Na Rai ni Kalou kei Karisito Baleti Ira na Yalewa
EDA na kila vakacava na rai ni Kalou o Jiova baleti ira na yalewa? Dua ena noda vulica na ivalavala kei na rai nei Jisu Karisito, e “[i]yaloyalo ni Kalou sa sega ni rairai.” E vakavotuya vinaka na rai i Jiova. (Kolosa 1:15) Na ivalavala nei Jisu vei ira na yalewa era bula ena nona gauna, e vakaraitaka nodrau dau dokai ira na yalewa o Jiova kei Jisu, vaka kina na nodrau cata matua na nodra dau vakalolomataki me vaka sa takalevu tu ena vuqa na vanua nikua.
Vakasamataka mada nona vosa o Jisu vua e dua na yalewa ena ikeliwai. “Sa lako mai e dua na yalewa ni Samaria me taki wai,” e kaya na Kosipeli i Joni, qai “kaya vua ko Jisu, Solia mai vei au me’u gunu.” A tu vakarau o Jisu me vosa vua na yalewa ni Samaria qori e matanalevu, na ka sara ga era sega ni dau cakava e levu na Jiu vei ira na kai Samaria. E kaya na ivola The International Standard Bible Encyclopedia ni “ka lolovira dina” vei ira na Jiu mera “veivosaki tu kei ira na yalewa e matanalevu.” E dau dokai ira na yalewa o Jisu qai kauaitaki ira, sega ni beci ira ena vuku ni matatamata ra lewena se baleta ga nira yalewa. A bau tukuna sara ga vakadodonu vua na yalewa ni Samaria ya ni o koya na Mesaia.—Joni 4:7-9, 25, 26.
Dua tale na gauna a torovi Jisu e dua na marama turidrabalavu. Sa yabaki 12 na kena tauvi koya tu na mate qori, qai vakalolomataki koya dina. Na gauna ga e tarai Jisu kina, e bula sara ga. “A sa rai vuki ko Jisu, ka kunei koya, ka kaya, Na luvequ-yalewa, mo vakacegu; sa vakabulai iko na nomu vakabauta.” (Maciu 9:22) E vakarota na Lawa a soli vei Mosese ni sega ni dodonu mera maliwai ira tiko na lewenivanua na yalewa turidrabalavu va ya, tabu mada ga mera tara e dua. Ia, a sega ni cudruvi koya o Jisu. E vakacegui koya ga vakayalololoma, qai kacivi koya “luvequ-yalewa.” Macala ga ni vakacegui koya dina na marama qori na vosa ya! A marau tale ga o Jisu ni vakabulai koya!
Ni vakaturi oti o Jisu, a rairai e liu vei Meri Makitala kei na dua tale nona tisaipeli, e vakatokai koya na iVolatabu me o “Meri kadua.” A rawa sara ga ni rairai e liu o Jisu vei Pita, Joni, se dua tale nona tisaipeli tagane. Ia na nona dokai ira na yalewa, a rairai kina e liu vei ira. Sa qai dusimaki rau na yalewa qori e dua na agilosi me rau tukuna vei ira na vo ni tisaipeli tagane na veika vakatubuqoroqoro sa yaco ya. Kaya o Jisu vei rau: “Drau laki tukuna ga vei ira na wekaqu [vakayalo].” (Maciu 28:1, 5-10) Sega gona ni tu vei Jisu na nodra rai na Jiu era bula vata kei koya nira dauveivakaduiduitaki, ra qai vakatabui na yalewa mera vakadinadina ena mataveilewai.
E sega sara ga ni dau vakaduiduitaki ira na yalewa o Jisu se me tokona nodra dau beci, ia e dokai ira qai taleitaki ira. Na ivalavala kaukaua e dau vakayacori vei ira na yalewa e veisaqasaqa sara ga kei na ka e vakatavulica o Jisu vaka kina na nona ivakarau. Eda vakadeitaka kina ni o Jisu e ucui Jiova vinaka ena nona rai.
Yalewa Era Taqomaki Vakalou
“E sega ni dua na vanua e liu ena iyalayala ni wasawasa na Mediterranean, se matanitu ena tokalau e loma, me dokai kina na nodra galala na yalewa me vaka e kune ena veivanua vakavalagi edaidai. Sa matau ga vei ira na tagane me ra dau lewai ira na yalewa, me vaka ga nodra dau lewai na bobula, kei na nodra lewai ira na gone o ira na qase. . . . Vei ira na gonelalai, era dau vakamareqeti cake na tagane vei ira na yalewa, so na gauna era dau mate sara na yalewa ena nodra vakaweleweletaki.” Qori sara ga na ka e vakamacalataka e dua na ivolavosa ni iVolatabu me baleta na ivakarau e dau vakayacori vei ira na yalewa ena gauna makawa. Levu na gauna era sa vakataki ira sara ga na bobula.
Gauna e volai tiko kina na iVolatabu, sa okati sara ga ena bula vakavanua na ivalavala qori. Ia e vakabibitaki ga ena Lawa ni Kalou, ena iVolatabu, na nodra kauaitaki vakalevu na yalewa, dina ni duidui sara qori mai na levu na itovo vakavanua ena gauna makawa.
Na nona kauaitaki ira na yalewa o Jiova e vakadinadinataki ena vica vata na ituvaki a yaco, ni yavala sara ga me taqomaka nodra bula na yalewa era sokaloutaki koya. A taqomaka vakarua na yalewa totoka o Sera, na wati Eparama, me kua ni vakacacani. (Vakatekivu 12:14-20; 20:1-7) A cati o Lia na wati Jekope, ia e lomani koya na Kalou qai “vakarawarawataka vua me vakasucu,” mani dua kina na luvenatagane. (Vakatekivu 29:31, 32) Erau a bole mate e rua na yalewa dauveivakasucumi ni Isireli, me rau vakabulai ira na gonetagane lalai ni Iperiu donuya na gauna era vakamatei kina na gone e Ijipita, qai vakalougatataki rau o Jiova “me rau vakaluveni.” (Lako Yani 1:17, 20, 21) A sauma tale ga na Kalou na nona masu vagumatua o Ana. (1 Samuela 1:10, 20) Nanuma tale ga o Jiova na yada a tiko ga kei rau na luvena ni sa leqa na watina e parofita. A dinau o koya, qai sega ni sauma rawa. Mani nanuma na turaga a dinau kina me kauti rau na luvena vakabobula, me saumi kina na dinau qori. A sega ni vakalaiva o Jiova na ituvaki dredre ya me yacovi koya, mani vakayagataka kina na nona parofita o Ilaisa me vakalevutaka na medratou waiwai, me saumi kina na dinau, qai vo tale tu me rauti ratou. A taqomaki kina nona vuvale qai sega ni beci kina o koya.—Lako Yani 22:22, 23; 2 Tui 4:1-7.
Era vakacala vakalevu na parofita na nodra dau vakalolomataki na yalewa, vaka kina na ivalavala kaukaua e dau vakayacori vei ira. E tukuna vei ira na Isireli na parofita o Jeremaia ena yaca i Jiova: “Dou ia na lewa kei nai valavala dodonu, ka vakabulai koya sa vakacacani mai na liga i koya sa vakacacana: ia dou kakua ni vakararawataki ira na vulagi, kei na luveniyali, kei na yada, ka kakua ni dou vakadavea e na yasana oqo na dra sa sega ni cala.” (Jeremaia 22:2, 3) Ni bera qo era a cudruvi na vutuniyau kei ira na vakailesilesi nira vakasavi ira na yalewa mai na nodra vale, ra qai vakararawataki ira na gone. (Maika 2:9) Na ka kece qori e raica vinaka tu na Kalou lewadodonu, qai sega sara ga ni taleitaka na nodra dau vakalolomataki na yalewa kei na gone.
Na ‘Yalewa Vakawati sa Vinaka Sara’
E vola na dauvolavola makawa ena Vosa Vakaibalebale na ivalavala e veiganiti me baleta na yalewa vakawati e vinaka sara. Na kena okati ena Vosa i Jiova na ivakamacala totoka qori me baleta na itavi kei na itutu ni yalewa vakawati, e vakadinadinataka ni vakadonuya o koya. Era sega sara ga ni vakalolomataki, se raici tu mera ka beci, ia era taleitaki ga, dokai, ra qai nuitaki.
Na ‘yalewa vakawati sa vinaka sara’ e vakamacalataki ena Vosa Vakaibalebale wase 31, e daucakacaka qai mamakutu. E cakacaka vakaukaua, qai “makututaka na cakacaka ni ligana,” e dau veivoli, bau oga tale ga ena veika e vauca na qele. Ni raica e dua na were, ena tuvanaka sara na veika me caka me volia kina. Dau cula isulu lineni matailalai qai volitaka. E caka ivau se beleti ni sulu vei ira na dauveivoli. E gumatua sara ena ka e cakava qai kaukaua. Taleitaki vakalevu nona dau vosa vakavuku kei na nona yalololoma. E yalewa talei gona vei watina, ratou na luvena, kei Jiova o koya e bibi sara.
Mera kua gona ni vakararawataki, ra vakalolomataki, se ra vakacacani na yalewa mera rawata ga kina na tagane na ka era vinakata. Ia me marau na yalewa vakawati, me “dauveivuke” maqosa nei watina.—Vakatekivu 2:18.
Mera Dokai
Ni volavola tiko vei ira na tagane vakawati lotu vaKarisito me baleta nodra ivalavala vei ira na watidra, e uqeti ira o Pita mera vakatotomuria nodrau ivakarau o Jiova kei Jisu Karisito. E vola: “Oi kemudou talega na tagane . . . dou doka na yalewa.” (1 Pita 3:7) Nida doka e dua, ena ka talei vei keda, da qai rokovi koya vakalevu. Na tagane e doka na watina ena sega ni cakava na ka me na vakamadualaki koya kina, me beci, se ivalavala kaukaua vua. Ena vakaraitaka ni mareqeti koya qai lomani koya ena nona ivakarau ena gauna e vosa kina vua e matanalevu, se ni rau tiko taurua.
Nodra dokai na yalewa e vu ni marau dina ena bula vakawati. Vakasamataka mada nodrau ivakaraitaki o Carlos kei Cecilia. Dua na gauna ena nodrau bula vakawati, rau sa dau veiba tu ga qai sega vakadua ni rau duavata. So na gauna rau sa sega sara ga ni veivosaki. Rau sega ni kila se me rau walia vakacava nodrau leqa. Dau cudrucudru o tagane, qai levu na ka e vinakata o yalewa, e dokadoka tale ga. Gauna rau tekivu vulica kina na iVolatabu rau qai saga me rau bulataka, sa tekivu vinaka mai vakamalua na nodrau bula. E kaya o Cecilia: “Au raica ni veisautaka neirau itovo vakaveiwatini na ivakavuvuli kei na ivakaraitaki i Jisu. Uqeti au nona ivakaraitaki meu dau yalomalumalumu, meu veinanumi tale ga. Au dau kerea na veivuke i Jiova ena masu, vaka ga a cakava o Jisu. Vulica kina o Carlos me dau veikauaitaki qai lewa matau, me dokai au niu watina vaka ga e vinakata o Jiova.”
E sega ni uasivi sara nodrau bula vakawati, ia sa bau dede vinaka ga. Rau se qai vakatovolei tiko ga qo baleta ni vakacegui mai na nona cakacaka o Carlos, e sele tale ga ni tauvi kenisa. Ia e sega vakadua ni vakaleqa nodrau bula vakawati na ituvaki dredre qori, sa qai vaqaqacotaka ga.
Me tekivu mai na gauna e valavala ca kina kawatamata, sa dau vakayacori tu na ivalavala kaukaua vei ira na yalewa ena bula vakavanua ena veiyasa i vuravura. Era vakacacani vakayago, vakaleqai nodra vakasama, ra kucuvi qai vakayacori vei ira na ivalavala kaukaua tale e so. Ia a sega sara ga ni inaki ni Kalou me vakayacori na ivalavala va qori vei ira. Vakaraitaka na iVolatabu ni dodonu mera dokai ra qai rokovi na yalewa kece, se mani vakacava sara tu mada na ivakarau ni nodra bula vakavanua. Qori na dodonu e soli vakalou vei ira.
[iYaloyalo ena tabana e 4]
Dua na yalewa tautauvimate
[iYaloyalo ena tabana e 5]
Yalewa ni Samaria
[iYaloyalo ena tabana e 5]
Meri Makitala
[iYaloyalo ena tabana e 6]
A taqomaki Sera vakarua o Jiova
[iYaloyalo ena tabana e 7]
Tekivu leqa nodrau bula vakawati o Carlos kei Cecilia
[iYaloyalo ena tabana e 7]
O Carlos kei Cecilia nikua