Meda Dau Veivakaukauataki
‘Eratou sa dau vakaukauataki au.’—KOLOSA 4:11.
1, 2. E dina ni ka ni bolebole, ia na cava era sikovi Paula kina e valeniveivesu na nona itokani?
ENA ka rerevaki dina ke curu e dua na nomu itokani e valeniveivesu—kevaka mada ga e sega ni cakava dina na cala oya. Ni o veisiko yani, era na wanonovi iko matua na ivakatawa ni valeniveivesu, de o cakava e dua na ka. E sa na bau ka ni bolebole dina na nomu sikova se na nomu veitaratara kei na nomu itokani e vesu tu oqori.
2 Oqo sara ga na ka era cakava na itokani i Paula ena rauta ni 1,900 na yabaki sa oti. Era sega ni tu vakasuka mera sikovi Paula e valeniveivesu, mera lai vakacegui koya ra qai vakaukauataki koya vakayalo. O cei o ira na itokani yalodina oqo? Na cava eda vulica nida raica nodra yaloqaqa, yalodina, kei na nodra veitokani?—Vosa Vakaibalebale 17:17.
‘Dau Veivakaukauataki’
3, 4. (a) O cei o iratou na lewe lima na itokani i Paula? Na cava eratou dau cakava vei Paula? (b) Na cava na ibalebale ni “ivurevure ni veivakaukauataki”?
3 Meda lesu tale ena yabaki 60 S.K. A curu tu o Paula ena valeniveivesu e Roma, ni a beitaki vakailasu ni via vakavurea na tiko yavavala. (Cakacaka 24:5; 25:11, 12) A cavuta o Paula e lima na lotu Vakarisito eratou dau vukei koya: o Tikiko, nona ‘itokani e na Turaga,’ na nona italai mai na yasayasa e Esia; o Onesimo, e vakatoka me “wekaqu yalodina ka’u sa lomana” mai Kolosa; o Arisitako, e kai Masitonia ia e tiko e Cesalonaika, ‘rau a vesu vata’ kei Paula ena dua na gauna; o Marika, na luve i ganei Panapasa, na itokani daukaulotu i Paula, e vola tale ga na Kosipeli e vakayacani vua; kei Jusito, e dua tale ga vei iratou na yapositolo eratou dau cakacaka vata “e na ka ni matanitu ni Kalou.” E kaya o Paula me baleti iratou na lewe lima oqo: “O iratou ga oqo . . a ratou sa dauvakacegui [“vakaukauataki,” NW] au.”—Kolosa 4:7-11.
4 E tukuna sara ga vakadodonu o Paula na ka era cakava vua na nona itokani yalodina. E vakayagataka na vosa vakirisi (pa·re·go·riʹa) e vakadewataki me “ivurevure ni veivakaukauataki,” na vosa vakirisi oqo e sega ni kune ena dua tale na vanua ena iVolatabu. E levu na ibalebale ni vosa oqo, e dau vakayagataki ga vakalevu ena veiqaravi vakavuniwai.a E dau vakadewataki tale ga me ‘veivakacegui, se veivakayaloqaqataki.’ E gadreva sara tu ga o Paula na veivakaukauataki vaka oqori, ratou qai vakayacora vua na le lima oya.
Na Vuna e Gadreva Kina o Paula me ‘Vakaukauataki’
5. Dina ga ni dua na yapositolo o Paula, na cava e dau gadreva, ia na cava tale ga eda dau gadreva kece ena so na gauna?
5 Era na kurabuitaka beka e so ni na gadreva tale ga na yapositolo o Paula me vakaukauataki. Io, e gadreva dina. E dau kilai o Paula ena dei ni nona vakabauta, e vosota e levu na veivakacacani, “yaviti vakalevu sara,” e “voleka ni mate vakavuqa,” kei na so tale na veika mosimosi. (2 Korinica 11:23-27) Ia me vaka ni tamata ga, ena so na gauna e dau gadreva na veivakacegui, me vakataki keda ga. E dina tale ga oqo vei Jisu. Ena iotioti ni bogi ni bera ni mate, a rairai vua e dua na agilosi e Kecisemani me “vakaukauwataki koya.”—Luke 22:43.
6, 7. (a) O cei o ira na dau vakararawataki Paula e Roma, ia o cei o ira na dau vakaukauataki koya? (b) Na mataqali veivuke vakacava era cakava vei Paula na tacina lotu Vakarisito mai Roma mera ‘ivurevure kina ni veivakaukauataki’?
6 E gadreva dina o Paula me vakaukauataki. Ena gauna e yaco yani kina vakaivesu i Roma era sega ni ciqomi koya o ira era kaivata. O ira na Jiu oqo era sega ni dau via rogoca na itukutuku ni Matanitu ni Kalou. Nira sikovi Paula oti na nodra turaga na Jiu, e kaya na ivola na Cakacaka: “Sa vakadinata ko ira eso na veika sa vosataki, ka so sa sega ni vakadinata. Ia ni ra sa sega ni lomavata vakai ira, era sa lako tani.” (Cakacaka 28:17, 24, 25) E sa na bau mositi Paula sara ga na nodra sega ni vakavinavinakataka na yalololoma i Jiova! E kilai sara ga na nona rarawa ena ivola a vola ena ivavakoso i Roma ena vica na yabaki e muri: “Ni’u sa rarawa vakalevu, a sa yaluma tikoga na lomaqu; Ni ka’u sa daugadreva me’u tawase tani vei Karisito, e na vukudra na wekaqu [o ira na Jiu], o ira era sa wekaqu dina vakayago.” (Roma 9:2, 3) Ia, e kunea ga e so na itokani yalodina e Roma, na nodra doudou kei na nodra veikauaitaki e vakaceguya sara ga na rarawa ni lomana. Oqo o ira na nona itokani dina vakayalo.
7 Eratou vakaukauataki koya vakacava na lewe lima na tacina vakayalo oqori? E sega ni vakalatilati vei iratou na nona vesu o Paula, eratou sega ni maduataki koya. Eratou tu vakarau me ratou vukei koya vakayalololoma, eratou cakava na ka e sega ni rawa ni cakava o Paula baleta ni vesu tu. Kena ivakaraitaki, era vaka na nona italai nira dau kauta na nona ivola, ra vakadewa na nona itukutuku ena veivavakoso; era dau vakarogoya lesu vei Paula na itukutuku veiuqeti mai vei ira na mataveitacini e Roma kei na veivanua tale e so. Kena irairai ni ratou dau kauta tale ga vei Paula e so na veika me vaka na isulu e yaga ena draki batabata, na ivolavivigi, kei na so tale na iyaya ni volavola. (Efeso 6:21, 22; 2 Timoci 4:11-13) Na veivuke lalai vaka oqo e vakaukautaki koya na yapositolo qai vakayaloqaqataki koya tale ga, oqo e rawa kina vua me “ivurevure ni veivakaukauataki” vei ira na nona itokani, vaka kina ina ivavakoso taucoko.—Roma 1:11, 12.
Na Sala Meda ‘iVurevure Kina ni Veivakaukauataki’
8. Na cava eda vulica ena nona vakadinata ena yalomalumalumu o Paula ni gadreva na “ivurevure ni veivakaukauataki”?
8 Na cava eda vulica ena ivakaraitaki i Paula kei iratou na lima na nona itokani eratou dau cakacaka vata? Meda raica mada e dua na ka eda na vulica kina: E gadrevi na yaloqaqa kei na solibula mera vukei kina o ira na sotava na rarawa. Kuria, e gadrevi na yalomalumalumu meda vakadinata kina nida gadreva tale ga na veivuke ena gauna eda sotava kina na leqa. E sega wale ga ni tukuna o Paula ni gadreva na veivuke, ia e ciqoma tale ga ena vakavinavinaka na veivuke oya, qai vakacaucautaki ira na vukei koya. E sega vei Paula na rai cala nira dau ciqoma ga na veivuke na tamata gogo se o ira na mamadua, me kua tale ga ni tu vei keda na rai vaka oqori. Kevaka eda kaya nida sega ni gadreva e dua me vakaukauataki keda, e kena ibalebale oya ni sa tiko vei keda na kaukaua e uasivia na kaukaua vakatamata. Eda raica ena ivakaraitaki i Jisu ni o koya mada ga e tamata uasivi ena dau tagica na veivuke.—Iperiu 5:7.
9, 10. Ena yaga vakacava na nona vakadinata e dua ni gadreva na veivuke? Ena yaga vakacava oqo ena vuvale kei na ivavakoso?
9 E vinaka ke ra vakadinata na veiliutaki ni vakaiyalayala ga na ka era rawata, era gadreva tale ga na veitokoni. (Jemesa 3:2) Na sala oqori era na veivolekati kina kei ira era cakacaka ena rukudra, ena vakavuna tale ga me rawarawa qai vinaka na veivosaki. Na nodra yalomalumalumu o ira na tu vakarau mera ciqoma na veivuke e ivakaraitaki vinaka sara ga vei ira na dau veiliutaki. E vakaraitaka ni o ira na veiliutaki era tamata ga, e rawarawa nodra torovi.—Dauvunau 7:20.
10 Kena ivakaraitaki, ena rawarawa vei ira na gone mera ciqoma na nodra veivuke na itubutubu ena dua beka na leqa se na veitemaki, ke ra kila nira a sotava na ka vata ga oya na nodra itubutubu. (Kolosa 3:21) Na ka oqo ena dolava tiko ga na sala ni veivosaki ena kedra maliwa na itubutubu kei ira na gone. Sa na rawarawa kina vei itubutubu me tauca na iwali vakaivolatabu ni leqa, qai rawarawa tale ga vei ira na gone mera ciqoma na iwali oqori. (Efeso 6:4) Era na tu vakarau tale ga na lewe ni ivavakoso mera ciqoma na nodra veivuke na qase ke ra kila nira dau leqa tale ga na qase, era dau lomaleqa, se ra nuiqawaqawa. (Roma 12:3; 1 Pita 5:3) E ke tale ga, ke tadola tiko ga na sala ni veivosaki, sa na rawa ni wasei vakadodonu na ivakasala vakaivolatabu, qai vakaukauataki na vakabauta. Mo nanuma tiko nira gadreva vakalevu na tacida ena gauna oqo mera vakaukauataki.—2 Timoci 3:1.
11. Na cava era sa qai gadreva ga kina e levu nikua na “veivakaukauataki”?
11 Se mani vanua cava eda bula kina, eda tamata vakacava, se yabaki ni noda bula, e tiko na gauna eda na lomaocaoca kina. Oqo sa ivakarau tu ni bula nikua. (Vakatakila 12:12) Na rarawa ni yalo kei na rarawa vakayago e dau vakatovolei sara ga kina na noda vakabauta. Ena sotavi e so na ituvaki dredre e vanua ni cakacaka, e koronivuli, ena vuvale, kei na loma ni ivavakoso. Ena vakavuna beka na lomaocaoca e dua na tauvimate bibi, se dua na ka rarawa a yaco ena gauna sa oti. E na veivakacegui dina ke vakaukauataki iko ena vosa vakayalololoma o watimu, e dua na qase ni ivavakoso, se dua na nomu itokani! Ena vaka sara ga e dua na ilumu e vakamalumutaka na milamila ena kuliniyagoda! Kevaka gona o raica ni tu ena ituvaki vaka oya e dua na tacimu vakayalo, mo ivurevure mada ga ni veivakaukauataki vua. Se, ke o sotava tiko e dua na leqa bibi, kerea na nodra veivuke na tacimu era matua vakayalo.—Jemesa 5:14, 15.
Veivuke na iVavakoso
12. Na cava mera cakava na lewe kece ni ivavakoso mera vu ni veivakaukauataki vei ira na tacidra vakayalo?
12 O ira kece na lewe ni ivavakoso okati kina o ira na gone, era ivurevure tale ga ni veivakaukauataki vei ira tale e so. Kena ivakaraitaki, e rawa ni vakaukauataka na nodra vakabauta e so tale na nomu dau tiko wasoma ena soqoni kei na cakacaka vakavunau. (Iperiu 10:24, 25) Na nomu gumatua tiko ga ena nomu veiqaravi tabu e ivakadinadina ni nomu yalodina vei Jiova, e vakaraitaka tale ga ni o yadra tiko vakayalo dina ga ni o sotava tiko na bula dredre. (Efeso 6:18) Na nomu gugumatua ena vakaukauataki ira tale e so.—Jemesa 2:18.
13. Na cava era dau malumalumu kina vakayalo e so? Era na vukei vakacava?
13 Ena so na gauna, na lomaocaoca kei na so tale na ka dredre, era dau malumalumu kina vakayalo e so, se ra sa sega sara ga kina ni lako ena cakacaka vakavunau. (Marika 4:18, 19) De dua, eda na sega ni raici ira na dautukutuku mate ena soqoni vakaivavakoso. Ia, e se rawa nira lomana tiko ga na Kalou. Na cava e rawa ni caka me vakaukauataka tale na nodra vakabauta? Mera veivuke na qase ena nodra sikovi. (Cakacaka 20:35) E rawa tale ga ni kerei e so na lewe ni ivavakoso mera veivuke. Na veisiko vaka oqori e rawa sara ga ni walia na leqa era sotava tu ena gauna oya, mera vakabulabulataki tale kina.
14, 15. Na ivakasala cava a tukuna o Paula me baleta na veivakaukauataki? Tukuna na ivakaraitaki ni dua na ivavakoso e muria na ivakasala oya.
14 E uqeti keda na iVolatabu meda “vakacegui ira era sa yalolailai, vukei ira era sa malumalumu.” (1 Cesalonaika 5:14) Era na raica beka o ira na “yalolailai” ni sa sega vei ira na kaukaua me vaka e liu, era na qai vorata ga na veivakatovolei kevaka wale ga e dua e vukei ira. E rawa beka ni o veivuke? Na vosa “vukei ira era sa malumalumu” e dau vakadewataki tale ga me “taura matua” se “tu volekati ira” na malumalumu. E dau vakamareqeti ira qai lomani ira kece na nona sipi o Jiova. Era ka talei e matana, qai sega ni vinakata me ciri tani e dua. E rawa beka ni o vukea na ivavakoso me ‘tauri ira matua’ na malumalumu vakayalo me yacova nira sa kaukaua tale?—Iperiu 2:1.
15 E dua na qase ni ivavakoso a sikova e dua na veiwatini rau sa mate tu vakayalo me ono na yabaki. E vola na qase oya: “Na nodra yalololoma kei na nodra veikauaitaki na lewe ni ivavakoso kece e vukei rau sara ga vakalevu me rau lesu tale mai.” Ia na cava na nona rai na tacida yalewa ena nodra veisiko na lewe ni ivavakoso? E kaya: “Keirau bulabula tale vakayalo ena nodra sega ni raici keirau vakatani se vakalewai keirau o ira na tacida tagane vakayalo era dau mai veisiko, vaka kina o ira na tacida yalewa era lako vata mai. Era kila vinaka na ituvaki keirau tu kina, era vakaukauataki keirau vakaivolatabu.”
16. O cei e dau tu vakarau ena veigauna kece me veivakaukauataki?
16 Io, era marautaka na lotu Vakarisito yalodina mera vu ni veivakaukauataki vei ira tale e so. Ni dau veisau na noda ituvaki ni bula, eda na ciqoma kina na nodra veivakaukauataki na tacida vakayalo. Ia, meda kila tiko nira na rawa ni osooso tu ena gauna sara ga eda gadreva kina na nodra veivuke. E tiko ga e dua e iVurevure ni kaukaua e dau tu ga ena veigauna kece, e dau tu vakarau tale ga me veivuke—na Kalou o Jiova.—Same 27:10.
Jiova—Na iVurevure Levu ni Kaukaua
17, 18. Sala cava e vakaukauataki Luvena kina o Jiova?
17 A tagi o Jisu ena gauna sa vakoti tu kina ena kaunirarawa, a kaya: “I Tamaqu, au sa solia na yaloqu ki na ligamuni.” (Luke 23:46) Oti oya sa qai mate. Ia ni bera oya, era a drotaki koya ena rere na nona itokani ni sa lai vesuki mai. (Maciu 26:56) Sa qai tu taudua o Jisu kei na dua na iVurevure ni kaukaua—na Tamana vakalomalagi. E sega gona ni ka wale na nona dau nuitaki Jiova. Na nona dau yalodina vei Tamana o Jisu e vakalougatataki kina, ni dau tokoni koya ena yalodina o Jiova.—Same 18:25; Iperiu 7:26.
18 Ena gauna e vunau voli kina e vuravura o Jisu, e vakarautaka vua o Jiova na veika e gadreva me yalodina tiko ga kina me yacova ni mate. Kena ivakaraitaki, ni oti ga nona papitaiso me tekivutaka kina na nona cakacaka vakavunau, a rogoca na domo i Tamana, e vakadonuya qai vakadeitaka na nona lomani Luvena. Ena gauna e gadreva kina na veitokoni o Jisu, a tala mai o Jiova na nona agilosi me vakaukauataki koya. Ni vakatovolei vakaukaua o Jisu ena iotioti ni nona bula e vuravura, e rogoca na nona kerekere kei na masu o Jiova. E sega ni vakabekataki ni vu ni veivakaukauataki vei Jisu na veika kece oqori.—Marika 1:11, 13; Luke 22:43.
19, 20. Eda vakadeitaka vakacava ni na vakaukauataki keda o Jiova ena gauna sara ga eda gadreva kina?
19 E vinakata o Jiova me iVurevure ni noda kaukaua. (2 Veigauna 16:9) Na iVurevure ni kaukaua levu e rawa ni vu ni veivakaukauataki vei keda ena gauna sara ga eda gadreva kina. (Aisea 40:26) E rawa ni vakayalolailaitaki keda na ivalu, na dravudravua, na tauvimate, na mate, se na noda ivalavala ca. Kevaka eda sa sega ni taqea rawa na leqa e vaka na “meca kaukauwa,” ena vakaukautaki keda ga o Jiova. (Same 18:17; Lako Yani 15:2) E tu vua na ivukevuke kaukaua me vukei keda—na yalona tabu. Ena vuku ni yalona tabu, e ‘solia kina vei ira sa malumalumu na kaukaua’ me rawa nira “cabe cake me vaka era vakatabana vakaikeli.”—Aisea 40:29, 31.
20 Na yalo tabu ni Kalou e igu kaukaua duadua e lomalagi kei vuravura. A kaya o Paula: ‘Au sa rawata na ka kece ga ena vuku i koya sa vakaukauataki au.’ Io, na Tamada vakalomalagi yalololoma e rawa ni solia vei keda na “kaukauwa mana levu” meda vosota kina na veileqa mosimosi kece me yacova ni sa na “vakavouya na ka kecega” o koya ena Parataisi sa voleka oqo.—Filipai 4:13; 2 Korinica 4:7; Vakatakila 21:4, 5.
[iVakamacala e ra]
a E kaya na Vine’s Complete Expository Dictionary of Old and New Testament Words, e vola o W. E. Vine: “E dua na ivakavakayagataki ni vosa oqo [pa·re·go·riʹa] e dusia na wainimate ni mosi ni yago.”
O se Nanuma Tiko?
• Era “ivurevure ni veivakaukauataki” vakacava vei Paula o ira na tacina vakayalo e Roma?
• Sala cava soti eda rawa kina ni “ivurevure ni veivakaukauataki” ena ivavakoso?
• E iVurevure ni kaukaua levu vakacava vei keda o Jiova?
[iYaloyalo ena tabana e 19]
Era “ivurevure ni veivakaukauataki” vei Paula o ira na tacina vakayalo ena nodra dau tokoni koya ena yalodina, era dau vakauqeti koya, ra qai dau vukei koya
[iYaloyalo ena tabana e 21]
Era liu sara tiko ga na qase ena nodra vakaukauataki na qelenisipi