwang awtoridad sa yuta, ang Bibliya, ang mga bata nakakat-on sa paghigugma kang Jehova ug sa pagbating may tulubagon ngadto kaniya ingong ilang Diyos ug Maglalalang—dili lamang ngadto sa ilang amahan ug inahan.
Una pa makakat-on sa mga kamatuoran sa Bibliya, kami daghan ug utang. Aron makabayad sa ubang mga bayranan, among gibaligya ang among balay ug nangarkilag balay. Gibaligya usab namo ang among bag-ong kotse ug mipalit ug segunda-mano. Among gisulayan pagpayano ang among mga kinabuhi kutob sa maarangan. Nagtugot kini kanako sa pagpabilin sa balay uban sa mga bata inay manarbaho. Among gibating ang among mga anak lalaki nagkinahanglag inahan diha sa panimalay. Nagpaarang usab kini kanako sa paggahin ug dugang panahon diha sa Kristohanong ministeryo kon nagtungha ang mga bata. Ngadtongadto, sa Septiyembre 1983, ako nahimong payunir (bug-os panahong ministro). Tinuod, ang among mga bata wala kanunay makabaton sa labing maayong mga butang sa materyal, apan wala sila mobating gihikawan. Mieskuyla sila sa teknikal hayskul ug nakakat-og mga pangita sama sa pananom, pamanday, pag-ayog awto, ug mga arteng grapika. Busa nasangkapan sila sa pagpanginabuhi.
Sagad ako maghunahuna bahin sa among pamilyahanong kinabuhi ug moingon sa akong kaugalingon, ‘Ako naghunahuna nga kami maoy usa sa labing malipayong mga pamilya niining yutaa, bisag diyutay kamig materyal.’ Wala madugay, si Dean nagsugod pagkab-ot sa mga responsabilidad sa kongregasyon, ug ang mga bata nangab-ot usab. Sa 1982, si Dean natudlo nga Kristohanong ansiyano. Walo ka tuig sa ulahi, sa 1990, ang among kinamagulangan, si Bill, natudlong ansiyano. Dayon si Joe natudlo sa samang tuig, si Dean Jr. sa 1991, si Charlie sa 1992, ug si Jim sa 1993.
Ako nasayod nga nakabuhat kamig sayop ingong mga ginikanan, ug dili kanunay sayon ang paghinumdom sa mga butang nga among nahimo nga husto. Usa ka higala misukna sa akong mga anak kon unsay ilang mahinumdoman bahin sa ilang unang katuigan isip mga Kristohanon ug ilabina kon unsang mga prinsipyoha sa Bibliya ang ilang nakat-onan gikan sa ilang unang pagbansay nga nakatabang kanila sa pagkab-ot aron makuwalipikado ingong Kristohanong mga ansiyano. Ang ilang mga komento nakadasig sa akong kasingkasing.
Kon Unsay Gikasulti sa Akong mga Anak Lalaki
Bill: “Ang among nakat-onan gikan sa Roma 12:9-12 mituhop sa akong alimpatakan. Sa bahin kini mabasa: ‘Sa inigsoong gugma batoni ang malumong pagmahal alang sa usag usa. Manguna sa pagpakitag pasidungog sa usag usa. . . . Magmainiton sa espiritu. . . . Magmaya diha sa paglaom.’ Ang akong mga ginikanan dunay katakos sa pagpakita kon unsay ipasabot sa paghigugma sa mga tawo. Imong makita nga ang pagpakitag gugma ngadto sa uban nakapalipay kanila. Kining mahigugmaong atmospera sa among panimalay nakapahimo sa mga kamatuoran sa Bibliya nga bahin sa among panghunahuna. Kini ang naghawid kanamo sa kamatuoran. Ang akong mga ginikanan nahigugma sa bug-os sa kamatuoran sa Bibliya. Ingong resulta, wala gayod ako malisdi sa paghigugma sa kamatuoran, ug wala gayod ako malisdi sa pagtapot niana.”
Jim: “Ang usa sa pangunang mga prinsipyo nga mosantop sa akong panumdoman mao ang Mateo 5:37: ‘Himoa lang ang imong pulong nga Oo nga magkahulogag Oo, ang imong Dili, Dili; kay unsay kapin niini nagagikan sa daotang usa.’ Ang akong mga igsoong lalaki ug ako nasayod kanunay kon unsay gidahom sa akong mga ginikanan kanamo, ug among nakita diha kanila ang buhing mga panig-ingnan kon unsay angay gayod sa mga Kristohanon. Silang duha kanunayng nagkauyon. Wala sila sukad maglalis. Kon dunay butang nga dili sila magkauyon, kaming mga anak dili gayod mahibalo niana. Nagkahiusa sila, ug kana gayod nakahimog halalom nga impresyon kanamong tanan. Dili namo buot pakyason si Mama ug Papa ug, labaw sa tanan, si Jehova.”
Dean: “Ang Proverbio 15:1 nag-ingon: ‘Ang tubag, kon malumo, makahanaw sa kapungot, apan ang pulong nga makapasakit makapukaw sa kasuko.’ Malumo si Papa. Wala gani ako mahinumdom nga nakiglalis kaniya—bisan sa tin-edyer pa ako. Siya lumo kaayo kanunay, bisan kon siya nasuko. Usahay pasudlon ko niya sa lawak o kuhaag pipila ka pribilehiyo, apan wala gayod kami maglalis. Siya dili lamang among amahan. Amo usab siyang higala, ug dili namo gustong pakyason siya.”
Joe: “Sa 2 Corinto 10:5, ang Bibliya naghisgot bahin sa ‘pagdala sa tanang hunahuna ngadto sa pagkabihag aron himoon kining masinugtanon sa Kristo.’ Sa among panimalay kami gitudloan nga magmasinugtanon sa mga sukdanan ug mga instruksiyon ni Jehova. Ang kamatuoran mao ang among kinabuhi. Ang pagtambong sa tigom maoy paagi sa kinabuhi. Ang pagbuhat ug laing butang sa gabii sa tigom dili gihapon nako mahimo. Ang Kristohanong ministeryo maoy kanunayng bahin usab sa among mga kinabuhi—dili opsiyon. Tua sa Kingdom Hall ang among mga higala. Dili kinahanglang mangita bisan diin. Unsa pay dugang mahimo sa usa ka amahan alang sa iyang mga anak kay sa pagpahimutang kanila diha sa dalan sa kinabuhi!”
Charlie: “Ang Proverbio 1:7 mopatigbabaw sa akong hunahuna. Kini mabasa: ‘Ang kahadlok kang Jehova mao ang sinugdanan sa kahibalo. Ang mga buangbuang lamang ang nagsalikway sa kaalam ug disiplina.’ Ang akong mga ginikanan nagtabang kanamo sa pagkakita nga si Jehova tinuod ug sa pagsabot sa kahinungdanon sa pag-ugmad ug kahadlok ug gugma alang kaniya. Sila mangatarongan kanamo, sa pag-ingon: ‘Ayawg buhata kini tungod lamang kay kami nagsulti kanimo nga dili buhaton kana. Unsay imong hunahuna? Sa imong hunahuna unsay bation ni Jehova kon iyang makita kini? Sa imong hunahuna unsay bation ni Satanas?’
“Nagtabang kana kanamo sa pagsabot sa tinuod nga isyu. Si Papa ug Mama dili kanunay uban kanamo sa tanang panahon. Dako lamang silag mahimo sa pagtisok sa mga kamatuoran sa Bibliya diha sa among mga kasingkasing ug hunahuna. Kamikami na lamang sa tunghaan, sa trabaho, ug uban sa among mga higala. Kanang himsog nga kahadlok kang Jehova nakahimog dakong kalainan kanamo—ug ania gihapon kini kanamo karong adlawa.
“Usab, si Mama kanunayng maghisgot bahin sa iyang payunir nga ministeryo ug sa maayong mga kasinatian nga iyang nabatonan. Kanunay siyang positibo kaayo bahin sa iyang ministeryo, ug kana dunay kahibulongang epekto kanamo. Among naugmad ang gugma sa mga tawo sama kaniya, ug kami miapresyar nga ang pultahan-sa-pultahan nga buluhaton mahimong makapahimuot pag-ayo.”
Hinungdan nga Magmapasalamaton
Ang akong mga anak lalaki mga minyo na karon, ug ako dunay lima ka maanyag nga umagad nga mga babaye, ang tanan matinumanong nag-alagad kang Jehova. Gipanalanginan usab akog lain pang lima ka lalaki—oo, lima ka apo nga lalaki! Ang tanan gimatuto sa paghigugma kang Jehova ug sa paghupot sa iyang Gingharian nga lig-on diha sa unang bahin sa ilang mga kinabuhi. Kami nag-ampo nga sa umaabot sila mahimong mga ansiyano, sama sa ilang mga amahan ug sa ilang apohan.
Wala madugay human sa kamatayon ni Dean, usa sa akong mga anak lalaki misulat: “Mingawon gayod ako sa akong papa, kay siya karon natulog. Karon wala na siyay kasakit. Wala nay pag-antos. Wala nay mga operasyon, mga dagom, ug tubo nga giagian sa pagkaon—wala gawas na lamang sa kalinaw. Wala ako makapanamilit una siya mamatay. Ang mga butang usahay dili matuman sumala sa imong plano. Ako makaingon lamang nga ako determinado sa paggamit sa akong kinabuhi aron dili ako mosipyat sa pag-abiabi kaniya sa pagkabanhaw!”
Pagkamapasalamaton ko kang Jehova tungod sa akong mahigugmaong bana ug sa seguradong paglaom sa pagkabanhaw! (Juan 5:28, 29) Ug pagkadako sa akong pasalamat Kaniya tungod sa akong lima ka anak lalaki!
[Hulagway sa panid 23]
Si Helen Saulsbery ug iyang pamilya karong adlawa