თავი დაიცავით პარაზიტებისგან!
ჩვენი კორესპონდენტისგან ჰონდურასში
გულის რევის შეგრძნებით იღვიძებთ. შედარებით სწრაფად იღლებით. მუცელი გამობერილი გაქვთ. ორსულობის სიმპტომებია? ალბათ, დიახ. მაგრამ, თუ ტროპიკულ ან სუბტროპიკულ სარტყელში ცხოვრობთ, თავისუფლად შესაძლებელია, რომ პრობლემა ნაწლავის პარაზიტით იყოს გამოწვეული. რა არის ნაწლავის პარაზიტი და რანაირად შეიძლება იმის გაგება, ხართ თუ არა არასასურველი სტუმრების მასპინძელი?
ორიოდე სიტყვით რომ ვთქვათ, პარაზიტი არის ცოცხალი ორგანიზმი, რომელიც მასპინძლის სხეულში ან სხეულზე ბუდობს, და მის ხარჯზე ცოცხლობს. არსებობს ნაწლავების პარაზიტების ორი სახეობა: უმარტივესები, რომლებშიც შედის ამება, და მუცლის ჭიები. მათ მიერ მოყენებული ზიანი დამოკიდებულია პარაზიტების სიმრავლესა და ტიპზე, აგრეთვე მასპინძლის ჯანმრთელობასა და ასაკზე.
მდედრი მრგვალი ჭია დღეში 200 000-ს კვერცხს დებს. კვერცხები მიწაზე უნდა მოხვდნენ, რომ შემდგომში განვითარდნენ. ადამიანის ორგანიზმში მრგვალი ჭიების რაოდენობა დამოკიდებულია განვითარებულ კვერცხებისა თუ გადაყლაპული ლარვების რიცხვზე. ბევრი შეიძლება ისე მასპინძლობდეს მცირე რაოდენობით მრგვალ ჭიებს, რომ ვერც კი გრძნობდეს. მაგრამ ორგანიზმში მრგვალი ჭიების სიმრავლემ შეიძლება ნაწლავების სერიოზული პრობლემები გამოიწვიოს.
ნაწლავებში პარაზიტების დაბუდების დროს შემდეგი სიმპტომები შეინიშნება: მუცლის ტკივილი, გულისრევა, უმადობა, მუცლის შესივება, დაღლილობა, კუჭის ქრონიკული მოუნელებლობა, კუჭის აშლილობა ან ყაბზობა. შეიძლება ორგანიზმში პარაზიტების მოხვედრის მაჩვენებელი იყოს წონაში დაკლება, მოუსვენარი ძილი, ქავილი, მძიმე სუნთქვა და მაღალი სიცხე. ცხადია, ასეთი სიმპტომები სხვა დაავადებებისთვისაც დამახასიათებელია, მაგრამ ორგანიზმში პარაზიტების არსებობის დადგენა რამდენიმეჯერ განავლის ანალიზითაც არის შესაძლებელი.
ზუსტი დიაგნოზის დასმა აუცილებელია. მაგალითად, თუ მრგვალი ჭიები ან სხვა ტიპის პარაზიტები ორგანიზმში არიან, მკურნალობა უპირველესად მრგვალ ჭიებზეა საჭირო. რატომ? ცნობილია, რომ ზოგი წამალი კი არ ხოცავს მათ, არამედ მხოლოდ აღიზიანებს, რის გამოც ისინი ორგანიზმის სხვა ორგანოებში გადადიან და სერიოზულად აზიანებენ მათ.
ჯობს თავი სამკურნალო არ გავიხადოთ
მიუხედავად იმისა, რომ პარაზიტებთან ბრძოლაში წამლები საკმაოდ ეფექტურია, უკეთესი იქნებოდა, თავიდანვე მოვრიდებოდით ორგანიზმში მათ გაჩენას. მაგრამ როგორ არის შესაძლებელი თავის დაცვა?
სისუფთავე საუკეთესო დამცველია. ექსკრემენტები ღია ადგილას არ უნდა იქნეს დატოვებული. საპირფარეშოები წყლისგან დაშორებული უნდა იყოს. ადამიანის განავალი სასუქად არ უნდა იქნეს გამოყენებული. აუცილებელია სათანადო ჰიგიენაც. გარდა ამისა, ყურადღება მიაქციეთ, რომ ბავშვმა ბინძური არაფერი ჭამოს. თუ ოჯახში ერთ ბავშვს მაინც აღმოაჩნდება პარაზიტები, კარგი იქნებოდა, ოჯახის ყველა წევრს გაევლო შემოწმება.
ფრთხილად იყავით საკვები პროდუქტების ყიდვისა და კერძის მომზადებისას. ეცადეთ იყიდოთ იმ ტერიტორიის სანოვაგე, რომელიც კარგი სანიტარული პირობებით არის ცნობილი. ხორცი მთლიანად, კარგად უნდა იყოს, როგორც მოხარშული, ისე შემწვარი. ნურასოდეს შეჭამთ უმ ხორცს. ახალი ხილი და ბოსტნეული კარგად უნდა გაირეცხოს. ნუ გამოიყენებთ ხელმეორედ წყალს, რადგან ის უკვე დაბინძურებულია.
სასმელი წყალი ყოველთვის კარგად უნდა ადუღდეს, გაგრილების შემდეგ კი შეიძლება მისი ჟანგბადით გამდიდრება. ხშირ შემთხვევაში, ფილტრი საკმარისი არ არის ყველა პარაზიტისგან წყლის გასაწმენდად. ქარხნული წესით ბოთლებში ჩამოსხმული წყლის ხარისხი დამამზადებელი ქარხნის სანიტარული წესების დაცვაზეა დამოკიდებული.
მოგზაურობისა და გარეთ ჭამის დროს მეტი სიფრთხილის გამოჩენაა საჭირო. ქარხნული წესით ჩამოსხმული სასმელი, ძირითადად, უსაფრთხოა იმ შემთხვევაში, თუ ყინულის გარეშე მიირთმევთ. ზოგი პარაზიტი ძალიან დაბალ ტემპერატურასაც უძლებს, და ბინძური წყლის ყინული ისეთივე „საიმედო“ იქნება, როგორც თვითონ ბინძური წყალი. ასევე სახიფათოა ქუჩაში საჭმლის ყიდვაც. გაჭრილი ანანასები თუ ნესვები, შესაძლებელია, ძალიან მადისაღმძვრელია, მაგრამ ხშირად მათ, ახალგაჭრილის შთაბეჭდილების შექმნისთვის, ასხურებენ წყალს, რომელიც ადვილად შესაძლებელია, დაბინძურებული იყოს. გამოიჩინეთ სიფრთხილე, მაგრამ იმდენად დაშინებულები ნუ გახდებით, რომ მოგზაურობისას ვეღარ ისიამოვნოთ. პარაზიტებისგან თავის დასაცავად გონივრული სიფრთხილე სავსებით საკმარისია.
[სურათი 30 გვერდზე]
სისუფთავე საუკეთესო დამცველია.
[სურათი 31 გვერდზე]
ბინძური წყლის ყინული ისეთივე „საიმედო“ იქნება, როგორც თვითონ ბინძური წყალი.
[სურათები 31 გვერდზე]
ამება და მრგვალი ჭიები პარაზიტების სახეობებია.
[საავტორო უფლება]
DPDx, the CDC Parasitology Website