Na iNuinui e Taqomaki Au
TALANOATAKA O TATJANA VILEYSKA
E kavoro na neitou vuvale mamarau ni moku mate o Nana e vale. Ni oti e va na vula a kunati koya o Tata. Sa ca sara ga vei au na bula. Ia na cava au se bula tiko kina meu talanoataka na ka e yaco? Meu vakamacalataka mada.
E KORO ni qaranikoala o Donetsk ena tokalau kei Ukraine. Era vosa vakarusia na sivia na duanamilioni na lewena, era daucakacaka, ra qai yalovinaka. E so era vakabauti ira na dauraikalokalo se dauvakatevoro. Levu era vakayagataka na horoscope mera kila kina nodra veigauna mai muri. E so tale era rai vei ira na dauvakacuru, se koldun, na yaca era vakatokai kina e Rusia. E so vei ira oqo era veitaratara kei ira na mate mera vakacegui kina nira tauvimate se ra cakava tu ga me ka ni lasa.
E daucula ivava o Tata. E kaya vakadodonu ni sega ni vakabauta na Kalou, ia e kila tiko ni dua e biuti keda ena vuravura. E dau kaya: “O keda eda tiko vulagi ga ena vuravura oqo.” E sega ni dau calata o Nana na lotu ena Siganimate, baleta ni dau kaya, “Ke tiko na Kalou, qai bula dina, e dodonu me datou lai lotu.” Au sucu ena Me 1963. E ulumatua o Lubov qai gone duadua na ganequ o Alexandr.
“E Vinaka na Cakaiba”
E sotava e dua na vakacalaka na weka i keitou o Pjotra, ni cakacaka tiko ena qaranikoala. E dodonu me qaravi vinaka sara vakavuniwai ni mavoa nona qavokavoka. Ni rui leqataka nona bula, e kere veivuke kina vua na koldun. E mani vukei koya o dauvakacuru me veitaratara kei na yalo velavela. E dina ni kaya vua o watina kei rau na noqu itubutubu ni ka vakalialia na vakacuru, ia e nanuma o Pjotr ni kila vinaka cake o koya. “Au cakaiba wale ga,” e kaya. “E ca na cakaisausau, ia e vinaka na cakaiba.”
E kaya o Pjotr ni tu vua na kaukaua me tukuna na ka e se bera ni yaco kei na ka mera taqomaki ira kina mai na leqa na lewenivanua. Ia e dina ni tukuna o koya ni tu vua na kaukaua oya, e biuti koya ga o watina. So na gauna, e dau mai tiko kei keitou o Pjotr me vica vata na macawa. Keitou mai tiko yavavala sara vakavuvale ena vukuna. Rau sa dau tekivu veiba o Tata kei Nana. Lakolako ga rau sa veibiu, tini sara ena veisere. Keitou mani toki na veitinani, vaka kina o Pjotr ni weka i Nana.
E vakawati o Lubov, rau lako vakaveiwatini i Uganda, Aferika. E gade o Alexandr ena Okotova 1984. Au lai macawa dua tu ena tauni o Gorlovka. Niu se bera ni biubiu, keirau veivakamocetaki vinaka ga kei Nana. Au diva meu kaya tale vua e levu na ka se meu a kua ga ni lako! Au sega tale ni raici Nana.
“Sa Mate Nomu Nana”
Niu lesu mai Gorlovka, sa sogo tu na neitou vale, e lili tu ena katuba na ivakatakilakila ni ovisa me kua ni dua e curu i loma. E tuburi au na rere. Au lako sara vei iratou keitou tiko veivolekati. E sega ni vosa rawa o Olga. Sa qai kaya vakamalua mai o Vladimir na watina: “Tanja, dua na ka vakaloloma e yaco. Sa mate nomu nana. E labati koya o Pjotr. Oti oya, sa qai lako mai vale, qiriti ira na ovisa, mani mai vesu.”
Era vakadeitaka vei au na ovisa na ka vakadomobula e yaco, ra solia tale ga vei au na ki ni vale. Dua na ka noqu cati Pjotr. Ena levu ni noqu cudru, au ologa e levu nona iyaya wili kina nona ivola ni cakaisausau ena dua na itutuvi, au qai lai vakama.
Dua na ka nona cati Pjotr tale ga o Alexandr ni rogoca na itukutuku. Ia a mani biubiu e vale ni curu ena mataivalu. E mai tomani keirau vakalekaleka ga kei Tata e vale o Lubov ni lesu mai Uganda. So na gauna keitou dau kasamitaka ni vaka era vakasagai keitou tiko na tevoro. E dau vakadomobula na ka e tadra o Tata. E nanuma ni dodonu me beitaki ena mate i Nana. E dau kaya: “Ke keirau a tiko vata ga ke se bula tiko ga o koya.” Dede ga vakalailai, e lomabibi vakalevu o Tata. Ni oti ga e va na vula na mate i Nana, e kunati koya o Tata.
Ni oti na veibulu vei Tata, e lesu tale ena mataivalu o Alexandr qai lako i Uganda o Lubov. Au via tekivu vou tale niu lai vuli ena koronivuli ni vuli idinia na Makeyevka Institute of Construction Engineering, e 30 wale ga na miniti na kena yawa mai vale. Au ukutaka na vale, au vakavinakataka tale ga me rawa ni vakaseavutaka na ka e yaco. Ia e sega ni oti na nodra veivakasagai na timoni.
“Isa Kemuni na Kalou, ke Oni Bula Dina”
E lesu tale mai vale o Alexandr ni cava nona veiqaravi vakaivalu. Sa tekivu me keirau dauveiba. E qai vakawati o koya, ia ni oti ga e vica na vula au toki i Rostov, e dua na korolevu e Rusia ena baravi ni Wasawasa o Azov, rauta ni 170 na kilomita mai vale. Au nanuma meu sa na vakama kece na iyaya i Pjotr.
Au via kunati au tale ga niu sa rui lomabibi. Ia e voqa tu ga vei au na vosa nei Nana: “Ke tiko na Kalou, qai bula dina.” Ena dua gona na bogi, au se qai masu tu kina vakadua. Au masuta: “Isa kemuni na Kalou, ke oni bula dina, ni vakaraitaka mada ga vei au na inaki dina ni bula.” Oti ga e vica na siga, au taura kina na ivola i Lubov qai sureti au tiko meu gade vua i Uganda. Au nanuma meu se kua mada ni vakamatei au.
Veika Tawanamaki e Uganda
E duidui sara vakalevu o Ukraine mai vei Uganda. Ena Maji 1989, e ro kina na waqavuka au vodo tiko kina i Entebbe. E vakadomobula na katakata niu sobu ena waqavuka. Au se sega vakadua ni bau vakila na mataqali katakata vaka oqo! E sega tale ga ni dodonu meu kurabuitaka ni oqo na imatai ni gauna au biuta kina na Soviet Union. Era vosataka tale ga na vosa vakavalagi, na vosa au sega ni kila.
E 45 na miniti na dede ni noqu vodo taxi i Kampala. Au nanuma niu tiko ena dua tale na vuravura ena duidui ni irairai ni vanua! Ia e veivuke sara vakalevu noqu draiva batidredre, e raica rawa nodrau vale o Lubov kei watina, o Joseph. Dua na ka noqu marau!
Sa vuli iVolatabu tiko kei ira na iVakadinadina i Jiova o Lubov. Au se sega vakadua ni bau rogoci ira, ia e saga tiko ga o Lubov me vakamacalataki ira vei au. E muri au wavoki e lomanivale me tukuna vei au na ka kece sa vulica, me tekivu mai na Vakatekivu me yaco ina Vakatakila. Meu kaya vakadodonu, sa bau votivoti sara ga vei au!
Dua na siga erau mai veisiko na iVakadinadina erau vuli tiko kei Lubov. E dua vei rau o Marianne. E sega sara ni vakamacala vei au, niu sega ni se kila vinaka na vosa vakavalagi. Ia na nona itovo e tukuna vei au ni marama yalodina qai mamarau. E vakaraitaka vei au na iyaloyalo ni Parataisi ena ivola “Raica! Au sa Vakavouya na Ka Kecega.” E kaya sara: “Raica mada na marama qo. Qori o iko, qo o au. Daru tiko e Parataisi kei ira kece qo. Dua na ka na kena totoka, se vakaevei?”
Vaka me veiveisau tiko ga o ira na iVakadinadina e Kampala era mai sikovi Lubov kei Joseph. Sa rui vinaka nodra itovo, au nanuma kina nira solimaka tiko ga vei au. Ni oti e vica na macawa, au sa qai lai soqoni tu vakadua ena ivakananumi ni iVakayakavi ni Turaga. (Luke 22:19) E dina niu sega ni kila na ka e tukuni, e baci lauti au tale nodra itovo vinaka.
“Wilika Tasevu Sara”
E solia vei au o Marianne na imatai ni noqu iVolatabu, e volai ena vosa vakarusia. E vakamasuti au: “Wilika tasevu sara, ke o sega mada ga ni kila na kena ibalebale. Wilika ga!”
E tarai au dina nona iloloma, au nanuma kina de vinaka meu muria na ka e tataunaka. Au vakasamataka tale ga se ‘cava beka na yaga ni noqu iVolatabu keu sega ni wilika?’
Au kauta noqu iVolatabu niu lesu tale i Ukraine. Au cakacaka vakalailai e Moscow e Rusia ena vica vata tale na vula. Ena noqu gauna galala au wilika sara na iVolatabu. Niu lesu tale i Uganda ni oti e ciwa na vula, au sa wilika oti e veimama. Niu yaco i Kampala, e vakaraitaka sara vei au o Marianne mai na iVolatabu na inuinui totoka ni gauna se bera mai. Na parataisi! Na veivakaturi! Au na raici rau tale o Nana kei Tata! Au dikeva ni ka au sa vulica tiko sa rogoci sara ga kina na noqu masu niu se tiko mai Donetsk.—Cakacaka 24:15; Vakatakila 21:3-5.
E veitubuyaki noqu icegu ni keirau vulica na ulutaga me baleti ira na yalo velavela. E vakadeitaka na iVolatabu na ka au sa dau siqema makawa tu mai. E sega ni dua na cakaisausau e vinaka. E vakarerevaki kece. Sa kena ivakadinadina levu ga na ka e yaco ena neitou vuvale. Niu vakama na iyaya nei Pjotr, au sega ni kila niu sa cakava sara tiko ga na ka dodonu. O ira tale ga na lotu Vakarisito taumada era visa nodra iyaya ni cakaisausau nira sa qaravi Jiova.—Vakarua 18:9-12; Cakacaka 19:19.
Na levu ga ni noqu kila na iVolatabu, au sa qai vakadeitaka ga kina niu sa kunea na ka dina. Au biuta na vakatavako. Au papitaiso ena Tiseba 1990, meu vakaraitaka kina noqu yalataki au vei Jiova. Ena tolu na vula ni bera noqu papitaiso a papitaiso kina o Lubov; qai muri sara o Joseph, ena 1993.
Lesu Tale i Donetsk
Ena 1991, au lesu tale i Donetsk. Ena yabaki vata ga oya e kilai vakalawa kina na iVakadinadina i Jiova e Ukraine, sa rawa kina ni keimami soqoni se vunau e matanalevu. Keimami tekivu vunau sara vei ira keimami sota ena salatu. Na vanua mada ga era kaya nira sega ni vakabauta na Kalou, era tu kina e levu era via kila na ka e baleta na Matanitu ni Kalou.
Sa lailai na ivola vakaivolatabu ena itekitekivu ni veiyabaki ni 1990. Keimami tara gona kina e dua na vale vakenani ena salatu ena loma ni korolevu o Donetsk. E vakaraitaki kina na ivola kei na ivola lalai e rawa ni kerei me wiliki, qai vakasukai tale mai. Sega ni bera, sa ra lai taro yani o ira na tamata yalovinaka era dau via kila na ka. E soli na ivola vei ira era taleitaka, ia mera na vakalesuya tale mai, ra qai sureti mera vuli iVolatabu ena nodra dui vale.
Au painia ena 1992 meu italatala vakatabakidua ni iVakadinadina i Jiova, ia ena Sepiteba 1993, au sureti meu tomani ira na dauvakadewa ena valenivolavola ni tabana ni Watch Tower Society e Selters, mai Jamani. Ena Sepiteba 1998 keimami toki i Poladi, me keimami lai waraka kina na vakacavari ni valenitabana vou e Lviv, mai Ukraine.
E vakatubuqoroqoro nodra toso na dauveiqaravi i Jiova e Ukraine. Ena 1991 se dua ga na ivavakoso e Donetsk qai 110 na iVakadinadina, ia nikua sa 24 na ivavakoso qai sivia na 3,000 na iVakadinadina! Noqu gade i Donetsk ena 1997 e sega wale ga ni vakamarautaki au, e vakavuna tale ga noqu lomaleqa.
“E Vaqarai Iko Tiko o Pjotr”
Noqu tiko e Donetsk, au kidacala ena itukutuku e kaya vei au o Juliya, na iVakadinadina e kila vinaka na neitou vuvale, ni kaya vei au: “E vaqarai iko tiko o Pjotr. E via vosa vei iko.”
Au tagi niu tiko e vale ena yakavi oya, au qai masu vei Jiova. Na cava sara mada e vinakata vei au o Pjotr? Au kila ni curu tu e valeniveivesu ena vica vata na yabaki ena vuku ni ka e cakava. Au cati koya dina ena ka e cakava. Au nanuma ni sega ni ganiti koya me vulica na ka e baleta na vuravura vou i Jiova. Au masulaka na ka au nanuma ena loma ni vica na siga, au qai kila ni sega ni noqu itavi meu lewa se o cei e ganita me na bula tawamudu, o cei me kua. Au nanuma lesu na vosa ni yalayala i Jisu Karisito vua na daubasulawa e lili tikivi koya ena kaunirarawa—ni na tiko kei koya e Parataisi.—Luke 23:42, 43.
Niu vakasamataka tiko na ka oya, sa qai dei na yaloqu meu lai raici Pjotr, meu vakamacalataka vua na Matanitu Vakamesaia kei na ituvaki vou ena kauta mai na Kalou. Au lako kei na rua na turaga lotu Vakarisito ena itikotiko e vakamacalataka vei au o Juliya. E se qai imatai ni gauna oqo ni oti na mate i Nana, me keirau sa qai veiraimata tale kei Pjotr.
E veitubuyaki noqu icegu. Ia au mani vakamacalataka vei Pjotr niu sa iVakadinadina i Jiova, na noqu vulica na iVolatabu e vukei au meu kila na vuna eda na sotava kece kina na leqa ena ituvaki oqo. Au kaya tale ga vei Pjotr neitou rarawa ni sa yali o Nana, sa mai yali tale ga o Tata.
E kaya o Pjotr ni dau rogoca tiko e dua na domo e kaya vua me vakamatei tinaqu. E kaya na veika kece e yaco ena siga oya. Niu rogoca nona italanoa rerevaki, au sa lai lomani koya tale ni vaka tu e dua na manumanu e vakasasataki. Ni oti ga nona vosa, au tovolea meu vakaraitaka vua e so na veika totoka e yalataki tu ena iVolatabu. E kaya ni vakabauti Jisu, au mani tarogi koya:
“E tiko nomu iVolatabu?”
“Se bera. Ia au sa otataka tu e dua,” e sauma lesu mai.
“O sa na rairai kila ni tukuni ena iVolatabu ni yaca ni Kalou dina o Jiova.”—Same 83:18.
E sautaninini o Pjotr ni rogoca na yaca oya. “Kua ni tukuna vei au na yaca qori,” e kaya. “Au besetaka na yaca qori.” E matewale neitou saga me keitou tukuna vei Pjotr na veika totoka e yalataka na Kalou.
Dua ga na ka au vakasamataka ena gauna au biubiu kina: Keu a sega ni kilai Jiova, rairai au na labati beka me vakataki tinaqu, seu rairai tinia koso noqu bula me vakataki tamaqu, seu na rairai vakamuai beka meu cakava e so na ka rerevaki me vaka a vakayacora o Pjotr. Dua na ka noqu vakamuduo ena noqu sa mai kila na Kalou dina o Jiova!
Rai i Liu, Guilecava na Ka sa Oti
Se vakamawe tu ga vei au na veika au sotava oya. So na gauna niu dau vakananuma e dau mosi qai rarawa na yaloqu. Ia oqo niu sa mai kilai Jiova kei na nona inaki, sa tekivu mavo vakamalua. E vakavulici au na ka dina mai na iVolatabu meu rai vakadodonu ga i liu, meu guilecava na ka sa oti. Sa vakarautaka tu o Jiova e dua na gauna vinaka sa tu oqo i liu vei ira na nona dauveiqaravi!
Na gauna vinaka sa tu oqo i liu e okati kina na nodra vakaturi mai na mate ena vuravura parataisi. Sa wacava na noqu marau niu na sotavi rau tale na noqu itubutubu ni rau sa tucake mai! E dina na ka e dau tukuna o tamaqu: “O keda eda tiko vulagi ga ena vuravura oqo.” E donu tale ga na ka e dau vakasamataka o tinaqu ni dua tiko na Kalou. Au diva lo tu na gauna meu na vakavulici rau kina o Nana kei Tata ena ka dina mai na iVolatabu ni rau sa na vakaturi me rau bula ena ituvaki vou ni Kalou.
[iVakamacala e ra]
a Sa veisautaki na yaca.
[Tikina bibi ena tabana e 27]
Keitou dabe veitikivi tiko kei rau o Marianne kei Heinz Wertholz, na daukaulotu erau vakavulici au mai Uganda
[iYaloyalo ena tabana e 27]
Noqu papitaiso mai Kampala
[iYaloyalo ena tabana e 28]
Au dua vei ira na dauvakadewa vosa vaka Ukraine e Poladi