‘Etri Akɔ Wu Du Sesẽ’
“LE ALESI srɔ̃gbegbe le edzi yim fifia nu la, ɖevi siwo le United States dometɔ siwo ade 40 le alafa me akpɔ wo dzilawo ƒe srɔ̃gbegbe teƒe hafi woaxɔ ƒe 18.” (Science, June 7, 1991) Akɔntabubu dziŋɔ kae nye esi! Nukatae wò dzɔna alea?
Edward M. Ginsburg si nye ʋɔnudrɔ̃la si kpɔa ƒome kple kesinɔnumamã nyawo gbɔ la ɖe eƒe nukpɔsusu gblɔ esi wobia nyae le The Boston Globe magazine me. Egblɔ be: “Ðokuitɔdilawo míenye. Míedia ‘mía ɖokui’ tɔ. Míebiana be, ‘Nukae makpɔ le eme fifia?’ Míedina be nu nadze edzi na mí enumake.”
Ðokuitɔdidi gbegblẽ sia tɔgbe hea veve helĩhelĩ kple masɔmasɔ dea srɔ̃ɖeɖe me. Ʋɔnudrɔ̃la Ginsburg gblɔ be ne srɔ̃tɔawo va ɖo ʋɔnudrɔ̃ƒea mlɔeba la, srɔ̃ŋutsua kple srɔ̃nyɔnua siaa dina be woatso nya me na yewo. Wodina be ame aɖe nagblɔ na yewo be yewo tɔ dzɔ eye be yewo srɔ̃ tɔ medzɔ o. Wodina be ame aɖe nagblɔ be: “Èɖu dzi.”
Eƒe nyawo ɖo ŋku lododo si gbɔgbɔ ʋã woŋlɔ ɖi la dzi na mí be: “Nɔvi, si ŋu woda vo ɖo la, tri akɔ wu du sesẽ.” (Lododowo 18:19) Ẽ, ne dzre ge ɖe srɔ̃ɖeɖe me kpata la, akpa evea megabua nu ŋu nyuie o eye woƒe nya me sẽna. Zi geɖe la, wogbea lɔlɔ̃ ɖe nya dzi gbidigbidi abe “du sesẽ” si woɖe to ɖe ene.
Ðe wòle be nuwo nayi alea? Ao, nu bubu aɖe li woawɔ. Srɔ̃ɖeɖe lia ke eye wònɔa anyi didi ne tso gɔmedzedzea me ke akpa evea siaa wɔ ɖe apostolo Paulo ƒe nya siawo dzi be: “Mikɔ dɔme ɖe mia nɔewo ŋu, eye miaƒe dɔme natrɔ ɖe mia nɔewo ŋu, eye mitsɔ ke mia nɔewo, abe alesi Mawu tsɔ ke mi le Kristo me la ene.” (Efesotɔwo 4:32) Ðe nɔnɔme siawo sɔsrɔ̃ le bɔbɔea? Mele bɔbɔe ɣesiaɣi o. Gake ɖe srɔ̃gbegbe ya le bɔbɔea? Aleke srɔ̃tɔ siwo dome gblẽ ƒe seselelãme kple ga kuxiwo nu sẽnae? Ke ɖevi siwo ŋu wo dzilawo ƒe srɔ̃gbegbe gblẽa nu le zi geɖe va de asi na woƒe tsitsime ya ɖe?
Anyo wu sãa be ame evea nadze agbagba akpɔ srɔ̃ɖeɖea ta tsɔ wu be woƒe nya dzi nasẽ ɖe wo nɔewo ŋu abe “du sesẽ” ene. Srɔ̃tɔwo ŋu koŋ aɖaŋu si Paulo ɖo na Kristotɔwo ku ɖo be: “Mido lɔlɔ̃, si nye blibonyenye la ƒe nublanu.”—Kolosetɔwo 3:14.
[Nɔnɔmetata Tsoƒe si le axa 32]
The Complete Encyclopedia of Illustration/J. G. Heck