ჩემი ცხოვრება იყო მუსიკა, ნარკოტიკები და უზომოდ სმა
მე ინდიელი ვარ. მამა, რომელიც ოთხი წლის წინ დაიღუპა, იყო ჩიპევა, კუნძულ შუგარ-ეილენდიდან (მიჩიგანი, აშშ). დედა ონტარიოდან (კანადა), ოტავა და ოჯიბვე ინდიელს წარმოადგენს. მამის მხრიდან მივეკუთვნები ჩიპევა ინდიელების სუ-სენტ-მარის ტომს. კათოლიკური მისიისა და სკოლა-ინტერნატის გავლენით ჩვენ კათოლიკეებად აღვიზარდეთ და ამის გამო ყოველ კვირა დღეს წირვას უნდა დავსწრებოდით.
ბავშვობა ინდიელთა კუთვნილ მიწაზე უბრალო და ბედნიერი მქონდა. ბავშვური ჭკუით ზაფხული იყო გრძელი, მშვიდი და დღეებიც ნელა გადიოდა. მიყრუებულ ადგილას ვცხოვრობდით — არ იყო წყალგაყვანილობა და არც აბაზანა და ტუალეტი გვქონდა სახლში, ამიტომ ან ტბაში ვბანაობდით, ან კიდევ ტაშტში. სათამაშო მოედანი გარეთ გვქონდა. ცხენი, საქონელი და სხვა შინაური ცხოველები ჩვენი სათამაშოები იყო. მაშინ ვნატრობდით, რომ მთელი დედამიწა მარადიულად ასეთი ყოფილიყო.
წლების მატებასთან ერთად პრობლემებიც მატულობს
როდესაც ცოტა გავიზარდე და შევედი უფასო საშუალო სკოლაში, მშობლიური ადგილების იშვიათი სტუმარი გავხდი. სკოლამ, სპორტმა და მუსიკამ დაიკავა მთელი ჩემი სიცოცხლე. როგორც 1960-იანი წლების ყველა მოზარდი, მეც იმ ეპოქის ტენდენციის გავლენაში მოვექეცი. როდესაც 13 წლის გავხდი, ნარკოტიკები და ალკოჰოლი ჩემი ცხოვრების მუდმივი თანამგზავრი გახდა. საზოგადოების წინააღმდეგ აგრესია მოდაში იყო და მეც მძულდა ყველაფერი, რაც ამ სისტემას უკავშირდებოდა. არ მესმოდა რატომ ეპყრობოდნენ ადამიანები ერთმანეთს ასე მხეცურად.
დაახლოებით იმ დროისთვის პირველად ვიყიდე გიტარა. საერთოდ მუსიკალური ოჯახიდან ვიყავი. მამა პიანინოზე უკრავდა და ჩეჩოტკის მოცეკვავე იყო, მისი ძმებიც კარგად ერკვეოდნენ მუსიკაში. ასე რომ, როდესაც მამა და ბიძები ერთად იყვნენ, გათენებამდე ვუკრავდით ჯიგასა და კადრილს. ძალიან მიყვარდა ასეთი დღეები. მალე ვისწავლე გიტარაზე დაკვრა და შევედი როკ-ენ-როლის ჯგუფში. სკოლაში გამოვდიოდით მუსიკითა და ცეკვებით, ვაწყობდით სხვა გასართობებს. ამას მოყვებოდა ბარები და ღამის კლუბები, რაც თავისთავად ნარკოტიკებისა და ალკოჰოლის მიღებას ნიშნავდა. მარიხუანა და მეთამფეტამინი (სტიმულატორი) ჩემი ცხოვრების წესის განუყოფელს წარმოადგენდა.
სამხედრო სამსახური ვიეტნამში
როცა 19 წლის ვიყავი, მყავდა მეუღლე და მალე მამაც გავხდებოდი. სწორედ იმ ასაკში გამიწვიეს აშშ-ს ფლოტში მსახურებისთვის. ეს ძალიან დიდი დარტყმა იყო ჩემთვის. დარტყმა რომ გადამეტანა 24 საათი ნარკოტიკებითა და ალკოჰოლით გაბრუებული ვიყავი.
სან-ტიეგოს (კალიფორნია) ფლოტის საზღვაო კორპუსის ახალწვეულთა სასწავლო ნაწილში გამანაწილეს და შემდეგ ქვეით ჯარში სამხედრო მომზადებისთვის ფენდლეტონში (კალიფორნია). გავიწვრთენი, დავეუფლე ბრძოლის ველზე კომუნიკაციასა და რადიო ოპერატორობას. ეს იყო 1969 წლის მიწურულს. მაშინ მელოდა ნამდვილი საშინელება — მსახურება ვიეტნამში. ასე რომ, 19 წლის, საშუალო სკოლის დამთავრებიდან რამდენიმე თვის შემდეგ, აღმოვჩნდი ვიეტნამის წითელ მიწაზე. ამერიკის მრავალი ინდიელის მსგავსად, პატრიოტიზმმა მაიძულა მემსახურა იმ უსამართლობის მიუხედავად, რასაც საზოგადოება ჩვენს, მცირე მოსახლეობის წარმომადგენლების, მიმართ იჩენდა.
ჩემი პირველი დანიშნულება იყო პირველი საზღვაო „ეარ ვინგ“-ი დანანის გარეუბანში. დაახლოებით 50 მამაკაცი — ახალგაზრდა ბიჭები, პასუხისმგებლები ვიყავით სამხედრო ნაწილების კომუნიკაციის სისტემებზე. ჩვენს პასუხისმგებლობაში იყო დმზ (დემილიტარიზირებული ზონა) ჩრდილოეთ ვიეტნამსა და სამხრეთ ვიეტნამს შორის, დანანგის სამხრეთ ნაწილში 80 კილომეტრზე.
მრავალი ლტოლვილი იყო თავმოყრილი დანანგში და ძალიან მალე მის გარშემო ღარიბთა პატარა ქალაქი გაჩნდა. იყო ძალიან ბევრი ობოლი ბავშვი. პატარა ბავშვების, მათ შორის უამრავი ხეიბრის, ნახვამ საშინლად იმოქმედა ჩემზე. მაოცებდა, რომ ისინი თითქმის ან სულ გოგონები იყვნენ, ან კიდევ ძალიან პატარა ბიჭუნები. მალე მივხვდი, თუ რატომ. ბიჭები 11 წლიდან უკვე ბრძოლის ველზე იბრძოდნენ. მოგვიანებით შევხვდი ახალგაზრდა ვიეტნამელ ჯარისკაცს და ვკითხე, რამდენი წლის იყო. „თოთხმეტის“ — მიპასუხა მან. ჩემთან შეხვედრამდე კი სამი წელი იბრძოდა! ამ ფაქტმა გამაოგნა. მან ჩემი თოთხმეტი წლის ძმა გამახსენა, რომელიც, მისგან განსხვავებით, კაცის კვლით კი არ იყო დაინტერესებული, არამედ ბეისბოლის პატარა ლიგით.
ფლოტში მსახურების დროს მრავალი კითხვა მაწუხებდა და ძალიან მაინტერესებდა პასუხი. ერთ საღამოს წავედი ჩვენი შემადგენლობის ეკლესიაში. კათოლიკე მღვდელმა იქადაგა იესოზე, მშვიდობასა და სიყვარულზე! მთელი ძალით მინდოდა მებღავლა. ეს ქადაგება ყოველივე იმისგან განსხვავდებოდა, რაც სინამდვილეში ხდებოდა იქ. ქადაგების შემდეგ ვკითხე მას, თუ როგორ ამართლებდა ქრისტიანად ყოფნასა და ომში ბრძოლას. მისი პასუხი კი იცით რა იყო? „რიგითო მებრძოლო, სწორედ ამგვარად ვიბრძვით უფლისთვის“. მე გარეთ გავედი და გადავწყვიტე, რომ ამიერიდან სურვილიც კი არ მექნებოდა რამე საერთო მქონოდა ეკლესიასთან.
როდესაც სამხედრო სამსახური დავასრულე, ვიცოდი, რომ ბედმა გამიღიმა და ცოცხალი გადავრჩი; მაგრამ გონებრივად და მორალურად ძალიან ვიტანჯებოდი. ყოველდღიურად ომისა და სიკვდილის ხილვამ, მოსმენამ და სუნმა ჩემს, ჯერ კიდევ ახალგაზრდა პიროვნების, გონებასა და გულზე ღრმა კვალი დატოვა. მიუხედავად იმისა, რომ ყოველივე 25 წლის წინ მოხდა, მოგონებები ჩემთვის ისევ გუშინდელ დღესავით ცოცხლად მიდგება თვალწინ.
ბრძოლა ქალაქის ცხოვრებასთან შესაგუებლად
სახლში დაბრუნებისთანავე მთელი ძალებით ვცდილობდი, კონცენტრირება მუსიკაში კარიერის მიღწევაზე მომეხდინა. პირადი ცხოვრება აწეწილი მქონდა — ვიყავი დაქორწინებული და მყავდა შვილი, მაგრამ მაინც ძალიან ბევრ ნარკოტიკებსა და ალკოჰოლს ვღებულობდი. ურთიერთობა მეუღლესთან აუტანელი გახდა და ბოლოს ყველაფერი განქორწინებით დამთავრდა. ეს, ალბათ, ჩემს ცხოვრებაში ყველაზე დიდი დეპრესიის პერიოდია. შემდეგ შევეცადე განვმარტოებულიყავი და სიმშვიდეს გარეთ ვპოულობდი, კალმახზე ვთევზაობდი მოშორებით, მინესოტასა და ზემო მიჩიგანში.
მუსიკის კარიერის გაკეთების მიზნით, როგორც გიტარისტი და მომღერალი, საცხოვრებლად გადავედი ქალაქ ნეშვილიში (ტენესის შტატი). ვუკრავდი ბევრ ღამის კლუბში ყოველთვის იმ იმედით აღსავსე, რომ შევაღწევდი ნამდვილი მუსიკის სამყაროში. მაგრამ ეს ძალიან რთული იყო — გიტარის ძალიან ბევრი ნიჭიერი დამკვრელი იყო და ყველა ცდილობდა, პოპულარული მუსიკოსი გამხდარიყო.
მაგრამ როგორც კი საქმე აეწყო და ვგრძნობდი შესაძლებელ პროფესიულ წარმატებას, მოხდა ის, რამაც საოცრად გამაოგნა.
საშიში ცხოვრების წესი
ერთხელ ძველ ნაცნობს ვეწვიე, რომელთანაც ნარკოტიკები მაკავშირებდა. ის კართან შემეგება 12 კალიბრიანი სანადირო თოფით. ის ნაწილობრივ თაბაშირში იყო ჩასმული, პირისახე ახვეული ჰქონდა, რადგან ყბები ჰქონდა დამტვრეული. კრიჭაშეკრულმა ძლივს მითხრა, რაც დაემართა. არც კი ვიცოდი, რომ ის დაკავშირებული იყო ქალაქ ნეშვილის ნარკოტიკებით ვაჭრობით დაინტერესებულ, არაკანონიერ ორგანიზაციასთან და მითხრა, რომ კოკაინი დაიკარგა. უფროსებმა კი ის დაადანაშაულეს. მათ მოძალადეები მიუგზავნეს საცემად. მათ მოსთხოვეს, რომ ან კოკაინი დაებრუნებინა, ან კიდევ, „შავ ბაზარზე“ კოკაინის ფასი, 20 000 ამერიკული დოლარი, გადაეხადა. ისინი მხოლოდ მას არ დაემუქრნენ, მის მეუღლესა და ბავშვსაც დიდი საფრთხე ემუქრებოდათ. მან მითხრა, რომ საშიში იყო, მასთან დავენახე მათ და უმჯობესი იქნებოდა, დამეტოვებინა იქაურობა. მაშინვე ყველაფერს მივხვდი და წავედი.
ამ შემთხვევამ ცოტა არ იყოს შემაშინა. ჩემდა უნებურად დანაშაულებრივი სამყაროს ნაწილი გავმხდარვარ. ჩემი ნაცნობების უმეტესობა, რომლებთანაც მუსიკა ან ნარკოტიკები მაკავშირებდა, იარაღს ატარებდნენ. კინაღამ ვიყიდე „9,65 მილიმეტრიანი კალიბრის“ რევოლვერი საკუთარი სიცოცხლის დასაცავად. მივხვდი, რომ მუსიკის სამყაროში უფრო ღრმად შესვლისთვის, უფრო დიდი მსხვერპლის გაღება იყო საჭირო. ასე რომ, შემდეგ გადავწყვიტე, წავსულიყავი ქალაქ ნეშვილიდან და ლათინურ-ამერიკული მუსიკის შესასწავლად ბრაზილიაში წასვლა დავგეგმე.
ბევრი კითხვა, ცოტა პასუხები
მიუხედავად იმისა, რომ რელიგიის უარყოფითი მხარეები მქონდა დანახული, ღვთისადმი თაყვანისმცემლობის უდიდეს სურვილს ვგრძნობდი. მქონდა მრავალი კითხვა. ასე რომ, დავიწყე ჭეშმარიტების ძებნა. გავეცანი სხვადასხვა არასახელმწიფო რელიგიურ ჯგუფს, მაგრამ მაინც ვერ ვკმაყოფილდებოდი. მახსოვს, მინესოტაში ერთ ეკლესიაში ვიყავი. მღვდელმა ქადაგება შეამოკლა იმიტომ, რომ მინესოტას ფეხბურთის გუნდ „ვიკინგებს“ უნდა ეთამაშა იმ დღეს. მან ყველას მოგვიწოდა, წავსულიყავით სახლში და „ვიკინგების“ გამარჯვებისთვის გველოცა! მე წამოვდექი და დავტოვე იქაურობა. შეზღუდული აზროვნება, რომ ღმერთი უბრალო სპორტს დაუკავშირეს, დღემდე საშინლად მაღიზიანებს.
დულუთში (მინესოტის შტატი) მუშაობის დროს მეგობარმა სახლში დამიტოვა ჟურნალი „საგუშაგო კოშკი“. მე წავიკითხე მათეს 24-ე თავის განხილვა და მივხვდი, რომ ეს იყო ჭეშმარიტების ნაპერწკალი. წაკითხულმა დამაფიქრა, „ვინ არიან იეჰოვას მოწმეები? ვინ არის იეჰოვა?“ ეს კითხვები გონებაში უპასუხოდ 1975 წლამდე დამრჩა. იმავე მეგობარმა დამიტოვა წიგნი: „მარადიულ სიცოცხლემდე მიმყვანი ჭეშმარიტებაa“ და ბიბლია.
იმავე ღამეს წავიკითხე წიგნი. პირველი თავის დასასრულს უკვე ვიცოდი, რომ ვიპოვე ჭეშმარიტება. თითქოს რიდე მომცილდა და გონება გამინათდა. წიგნი წავიკითხე და წავედი ქუჩის მოპირდაპირე მხარეს მცხოვრებ მეზობელ მოწმეებთან, რომ მეთხოვა მათთვის ბიბლიის შესწავლა.
ბრაზილიაში წასვლა გადავიფიქრე და სამეფო დარბაზში დავიწყე ქრისტიანულ შეხვედრებზე სიარული. იეჰოვას დახმარებით ერთბაშად დავანებე თავი ნარკოტიკებსა და ალკოჰოლს, რომლებსაც ძალიან ვიყავი შეჩვეული, 12 წლის შემდეგ გავთავისუფლდი მონობისგან. რამდენიმე თვეში უკვე კარდაკარ მსახურებაში ვმონაწილეობდი.
მაგრამ მაინც მქონდა პრობლემები. არ მქონდა მუდმივი სამუშაო და ის, რომ მიჯაჭვული ვყოფილიყავი გარკვეულ გრაფიკზე, ამაზე ფიქრიც კი მზარავდა. უკვე პასუხისმგებლობის გრძნობის მქონე პიროვნება უნდა გავმხდარიყავი, რადგან ჩემს ცხოვრებაში გამოჩნდა გოგონა, სახელად დები. ჩვენ ადრევე ვხვდებოდით ერთმანეთს; ის კოლეჯში სწავლობდა, რომ მასწავლებელი გამოსულიყო, მე კი მუსიკოსობა მსურდა. მან მიიღო ბიბლიის ჭეშმარიტება და ჩვენ კვლავ ერთმანეთს დავუკავშირდით. ჩვენ დავქორწინდით, შემდეგ სუ-სენტ-მარიში (კანადა, ონტარიო) 1976 წელს მოვინათლეთ და გავხდით იეჰოვას მოწმეები. ჩვენ გვეყოლა ოთხი შვილი — სამი ბიჭი და ერთი გოგო.
ოჯახის უზრუნველსაყოფად გავხსენი მუსიკალური მაღაზია და ვასწავლიდი გიტარასა და აგრეთვე ჯაზის იმპროვიზაციას. ასევე გავხსენი პატარა ჩამწერი სტუდია და ხანდახან ღამის კლუბებშიც ვუკრავდი. შემდეგ, ჩემდა გასაკვირად, კარგი შესაძლებლობები მომეცა, გზა გამეხსნა, დავბრუნებოდი დიდების მოსახვეჭად პროფესიული მუსიკის სამყაროს. სამჯერ მთხოვეს დამეკრა ცნობილ მუსიკოსებთან, რომლებიც ჩაწერაზე მუშაობდნენ. დიდი შანსი მქონდა — ორი წლის მანძილზე მესამე შანსი. შემომთავაზეს ლოს-ანჟელოსში (კალიფორნია) წასვლა, რომ ცნობილ ჯაზ ანსამბლთან ერთად დამეკრა. მაგრამ ვიცოდი, რომ ეს ნიშნავდა, დავბრუნებოდი ხშირ მოგზაურობებს, კონცერტებსა და ჩაწერის სეზონებს. მხოლოდ წამიერად დავფიქრდი მათ წინადადებებზე და შემდეგ პატივისცემით ვუთხარი, „არა, გმადლობთ“. როცა ვიხსნებ წარსულს, როდესაც ვცხოვრობდი მხოლოდ ნარკოტიკებისა და ალკოჰოლისთვის და მახსენდება თავზეხელაღებულების მხრიდან საშიშროება, ვხვდები, რომ ყოველივე უფასური იყო. ჩემი ახალი, ქრისტიანული, ცხოვრება მეუღლესა და შვილებთან ერთად უფრო ძვირფასია ჩემთვის.
რამდენიმე წელი რადიო-ტელევიზიის ტრანსლაციის ინჟინრად ვმუშაობდი შემეცნებითი და დოკუმენტალური პროგრამებისთვის, რომელიც ტელევიზიით გადაიცემოდა pbs (სახალხო ტრანსლაციის რადიო-ტელევიზიით მომსახურება) არხზე. ჩემი დღევანდელი სამუშაო არის ჩრდილოეთ არიზონის უნივერსიტეტში ვიდეო-კომუნიკაციის დასამონტაჟებლად ინდიელი „ჰოპებისთვის“, რომლებიც განცალკევებით ცხოვრობენ.
კვლავ ჩემს მშობლიურ ხალხთან
ოცი წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც იეჰოვა ღმერთს მივუძღვენი თავი. ასევე ოცი წელია, რაც ბედნიერ ქორწინებაში ვარ. ჩემი მეუღლე, ჩვენი 19 წლის ვაჟი დილანი და 16 წლის ქალიშვილი ლესლი დღემდე სრული დროით მსახურები არიან. დღეს დილანი მსახურობს საგუშაგო კოშკის საზოგადოების ფერმასა და ბეჭდვით კომპლექსში უოლკილში (ნიუ-იორკი). ორმა უმცროსმა ბიჭმა, 12 წლის კეისმა და 14 წლის მარშალმა თავი მიუძღვნეს იეჰოვას და ახლახანს მოინათლნენ კონგრესზე.
სამი წლის წინ დავთანხმდით წინადადებას, რომ გადავსულიყავით იქ, სადაც ქრისტიანულ ქადაგებაზე დიდი მოთხოვნა იყო და წავედით კიმს-კანიონში (არიზონა), რომ გვემსახურა ნავაი და ჰოპი ინდიელებს შორის. კრებაში უხუცესი ვარ. დიდი სიამოვნებაა ამერიკის მკვიდრ მოსახლეობას შორის კვლავ ცხოვრება. აქაურ კულტურას, ცხოვრების პირობებსა და ტიპიურ ამერიკულ გარეუბნებში ცხოვრებას შორის ასეთი სხვაობის გამო ისეთი გრძნობა გვეუფლება, თითქოს მისიონერულ მსახურებაში ვართ. ჩვენ დავტოვეთ დიდი, კომფორტაბელური ბინა და მოვედით აქ, რომ ექვსივეს გვეცხოვრა გაცილებით პატარა, მანქანაზე მისაბმელ, ოთახში. ცხოვრება აქ უფრო ძნელია. ბევრ სახლს არა აქვს წყალგაყვანილობა, ტუალეტები აქვთ გარეთ. ზოგ ოჯახს ზამთრობით დიდ მანძილზე უწევს წასვლა მხოლოდ იმისთვის, რომ მოიმარაგონ შეშა და ქვანახშირი. წყალს საერთო ჭიდან ეზიდებიან. ბევრი გზა არ არის გაყვანილი და არც რუკაზეა აღნიშნული. იქ, როგორც ბავშვმა, ისე მივიღე ყველაფერი და არ მიფიქრია სიძნელეებზე. დღეს მე და ჩემი ოჯახი ძალიან ვაფასებთ იმას, თუ რამდენი მძიმე მუშაობა და ენერგიაა საჭირო იმისთვის, რომ გასწვდე ყოველდღიური ცხოვრების აუცილებელ მოთხოვნილებებს.
მიუხედავად იმისა, რომ ინდიელებს აქვთ თავიანთი იურისდიქცია კუთვნილ მიწაზე, მათ მაინც აქვთ პრობლემები, რომლებიც აღელვებს ყველა ხელისუფლებას — შინა კონფლიქტები, ფავორიტიზმი, უსახსრობა, მფლანგველობა და დანაშაული თვით მათ უფროსებსა და ბელადებს შორის. ინდიელებისთვისაც მწვავე პრობლემაა ალკოჰოლიზმი, ნარკოტიკების გამოყენება, უმუშევრობა, ოჯახში გამეფებული ძალადობა და ქორწინებისა თუ ოჯახის პრობლემები. ზოგი ჯერაც თეთრ ადამიანს ადანაშაულებს დღევანდელი მდგომარეობის გამო, მაგრამ თეთრი ადამიანიც იტანჯება იმავე ჭირით. ოჯახის, მეგობრებისა და თანატომელების წინააღმდეგობის მიუხედავად, ამერიკის ბევრი მკვიდრი ეხმაურება იეჰოვას მოწმეების ბიბლიის საგანმანათლებლო მოღვაწეობას. ისინი ხედავენ, რომ ღმერთთან მეგობრობის ფასი უდიდესია. ბევრი 120 კილომეტრს გადის, რომ დაესწროს ქრისტიანულ შეხვედრებს. ჩვენ ბედნიერები ვართ, რომ ღვთის სამეფოს შესახებ კეთილ ცნობას ვუზიარებთ ნავაჰოსა და ჰოპის.
ველოდებით იმ დღეს, როდესაც იეჰოვას მმართველობა „მოსპობს დედამიწის მომსპობთ“ და როდესაც ყველა მორჩილი ადამიანი, როგორც ერთი, ერთსულოვანი ოჯახი, იცხოვრებს ერთად მშვიდობითა და თანხმობით. მაშინ ცხოვრება იქნება სწორედ ისეთი, როდესაც ბავშვობის დროს ჩიპევაში (კანადა) ვოცნებობდი (გამოცხადება 11:18; 21:1–4). — გვიამბო ბართენ მაკერჩიმ.
[სქოლიოები]
a გამოცემულია საგუშაგო კოშკის, ბიბლიისა და ტრაქტატების საზოგადოების მიერ. ამჟამად აღარ იბეჭდება.
[სურათი 15 გვერდზე]
ვეძებდი პასუხს ღმერთთან დაკავშირებულ კითხვებზე.
[სურათები 16 გვერდზე]
ზემოთ: ჩემი ოჯახი და მარცხნივ ნავაიელი მეგობარი.
კუთხეში: ჩვენი, ავტომანქანაზე მისაბმელი, სახლი სამეფო დარბაზთან ახლოს.