Ena Sega ni Biuti Ira Nona Dausokalou Yalodina O Jiova
“E sega ni biuti ira na nona dausokalou yalodina o Jiova. E maroroi ira me tawamudu.”—SAME 37:28, NW.
1, 2. (a) Na cava a yaco ena ikatini ni senitiuri B.S.K. e vakatovolei kina nodra yalodina na dausokaloutaki Jiova? (b) Vakamacalataka e tolu na ituvaki e taqomaki ira kina nona dauveiqaravi yalodina o Jiova.
A GADREVI mera vakatulewa na dausokaloutaki Jiova donuya na ikatini ni senitiuri B.S.K. Era voleka sara ni vala na lewenivanua, ia qai sega baleta ni sa vakatarai me matanitu tu vakataki koya na vualiku kei Isireli. A totolo ga nona yavala na nodra tui vou o Jeropoami me vakadeitaka nona veiliutaki ena nona tauyavutaka e dua na lotu vou ena vanua ya. E vakarota mera vakamalumalumu vakatabakidua vua o ira na vakarurugi tiko ena nona lewa. Na cava era na cakava na dausokaloutaki Jiova ena yalodina? Era na yalodina tiko beka ga vua? Era cakava vaka kina e vica vata na udolu, qai taqomaki ira voli o Jiova nira yalodina tiko ga.—1 Tui 12:1-33; 2 Vei. 11:13, 14.
2 E vakatovolei tale tiko ga nikua na nodra yalodina na dausokaloutaki Jiova. “Dou yalomatua, dou vakatawa,” e vakarota na iVolatabu. “Sa veilakoyaki voli na nomudou meca na tevoro, me vaka na laioni sa tagi, a sa vakasaqara eso me tiloma.” Ia eda na “vorati koya” beka ena noda ‘tu dei tiko ga ena vakabauta’? (1 Pita 5:8, 9) Meda vakadeuca mada e so na ka a yaco ena gauna e lumuti kina o Tui Jeropoami ena 997 B.S.K., kei na veika eda na vulica kina. Era vakararawataki na dausokalou yalodina i Jiova ena gauna dredre ya. A ka ni bolebole toka vei ira nodra ilesilesi, era qai veivakacacani tale ga na vukitani ena gauna vata qori. Ia e sega vakadua ni biuti ira nona tamata yalodina o Jiova ena ituvaki yadua ya, ena cakava tale ga qori nikua.—Same 37:28, NW.
Nida Vakacacani
3. Na cava a sega ni voravora kina na veiliutaki i Tui Tevita?
3 Meda dikeva mada na ituvaki a qai mai tui kina o Jeropoami. E kaya na Vosa Vakaibalebale 29:2: “Ni ra sa lewa ko ira nai valavala ca, era sa qai tagi na tamata.” Era a sega sara ga ni rarawa na lewe i Isireli makawa ena gauna a veiliutaki kina o Tui Tevita. A yalodina vua na Kalou qai nuitaki koya o Tevita, dina ni sega ni tamata uasivi. A sega ni voravora nona veiliutaki. E veiyalayalati kei Tevita o Jiova qai kaya: “Na nomu mataqali, kei na nomu matanitu, ena vakataudeitaki e matamu, ka sega ni oti: ena vakataudeitaki ka tawa mudu.”—2 Sam. 7:16.
4. E vakatau ena cava na veivakalougatataki e rawati ena veiliutaki i Solomoni?
4 Taumada na nona veiliutaki o Solomoni na luvei Tevita a veivakacegui qai rawati kina na tiko vinaka. O koya gona, e vakatakarakarataka vinaka na duanaudolu na yabaki ni veiliutaki i Jisu Karisito. (Same 72:1, 17) E sega ni bau veivorati e dua vei ira na 12 na yavusa e Isireli. Ia a tiko na ka me cakava o Solomoni kei ira na vakarurugi ena nona veiliutaki, mera na vakalougatataki tiko ga kina. E kaya vei Solomoni o Jiova: “Kevaka ko sa muria na noqui lesilesi, ka kitaka na noqu lewa, ka vakabauta na noqui vakaro kecega mo lako vakakina, au na qai vakataudeitaka vei iko na noqu vosa, ka’u a vosataka vei Tevita na tamamu: ia ka’u na tiko ga e na kedra maliwa na Isireli, ka sega ni biuti ira na noqu tamata na Isireli.”—1 Tui 6:11-13.
5, 6. Na cava a yaco ena nona sega ni yalodina o Solomoni vua na Kalou?
5 A tawayalodina vei Jiova o Solomoni ni sa qase, qai qaravi kalou lasu. (1 Tui 11:4-6) Ni toso na gauna, sa sega ni talairawarawa ena lawa i Jiova qai dau veivakasaurarataki. Na gauna gona e mate kina era qai kudruvaki koya na tamata vua na luvena a veisosomitaki, o Riopoami, ra qai kerea vua me vakacegui ira. (1 Tui 12:4) Na cava e qai cakava o Jiova ena nona tawayalodina o Solomoni?
6 E tukuna na iVolatabu: “Sa cudru vei Solomoni ko Jiova, ni sa vuki tani na yalona . . . [mai] na nodra Kalou na Isireli, o koya ka rairai vakarua vua.” E kaya vei Solomoni o Jiova: “Ni ko sa . . . sega ni vakabauta na noqu veiyalayalati kei na noqui lesilesi ka’u a vakarota vei iko, au na kaliraka tani vakaidina maivei iko na matanitu, ka solia vua na nomu tamata.”—1 Tui 11:9-11.
7. A sega ni vakadonui o Solomoni, ia e taqomaki ira vakacava nona dausokalou yalodina o Jiova?
7 A qai tala na parofita o Eaija o Jiova me lumuta e dua ena qai veivakabulai. E ganiti Jeropoami vinaka na ilesilesi ya, ni turaga daucakacaka qai veiqaravi ena matanitu i Solomoni. A dina tiko ga o Jiova ena nodrau veiyalayalati kei Tevita me baleta na Matanitu, qai vakadonuya mera wase rua na 12 na yavusa. Ena liutaka o Jeropoami e tini na yavusa; ena tiko ga ena iyatukawa i Tevita e rua, qai kena Tui tiko ena gauna ya o Riopoami. (1 Tui 11:29-37; 12:16, 17, 21) E tukuna vei Riopoami o Jiova: “Kevaka ko na vakarorogo ki na ka kecega ka’u na vakarota vei iko, ka muria na noqu sala, ka cakava na ka e dodonu vei au, mo vakabauta na noqui lesilesi kei na noqui vakaro, me vaka ka cakava na noqui talatala ko Tevita; au na qai tiko vata kei iko, ka tara vei iko na vale dei, me vaka ka’u a tara vei Tevita, ka soli ira na Isireli vei iko.” (1 Tui 11:38) A vakabulai ira na nona tamata o Jiova qai vakarautaka na sala mera vakacegui kina ena nodra vakararawataki tiko.
8. Era vakatovolei vakacava na dausokaloutaki Jiova nikua?
8 Sa qai tubucake tiko ga nikua na veiliutaki tawadodonu kei na veivakararawataki. “Sa lewa kina na tamata vua na tamata tani ka sa mani ca kina,” e kaya na Dauvunau 8:9. Na kocokoco ni tabana ni veivoli kei na veidabui ena veiliutaki sa vakilai kina na bula dredre vakailavo. Era ivakaraitaki ca na iliuliu ni matanitu, bisinisi, kei na lotu. O ira na dausokalou yalodina i Jiova nikua era vakataki koya na turaga yalododonu o Loti, e “rarawa na lomana e na vuku ni nodrai valavala vakasisila na tamatai valavala ca.” (2 Pita 2:7) Se mani vakacava na noda saga meda muria na ivakatagedegede ni Kalou, era na dau tusaqati keda ga na iliuliu dokadoka.—2 Tim. 3:1-5, 12.
9. (a) Na cava sa cakava oti o Jiova me vakabulai ira kina na nona dausokalou yalodina? (b) Eda vakadeitaka vakacava ni na yalodina tu ga vua na Kalou o Jisu?
9 E dua na ka eda vakadeitaka: Ena sega ni biuti ira nona tamata yalodina o Jiova! Vakasamataka na veika sa cakava oti me baleta na nodra kau laivi na iliuliu ca kei vuravura. Sa tauyavutaki na Matanitu vakaMesaia ni Kalou e kena Tui o Jisu Karisito. Sa rauta ni duanadrau na yabaki na nona veiliutaki voli mai lomalagi. Sa na vakarau vakacegui ira na rerevaka na yaca ni Kalou. (Wilika Vakatakila 11:15-18.) Sa vakadinadinataka oti o Jisu na nona yalodina vua na Kalou me yacova sara na mate. Ena sega ni vakataki Solomoni, me vakararawataki ira na vakarurugi ena nona veiliutaki.—Iper. 7:26; 1 Pita 2:6.
10. (a) Eda na vakaraitaka vakacava ni ka talei vei keda na Matanitu ni Kalou? (b) Na cava meda nuidei kina nida vakatovolei?
10 E matanitu dina na Matanitu ni Kalou, ena vakaotia vakadua na rarawa. Meda yalodina gona vua na Kalou kei na nona Matanitu. Nida nuitaka vakaoti na Matanitu ni Kalou, eda na cata kina na veika tawavakalou e vakayacori tu e vuravura, da qai guta na cakacaka vinaka. (Taito 2:12-14) Eda saga tiko ga meda kua ni vakavuravura. (2 Pita 3:14) Se mani veivakatovolei cava eda sotava ena gauna qo, eda nuidei ni na taqomaki keda vakayalo o Jiova. (Wilika Same 97:10.) E vakadeitaka vei keda na Same 116:15: “A ka talei e na mata i Jiova na nodra mate na nona tamata yalosavasava [“yalodina,” NW].” Ena sega sara ga ni vakatara o Jiova mera vakawabokotaki vakailawalawa na nona tamata nira ka talei vua.
Nira Veivakacacani na Vukitani
11. E tawayalodina vakacava o Jeropoami?
11 A rawa ni vakacegui ira na dausokaloutaki Jiova o Tui Jeropoami ena nona veiliutaki. Ia na veika e qai vakayacora e vakatovolei kina vakalevu na nodra yalodina na lewenivanua vua na Kalou. E lesi ena itavi dokai qai bibi o Jeropoami, ia se qara ga na sala me vakaukauataka kina nona itutu. E mani nanuma kina: “Kevaka era sa lako cake na tamata oqo, me vakacaboi soro e na vale i Jiova mai Jerusalemi,” e nanuma “ena qai vuki na lomadra na tamata oqo ki vua na nodra turaga, io kivei Riopoami na tui Juta, a ra na vakamatei au, ka vuki tale vei Riopoami na tui Juta.” Mani tauyavutaka kina o Jeropoami e dua na lotu vou ena nona bulia e rua na bulumakau koula. “A sa viritura e dua mai Peceli ko koya, ka viritura na kenai karua mai Tani. Ia na ka oqo sa vakavuna nai valavala ca; ni ra sa lako ki Tani ko ira na tamata me ra qarava e dua. A sa tara ko koya na vale e na veitikina cecere, ka lesi ira na bete maivei ira na tamata wale, era sega ni luve i Livai.” A tauyavutaka sara ga o Jeropoami e dua na nona “so levu vei ira na Isireli,” qai “vakacaboi soro e nai cabocabo-ni-soro, ka vakama na ka boi vinaka.”—1 Tui 12:26-33.
12. Na cava era cakava na dausokalou yalodina era tiko ena matanitu ena vualiku ena gauna sa tauyavutaka kina na sokaloutaki ni luve ni bulumakau o Jeropoami?
12 Na cava era na cakava na dausokalou yalodina i Jiova ena matanitu mai na vualiku? Me vakataki ira ga na tukadra yalodina, era vuki totolo na Livai era sa mai vakaitikotiko ena koro a soli vei ira mai na matanitu ena vualiku. (Lako 32:26-28; Tiko 35:6-8; Vkru. 33:8, 9) Era biuta tu mai na nodra ivotavota, ra qai tokitaka nodra vuvale ina ceva kei Juta, mera tomana kina nodra sokaloutaki Jiova qai sega ni dua na ka me vakataotaka nodra cakava qori. (2 Vei. 11:13, 14) E so tale na Isireli era tiko vakawawa ga e Juta era sa sega ni via toki tale ina nodra vanua. (2 Vei. 10:17) E vakarautaka gona o Jiova na sala me kua kina ni mudu na sokalou dina, me na yaga vei ira na itabatamata era se tiko ena matanitu ena vualiku, ia era na qai suka yani i Juta ena gauna era sa biuta kina na sokaloutaki ni luve ni bulumakau.—2 Vei. 15:9-15.
13. E vakatovolei ira tiko vakacava na dausokaloutaki Jiova edai na nodra veivakacacani na vukitani?
13 Era dau vakarerei ira tale ga na dausokaloutaki Jiova nikua o ira na vukitani kei na nodra veivakacalai. E so vei ira na veiliutaki tiko era saga mera tauyavutaka e dua na nodra lotu ni vanua, ra qai vakasaurarataki ira na vakarurugi ena nodra lewa mera vakamalumalumu kina. Era tukuna e so na iliuliu ni lotu kei na so na tamata qaciqacia ni vakaibalebaletaki vei ira na matabete vakayalo a parofisaitaki tu mai. Ia e tiko ga na “matabete vakaturaga” vei ira na lotu vaKarisito dina kei ira na lumuti yalosavasava.—1 Pita 2:9; Vkta. 14:1-5.
14. Na cava meda cakava ena nodra ivakavuvuli na vukitani?
14 Me vakataki ira na Livai yalodina ena ikatini ni senitiuri B.S.K., e sega sara ga ni vakacalai ira na dausokalou yalodina nikua na nodra ivakavuvuli na vukitani. Era dau yavala totolo na lotu vaKarisito lumuti kei na nodra itokani mera vakuai ira, mera cata tale ga na nodra ivakavuvuli na vukitani. (Wilika Roma 16:17.) Eda yalorawarawa ni vakamalumalumu vei ira na veiliutaki ena matanitu ena veika e vauca noda cakacaka, eda sega ni veitovaki ena veileti e yaco tu qo e vuravura, da qai yalodina tiko ga ina Matanitu ni Kalou. (Joni 18:36; Roma 13:1-8, VV) Eda sega ni vakabauti ira na tukuna tiko nira qarava na Kalou, ia era sega ni dokai koya ena nodra itovo.—Taito 1:16.
15. Na cava meda yalodina kina vua na “dauveiqaravi yalo dina ka vuku”?
15 Vakasamataka tale ga nona vakarautaka na sala o Jiova mera biuta kina vakaivakatakarakara na vuravura ca qo na nona dausokalou yalodina, era qai lai tiko ina nona parataisi vakayalo. (2 Kor. 12:1-4) Ena levu ni nodra vakavinavinaka era kabita matua na “dauveiqaravi yalo dina ka vuku, ko koya e na lesia na nona turaga me lewa na nona matavuvale, me solia vei ira na kedra kakana e na kena gauna dodonu.” E lesia gona nona dauveiqaravi qo o Karisito “me lewa na veika kece e tu vua.” (Maciu 24:45-47, VV) Kevaka gona e sega ni matata vei keda e dua na vakatulewa ni dauveiqaravi qo, e sega ni dodonu meda cata na vakatulewa qori se meda lesu tale ina vuravura i Setani. Ia ena uqeti keda noda yalodina meda yalomalumalumu da qai waraki Jiova me vakamatatataka na veika qori.
Nida Qarava Tiko Noda iLesilesi Vakalou
16. Na cava nona ilesilesi e dua na parofita mai Juta?
16 E cudruvi Jeropoami na Kalou ena nona vukitani. E tala e dua na parofita mai Juta me gole ina vualiku kei Peceli me lai vosa vei Jeropoami ena gauna e vakacaboisoro tiko kina. E lai vakasavuya na parofita qo e dua na itukutuku warumisa ni cudru vei Jeropoami. E macala ga ni ka ni bolebole na ilesilesi qori.—1 Tui 13:1-3.
17. E taqomaka vakacava o Jiova na nona parofita?
17 E cudru katakata sara ga o Jeropoami ni sa rogoca na itukutuku ni veilewai i Jiova. E dodoka yani na ligana vua na parofita ni Kalou, qai kailavaka vei ira na turaga era tu voleka: “Tauri koya.” Ni se bera mada ga ni dua e yavala “sa malai sara na ligana ka dodoka yani vua ko koya, a sa sega tale ni lokia rawa. A sa kavida nai cabocabo-ni-soro, a sa tasova na dravusa mai nai cabocabo-ni-soro.” Sa qai kerea tale o Jeropoami me vakamasuti Jiova na parofita me kua ni cudru me rawa ni loki tale na ligana. E cakava vaka kina na parofita, qai loki tale na ligana. E taqomaka gona nona parofita o Jiova me kua ni dua e vakacacani koya.—1 Tui 13:4-6.
18. E taqomaki keda vakacava na sokaloutaki koya tiko ena doudou o Jiova?
18 Eda dau cati tale ga se da vakacacani sara vakaukaua ena so na gauna nida vunautaka tiko ena yalodina na Matanitu ni Kalou, da qai tuberi ira e so mera tisaipeli. (Maciu 24:14; 28:19, 20, VV) Ia me kua ni vakayalolailaitaki keda noda gumatua ena cakacaka vakaitalatala na nodra sega ni via vakarorogo na tamata. Eda sega ni kila na yaca ni parofita a bula ena gauna i Jeropoami, ia me vakataki koya ga eda “qaravi koya [Jiova] ka sega ni rere.”a (Luke 1:74, 75) Eda na sega ni namaka me vakabulai keda vakacakamana o Jiova, ia e se taqomaki keda tiko ga qai tokoni keda na nona iVakadinadina ni vakayagataka na yalona tabu kei ira na agilosi. (Wilika Joni 14:15-17; Vakatakila 14:6.) Ena sega vakadua ni biuti ira na tukuna tiko ga na nona vosa ena doudou na Kalou.—Fpai. 1:14, 28.
Ena Taqomaki Ira Tiko ga na Yalodina o Jiova
19, 20. (a) Eda na vakadeitaka vakacava ni na sega vakadua ni biuti keda o Jiova? (b) Na taro cava ena veivosakitaki ena ulutaga e tarava?
19 E yalodina vei keda na Kalou o Jiova. E “yalololoma [“yalodina,” NW] e nona cakacaka kecega.” (Same 145:17) E vakadeitaka tale ga na iVolatabu: “Sa maroroya na nodra sala na yalosavasava [“yalodina,” NW].” (Vkai. 2:8) Meda nuidei ena veitaqomaki kei na veikaroni i Jiova nida vakatovolei, se ra vakacacani keda na vukitani, se da vakayacora tiko e dua na ilesilesi e ka ni bolebole toka.
20 Ia qo na ka meda vakasamataka vakabibi nikua: Na cava ena vakayaloqaqataki au meu yalodina tiko ga vei Jiova se mani veitusaqati se veitemaki cava au vakatovolei kina? Au na vaqaqacotaka vakacava na noqu yalodina tiko ga vua na Kalou?
[iVakamacala e ra]
a Ena veivosakitaki ena ulutaga tarava nona talairawarawa tiko ga se sega na parofita ya, kei na veika e qai yaco vua.
O na Sauma Vakacava?
• E vakaraitaka vakacava o Jiova ni sega ni dau biuti ira nona dausokalou yalodina nira vakacacani?
• Na cava meda cakava ena nodra veivakacacani na vukitani?
• E taqomaki ira vakacava nona dausokalou yalodina o Jiova nira cakacaka tiko vakaitalatala?
[Mape/iYaloyalo ena tabana e 5]
(Raica tale na ivola)
MATANITU ENA VUALIKU (Jeropoami)
Tani
SIKEMI
Peceli
MATANITU ENA CEVA
JERUSALEMI (Riopoami)
[iTaba]
E sega ni biuti ira nona tamata yalodina o Jiova ni sa tauyavutaka o Jeropoami na sokaloutaki ni luve ni bulumakau
[iYaloyalo ena tabana e 3]
Na nona vakalougatataki o Solomoni kei ira na vakarurugi ena nona lewa ena vakatau tiko kina e so na ka